Rechter verplicht Hongarije en Slowakije tot opnemen asielzoekers

Hongarije en Slowakije werden door andere EU-landen verplicht tot het opnemen van asielzoekers, maar vochten dat besluit aan. Het EU-Hof stelt nu ook dat ze vluchtelingen uit Griekenland en Italië moeten overnemen.

Een man loopt langs een spandoek waarop staat: wij zijn vluchtelingen, we zijn geen terroristen'. Het doek werd opgehangen nadat vluchtelingen uit een gebouw in Rome werden gezet. Foto Alessandro Bianchi/Reuters

Hongarije en Slowakije moeten tegen hun zin asielzoekers overnemen uit Griekenland en Italië. Het bezwaar dat de twee landen hadden aangetekend tegen de verplichte EU-herverdeling is woensdagochtend door het EU-Hof in Luxemburg verworpen.

Het Hof volgt daarmee de eerdere uitspraak van advocaat-generaal Yves Bot. Die oordeelde in juli al dat de verplichte spreiding van asielzoekers over de EU-landen via een tijdelijk quotastelsel een wettige maatregel is.

In september 2015 besloten de lidstaten om 120.000 migranten (merendeels vluchtelingen uit Syrië) die in Griekenland en Italië zaten, te verdelen over de andere lidstaten. Als onderdeel van het EU-herverdelingsmechanisme dat de druk op die landen moet verminderen, werd besloten vluchtelingen te verdelen over lidstaten van de Unie naar rato van nationaal inkomen, de grootte, het werkloosheidscijfer en het aantal reeds aanwezige asielzoekers.

Met een omstreden nieuwe detentiewet was Hongarije in maart 2017 hard op weg het eerste EU-land zonder vluchtelingen te worden.

Tegenvaller voor Orbán

Slowakije en Hongarije, die destijds in een Europese ministerraad werden weggestemd, vochten het quotasysteem vervolgens aan bij het Europese Hof van Justitie. Als tegenreactie begon de Europese Commissie zogenoemde inbreukprocedures tegen de landen, omdat ze zich niet aan de EU-wetgeving houden.

Volgens de afspraken uit 2015 moest Hongarije in eerste instantie 1300 mensen opnemen. Tot nu toe nam het land niemand op. Het verplichte quotum voor Slowakije bedroeg 800.

De uitspraak van het Hof is vooral een tegenvaller voor de Hongaarse premier Viktor Orbán die fel gekant is tegen het verdeelmechanisme. Hij bouwde hekken aan de Hongaarse grens, een maatregel die op veel kritiek stuitte in Europa. Maar Orbán vindt juist dat Hongarije daarmee de vluchtelingenstroom heeft ingedamd en „de burgers van Europa beschermt”. Hij heeft daarom in Brussel bij de Europese Commissie gevraagd om een bijdrage van 400 miljoen euro aan de financiering van de hekken (totale kosten 800 miljoen euro).

Orbán hoeft daar niet op te rekenen. Commissievoorzitter Juncker stuurde dinsdag een gepeperde brief naar Orbán. Daarin wees hij er op dat Hongarije, als een van de grootste ontvangers van EU-subsidies, zelf solidariteit moet tonen. Juncker: „Er zijn tijden dat een lidstaat hulp mag verwachten, maar ook een tijd dat een land zelf klaar moet staan om te helpen.”

,,Schandalig en onverantwoordelijk” noemde de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó het vonnis woensdag op een persconferentie in Boedapest. Volgens Szijjártó velde het Hof geen juridisch, maar een politiek vonnis. Hongarije zal zich blijven verzetten tegen pogingen van de Europese Commissie om ,,migranten” [het woord dat Szijjártó gebruikte] te vestigen in Hongarije, verklaarde hij. ,,De echte strijd begint nu”, aldus Szijjártó. Volgens de Hongaarse minister moet de Europese Commissie de herverdelingsquota laten varen omdat ze niet zouden werken. Minister van Justitie László Trocsanyi voegde daaraan toe dat de deadline voor het verplicht herverdelen van vluchtelingen hoe dan ook verloopt op 26 september.

De Slowaakse premier Robert Fico sloeg woensdag een andere toon aan. ,,We respecteren het verdict van het Europese Hof voor Justitie volkomen”, aldus Fico. Tegelijkertijd benadrukte hij dat zijn regering kritisch blijft over de herverdelingsquota.

Lees ook over de mishandeling van vluchtelingen in Hongarije: Honden aan de grens om vluchtelingen terug te jagen