Wie wordt de nieuwe Matthijs?

Het nieuwe tv-seizoen

De publieke omroep zoekt een programma dat het succesvolle De Wereld Draait Door zes maanden kan vervangen. „Graag een presentatrice dit keer!”

Zendermanager Frans Klein: "Ik zoek een gezicht waar je iedere dag naar wilt kijken, iemand die je elke dag als huisvriend wil verwelkomen." BNNVARA

Nu Matthijs van Nieuwkerk heeft besloten De Wereld Draait Door (BNNVARA) het komende seizoen nog maar zes maanden te gaan presenteren staat de NPO voor één van de grootste opgaven in jaren: welke programma kan de best bekeken talkshow van Nederland vervangen in de lente en zomer?

Frans Klein, zendermanager van NPO 1 en NPO-directeur televisie, zoekt momenteel frisse ideeën voor een nieuw programma. Elk van de elf publieke omroepen krijgt de kans een plan in te dienen voor het prestigieuze tijdslot.

Een nieuwe presentator voor DWDD was geen optie, omdat Van Nieuwkerk dat zelf niet zag zitten. Ook herhalingen uitzenden van bijvoorbeeld Dokter Deen, zoals de NPO de afgelopen zomermaanden op de tijd van DWDD heeft gedaan, valt moeilijk een half jaar vol te houden.

Beeldbepalend

Klein onderstreept het belang van het nieuwe programma: „het is beeldbepalend voor de zender en ook voor de rest van de tv-avond”. Hij zoekt een programma dat licht van toon is. „Een programma waar je ook middenin kan vallen. Korte items van zo’n zeven minuten. Inderdaad, net als DWDD. Het moet passen bij de dynamiek van een gezin: iedereen komt thuis, er is veel reuring, ze hebben nog niet de volledige aandacht op de tv, en zijn nog niet toe aan het echte harde nieuws. Een talkshow ligt voor de hand, maar ik laat me graag verrassen. Denk bijvoorbeeld aan Paul de Leeuw die in zijn laatste show door de stad fietste.”

Ook NPO-voorzitter Shula Rijxman heeft een zegje over het nieuwe programma. Nadat Klein een programma heeft gekozen moet de raad van bestuur, waarvan Rijxman de voorzitter is, nog akkoord gaan. Zij kon op de seizoenspresentatie van de NPO niet duidelijker zijn over haar voorkeur: „Wat de presentator betreft: graag een presentatrice dit keer!” Ook zag de bestuursvoorzitter het liefst „nieuw talent” op het begeerde tijdslot in de vooravond.

Dus beginnen er namen rond te zoemen in Hilversum. Eva Jinek lijkt de gedoodverfde kandidaat. Ze won dit jaar een tv-beeld voor beste presentator en Jinek wordt inmiddels beter bekeken dan Pauw en RTL Late Night. Maar Klein houdt Jinek liever in haar eigen talkshow op de late avond, juist omdat ze daar momenteel veel kijkers trekt.

Janine Abbring oogstte lovende kritieken met haar presentatie van Zomergasten (VPRO), maar zegt niet van plan te zijn met het eindredacteurschap van Zondag met Lubach te stoppen. „Daarvoor ben ik te zeer vergroeid met het programma en met het team. Bovendien realiseer ik me terdege dat een interviewprogramma van drie uur iets totaal anders van je vergt dan een dagelijkse talkshow. Maar goed, mijn carrière heeft wel vaker verrassende wendingen genomen, dus we gaan het zien.”

Talent

Er blijft voldoende vrouwelijk talent over. Mariëlle Tweebeeke (Nieuwsuur, NOS) heeft de ervaring en uitstraling, maar dan moet Nieuwsuur wel op zoek naar een nieuwe presentator. Sophie Hilbrand en Claudia de Breij (beide BNNVARA) zijn getalenteerd genoeg, maar hebben aangegeven andere plannen te hebben. Verrassend zou zijn: Nadia Moussaid. De nog niet bij een breed publiek bekende presentatrice krijgt veel lof voor haar scherpe en pittige presentatie van De Nieuwe Maan (NTR).

Of wordt het toch een man? Beau van Erven Dorens verving deze zomer met verve Humberto Tan bij RTL Late Night. Dat hij niet bij de publieke omroep zit hoeft geen probleem te zijn: talkshow-transfers komen wel vaker voor. Juist door een bekend gezicht ‘in te kopen’ kan een omroep aanspraak doen op een prestigieus tijdslot. KRO-NCRV haalde drie jaar geleden Eva Jinek binnen, die toen bij WNL zat, om zo het tijdslot van Pauw & Witteman te kunnen veroveren.

Klein zegt op zoek te zijn naar „meer diversiteit, in gender en etniciteit. Dus een vrouw ligt voor de hand. Ik zoek een gezicht waar je iedere dag naar wilt kijken, iemand die je elke dag als huisvriend wil verwelkomen.”

Moodtapes

Omroepen presenteren hun plannen bij de zendermangers in pitches die soms wel een uur in beslag nemen. De hoofdredacteur van een omroep vertelt in zo’n praatje wat het programma inhoudt, al dan niet bijgestaan door een presentator, programmamaker of Powerpoint. Vaak worden ook zogeheten ‘moodtapes’ getoond die het concept en de sfeer van een programma dienen over te brengen.

Elke omroep mag een programma-idee indienen, maar is wel gebonden aan budgetten en zendtijd. Zo hebben de zelfstandige omroepen (MAX, EO, VPRO) minder zendtijd dan de in 2011 gefuseerde omroepen (AVROTROS, BNN-VARA en KRO-NCRV). Het verzorgen van een dagelijkse talkshow heeft voor de zelfstandigen daarom een hoge prijs: er blijft weinig zendtijd over voor de rest van de programmering.

Officieel wint het beste idee, maar een zekere ‘gunfactor’ kan ook meespelen. Neem de AVROTROS. Van de drie grote omroepen heeft alleen die omroep nog geen dagelijkse talkshow. AVROTROS kan zeggen: ‘nu zijn wij aan de beurt’.

Ook politieke overwegingen kunnen een rol spelen. Het NPO-bestuur, dat de opdracht heeft een pluriform aanbod te verzorgen, kan redeneren: na zes maanden progressief-links DWDD, brengen we voortaan een half jaar een conservatief-rechtse talkshow. Klein: „Politieke kleur of omroeppolitiek is niet iets waar ik dominant op let. Daar kijkt het publiek ook niet naar, als het maar goed is.”

Begin volgend jaar valt het definitieve besluit. Het nieuwe programma begint in mei 2018.