Trump worstelt met modelmigranten

De president dreigt jonge immigranten hun gedoogstatus op termijn af te nemen. Dit leidt tot paniek onder de zogeheten dreamers.

Jonge migranten demonstreerden vorige week in Los Angeles om hun gedoogstatus te behouden. Foto Frederic J. Brown/AFP

Tienduizenden jonge illegale migranten die in de VS opgroeiden, verstrekten in 2012 opgelucht hun gegevens. President Obama stond op het punt hen met zijn Deferred Action for Childhood Arrival-programma (DACA) een gedoogstatus te geven, die het ze mogelijk maakte legaal te werken of een opleiding te volgen, en een rijbewijs te halen.

Nu dreigt president Trump deze groep, intussen aangezwollen tot bijna 800.000, die gedoogstatus weer af te nemen – dit terwijl Washington, dat de migranten dan in theorie zou kunnen deporteren, over al hun persoonlijke gegevens beschikt.

De beslissing was moeilijk, maar Trump zou zijn „grote hart” laten spreken, zei hij.

De Amerikaanse president maakt naar verwachting dinsdag bekend dat hij het DACA-programma over een half jaar intrekt. Wel vraagt Trump het Congres in de tussentijd een nieuwe oplossing te bedenken voor deze groep migranten, ook vaak de dreamers genoemd.

De beslissing is het compromis waarmee het Witte Huis zowel Trumps antimigratieachterban als het politieke establishment en de meerderheid van de Amerikanen tegemoet wil komen. Maar het gevolg is vermoedelijk een golf van nieuwe woede, verontwaardiging en verbetenheid aan alle kanten.


Trump heeft volgens Amerikaanse media maanden met dit besluit geworsteld. Tijdens zijn verkiezingsbijeenkomsten beloofde hij zijn aanhang steeds een einde te maken aan de „illegale amnestie” die door Obama per executive order verleend was aan migranten die als klein kind naar de VS kwamen en als Amerikaan waren opgegroeid. Maar eenmaal aan de macht kreeg Trump snel meer begrip voor de politiek-emotionele dynamiet die de dreamers vormen. Het zijn vaak mediagenieke modelmigranten: jonge, voorbeeldig geïntegreerde leden van de Amerikaanse melting pot, bezig aan een studie. Trump benadrukte daarom de voorbije maanden dat er geen reden was voor paniek. De beslissing was moeilijk, maar hij zou zijn „grote hart” laten spreken, zei hij.

Wetsvoorstellen

Trumps verwachte aankondiging betekent nu toch pure paniek voor de betrokkenen. Want hoewel in het Congres verschillende DACA-vervangende wetsvoorstellen circuleren, is allerminst zeker dat één daarvan op tijd de eindstreep haalt. Over migratie zijn de Republikeinen minstens zo verdeeld als over gezondheidszorg. Obama nam intertijd zijn toevlucht tot executive orders nadat zijn migratiehervormingswet voor jongeren, de DREAM-Act, sneuvelde in het Congres. Ook onder Obama’s voorganger Bush kon het Congres het niet eens worden over migratiehervorming.

Werkvergunning

Als het Congres faalt, lopen de DACA-migranten de kans vogelvrij te raken. Weliswaar kan het ministerie van Binnenlandse Veiligheid besluiten ze gewoon met rust te laten, maar hun perspectief op, bijvoorbeeld, een werkvergunning zijn ze kwijt. In de samenleving is hier nauwelijks draagvlak voor. Een ruime meerderheid van de Amerikanen vindt dat er voor goed geïntegreerde migranten een pad naar legaliteit moet zijn.

Voor het Congres kon Trumps timing niet slechter. Het moet deze maand in ijltempo beslissen over een hulppakket voor Texas, en daarnaast over het verhogen van het schuldenplafond om een gedeeltelijke overheidssluiting te voorkomen. Woedende Democraten helpen dan niet.

Trump moet evenwel een besluit nemen. Vijf Republikeinse staten dreigden de federale overheid deze week voor de rechter te dagen als hij de knoop niet doorhakte. Conservatieve Republikeinen, minister van Justitie Jeff Sessions voorop, achten het DACA-programma ongrondwettig. Ze vinden dat juist door allerlei gedoogregelingen migratie uit de hand loopt. Het Congres moet daarom een definitief oordeel vellen. Medewerkers van het Witte Huis waarschuwden in de Amerikaanse pers dat de president op het laatste moment nog van gedachten kan veranderen, maar Trump twitterde dinsdag: Congres, in de startblokken om je werk te doen – DACA!

Het schrijnendst is nu wellicht de situatie van de honderdduizend DACA-migranten in Texas. De Texaanse gouverneur, Greg Abbott, voerde het verzet aan. Hij boekt nu succes vlak nadat ook dreamers hielpen bij de reddingsacties in het ondergelopen Houston. Een van hen, de 31-jarige Alonso Guillen die enige bekendheid had als radio-dj, verdronk bij zijn poging anderen te redden.

Time maakte een test op basis van de nieuwe voorwaarden die Trump wil stellen aan het verkrijgen van een verblijfsvergunning. Zou jij worden toegelaten in Trumps Amerika?