Weer wordt referendum onmogelijk gemaakt

Spanje

Nog voordat de Catalanen de eerste stappen naar een wet over een referendum konden aannemen, greep ‘Madrid’ al in.

Catalaanse vlaggen (en Spaanse vlag links) hangen over balkons in Barcelona op 6 september Emilio Morenatti / AP

De Spaanse regering zet alle wettelijke middelen in om een referendum in Catalonië over onafhankelijkheid op 1 oktober te voorkomen. Het Constitutionele Hof heeft op woensdagmiddag na een verzoek van premier Mariano Rajoy de Catalaanse wetgeving voor de volksraadpleging nietig verklaard. Politici die zich bezighouden met voorbereidingen van het referendum, worden met vervolging bedreigd.

Lees ook over de vervolging van deze politici: Spaanse regering naar opperrechters over Catalonië

Na een maandenlange stilte kwam de Spaanse regering in actie toen het Catalaanse parlement woensdag formele stappen wilde zetten naar het referendum. Met nog ruim drie weken te gaan, wilden de separatisten de zogenoemde wet voor het referendum doorvoeren. Terwijl het Catalaanse parlement nog aan het debatteren was, greep ‘Madrid’ al in.

Vice-premier Soraya Saenz de Santamaría maakte tijdens een persconferentie bekend dat de benodigde juridische middelen worden ingezet om de Catalanen te dwingen zich aan de nationale grondwet te houden. Het houden van een regionaal referendum is volgens de regering verboden. „Ik geloof niet dat ik eerder in mijn leven heb gezien dat mensen in een democratie zo schaamteloos handelden”, stelde Saenz de Santamaría.

Volkspeiling

De Catalaanse separatisten willen ondanks het verbod vanuit Madrid doorgaan met de voorbereidingen op het referendum. Komende maandag staat er een enorme demonstratie in Barcelona op het programma. Op 11 september, een feestdag voor Catalonië waarbij herdacht wordt dat het gebied in 1714 bij Spanje werd gevoegd, komen naar verwachting meer dan een miljoen demonstranten naar de Catalaanse hoofdstad om onafhankelijkheid te eisen.

Anderhalve maand geleden noemde Carles Puigdemont, de regiopresident van Catalonië, in deze krant de wijze waarop Spanje het Catalaanse nationalisme probeert te onderdrukken „een smerige oorlog”, waarbij de regering in Madrid „de Catalanen proberen te onderdrukken. Alsof het om een besmettelijke ziekte gaat.”

In de voorbije decennia is achttien keer een verzoek van de Catalanen over het houden van een referendum afgewezen door de nationale regering. Wel is er op 9 november 2014 een niet officiële volkspeiling gehouden over de vraag of de regio zich zou moeten afscheiden van Spanje. Meer dan tachtig procent stemde destijds voor onafhankelijkheid. Mede omdat de ‘nee-stemmers’ niet op kwamen dagen gaf de uitslag een vertekend beeld.

Uit verschillende peilingen blijkt dat een overgroot deel van de 7,5 miljoen Catalanen voor een referendum is. Over de vraag of Catalonië zich daadwerkelijk af zou moeten splitsen, bestaat zeer grote verdeeldheid.