Commentaar

Sociale partners moeten het eens zien te worden over arbeidsmarkt

Het is de organisaties van werkgevers en werknemers niet gelukt afspraken te maken over een betere werking van de arbeidsmarkt en een aanpassing van het pensioenstelsel. De al tijden durende onderhandelingen onder auspiciën van de Sociaal Economische Raad zijn vastgelopen. Beide partijen maakten melding van een mislukking.

Dit is te betreuren. Een akkoord tussen werkgevers en werknemers is zeer gewenst. Dat geldt zowel voor de arbeidsmarkt als voor de pensioenen. Van diverse kanten is de afgelopen tijd gewaarschuwd dat de flexibilisering van de arbeidsmarkt dreigt door te slaan. Het ooit zo onbeweeglijke Nederland is volledig opengegooid met als gevolg dat het tegenwoordig binnen Europa koploper flexbanen is.

De Nederlandsche Bank meldde deze zomer dat de huidige werkgelegenheidsgroei voor het merendeel ten goede komt aan niet-vaste arbeidscontracten. Dat is begrijpelijk voor een uit het dal opklimmende economie, maar het kan ook doorslaan. Dat was dan ook de waarschuwing van de bank. Als de premies voor sociale zekerheid alleen nog maar worden opgebracht door een verhoudingsgewijs slinkend contingent werknemers met een vast arbeidscontract dreigen nieuwe ernstige onevenwichtigheden.

Maar ook bedrijven zelf hebben baat bij een gemotiveerd werknemersbestand. Vaste contracten en carrièreperspectief zijn hiervoor de beste garantie. Flexibele arbeid is functioneel. Maar je kunt ook teveel van het goede krijgen.

Dit besef leeft ook in de politiek. Het is tekenend dat alle vier de partijen die nu onderhandelen elk op hun manier vinden dat uitwassen van de flexibilisering moeten worden tegengaan.

Ongeveer hetzelfde verhaal gaat op voor de voorgenomen herziening van het pensioenstelsel waarover de sociale partners reeds in 2015 binnen de SER op hoofdlijnen overeenstemming leken te hebben. Een herziening die nodig is om te anticiperen op de nieuwe werkelijkheid op de arbeidsmarkt waar bijvoorbeeld de baan voor het leven steeds minder leidend is. Ook op dit terrein ontkomt een nieuw kabinet niet aan het treffen van maatregelen.

Na hun bezoek aan de kabinetsonderhandelaars wilden de werkgevers nog wel een nieuwe poging wagen om het met de bonden eens te worden. Maar de laatsten zeiden nee. Of dit het definitieve einde is zal moeten blijken. Hopelijk niet.

Wetgeving komt er hoe dan ook. Maar op dit terrein dat zoveel mensen raakt, is breed draagvlak gewenst. Daar kunnen sociale partners door middel van een gezamenlijk akkoord voor zorgen.