Hoofdredacteur

Over de journalistieke integriteit van onze correspondent in China

“Ik heb twee jaar lang het geluk gehad te werken voor iemand die de zwarte kunst beheerst van het fabriceren en verdraaien van verhalen.” Dat schrijft Zhang Chaoqun, die twee jaar lang medewerker was van onze vaste correspondent in Shanghai, Oscar Garschagen, op een blog dat hij zondagavond publiceerde en dat, ook in een Engelse vertaling via Chinese sociale media wereldkundig werd gemaakt.

In zijn tekst geeft Zhang Chaoqun weliswaar toe dat Oscar, die ruim tien jaar vanuit China bericht voor de NRC, voldoende Mandarijn spreekt (‘en nog steeds les volgt’), maar zegt hij ook dat Oscar ‘citaten, namen en plaatsen’ zou verzinnen. Hij geeft zeven voorbeelden van wat hij ‘faking news’ noemt.

Dit zijn vanzelfsprekend zware aantijgingen, die zowel collega Oscar Garschagen als de hele redactie van NRC diep raken. Daarom kunnen ze niet onweersproken blijven, ook al moeten we dan iets meer over personeelszaken schrijven dan we normaal doen.

Wat is er aan de hand? In de aanloop naar Oscar Garschagens vakantie in augustus ontstonden er in het NRC-bureau in Shanghai wrijvingen met nieuwsassistent Zhang Chaoqun over diens research en zijn gebrek aan input.

Garschagen maakte Zhang duidelijk dat een en ander moest verbeteren. Vooral de duidelijke tegenzin van Zhang om met Oscar naar het komende 19de Partijcongres te gaan en zijn gebrek aan ideeën, werden door Oscar als problematisch ervaren.

Zhang Chaoqun, die aan Oscar was aanbevolen door een collega van de Amerikaanse radiozender NPR, heeft geen journalistieke achtergrond. Dat zorgde voor steeds meer miscommunicatie en irritaties, onder andere over zijn gebrek aan openheid over zijn contacten met de staatsveiligheid. Dat was, zo zegt Oscar, een van de redenen dat hij ook vaak alleen op pad ging, omdat hij er niet helemaal zeker van was of Zhang geen connecties had met de staatsveiligheid.

“In mijn vakantie besloot ik tot een wissel”, aldus Oscar. “Ik had Zhang al eerder verteld dat ik binnenkort met pensioen ga en dat ik niet kon garanderen dat mijn opvolger van zijn diensten gebruik zou maken. Hij had toen al blijkbaar besloten om mij een stevige dreun te verkopen.”

Zhang Chaoqun stelde daarop een lijst op met voorbeelden van wat hij ‘nieuws maken’ noemt en verspreidde die zondagavond laat op de Chinese sociale media. “Het valt mij op dat de partijpers hem aanmoedigt en zeer gretig zijn aantijgingen overneemt. Dat past in het huidige klimaat, waarin het steeds lastiger werken is voor buitenlandse journalisten. De keren dat ik achtervolgd, gestopt en op de koffie genood ben, zijn niet te tellen.”

Oscar heeft daarover inmiddels contact gezocht met het ministerie van Buitenlandse Zaken in Shanghai.

Omdat de zeven aantijgingen van medewerker Zhang Chaoqun zo gedetailleerd zijn, hebben we aan Oscar gevraagd om die ook in detail te beantwoorden.

1. In late 2015, Mr Garschagen wanted to write a report about the phenomenon of elderly suicides in China, so he asked me to gather domestic press coverage of it. I found two reports about elders who ran away from home and committed suicide after being diagnosed with serious diseases: one was about Wang Bingzhang from Huian, Fujian, and the other about Xia Jumao from Yangzhou, Jiangsu.
In the story published in November 2015, Mr Garschagen stitched the two stories into one: Wang Bingzhang (from Fujian) was found dead in Yangtze area (where elder Xia Jumao died, and Wang died in ). The note left by Xia Jumao was attributed to Wang Bingzhang in the report.
As usual, these stories from the domestic press are presented as his own reporting.

Oscar: “Over het verhaal over zelfmoord bij ouderen zijn wij samen op reportage in Nanjing geweest bij de zelfmoordbrug en ik heb maanden later contact gezocht met de familie van de twee bejaarde heren die volgens de Chinese media zelfmoord hadden gepleegd, zoals Zhang mij had gemeld. Ik heb het verhaal van een van hen toen gebruikt. Omdat ik met een van die families contact had gehad, en die het bestaan van brieven en gebeurtenissen bevestigde, heb ik Chinese bronnen verder niet genoemd.”

2. In June, 2016, as the South China Sea Arbitration Case became a global trending story, Mr Garschagen went to a small fishing town Tanmen, Hainan, with the hope of talking to Wang Shumao, deputy company commander of the maritime militia in Tanmen town. Mr Wang declined the interview request point blank.
But why should a rejection get in the way of a good story? In the published story, Mr Garschagen said he waited for three days and finally “interviewed” Mr. Wang with the help from the provincial publicity department.
Of course, the interview did not happen at all.
Mr Garschagen then made up a name “Feng Ruibo” for a captain who only gave us his surname in the interview. Captain Feng told a vivid story about his experience of “fulfilling patriotic duty” in Mr Garschagen’s report: he often carries cement, steel and timber to the Xisha Islands and Nansha Islands when he goes to the fishing grounds in the South China Sea.
Mr Garschagen also dined with Captain Feng, who came driving a BMW, in a restaurant called Bafang Haiwei. The captain’s fishing boat, according to Mr Garschagen, has the marking “Qionghai Dongfang 200011”.
Again, the poor captain did not tell those stories about his contributions to China’s island reclamation, nor did he have a BMW or a fishing boat with that particular marking.

Oscar: “Wij waren in juni 2016 in Tan Mun voor een reportage over de maritieme militie in de Zuid-Chinese Zee. De sfeer was er gespannen en van overheidszijde werden interviews afgewezen. Die komen dan ook niet in het verhaal voor. Toch slaagden wij erin achtereenvolgens een bejaarde kapitein, een jongere kapitein en een complete bemanning te spreken, zeventien man in totaal. Daar zwijgt hij over.
Deze grote bijeenkomst in een soort half open visloods aan de rand van het dorp werd onderbroken door agenten in burger. Ik heb daar nog fotomateriaal van en daar komen mijn meeste indrukken en citaten vandaan. Na de ingreep van de agenten kreeg ik het dringende verzoek van de vissers om hun identiteiten te beschermen. Dat heb ik gedaan door hen niet herkenbaar op te voeren of door op Chinese wijze hun namen niet volledig weer te geven, maar wel de achternaam van een van de kapiteins te gebruiken, meneer Feng van een van de Qinghai Dongfang-schepen. Zijn bejaarde oom hebben wij ook gesproken. Feng was ook een van de weinigen die zich in de plaatselijke media had laten interviewen en dat heb ik ook nadrukkelijk gemeld om hem te beschermen. Ook heb ik de namen van de restaurants afgekort om de eigenaren te beschermen.
Bronnen beschermen in China is een belangrijke zaak. Dat is de ervaring van alle buitenlandse journalisten. Dat is de reden waarom ik vaak alleen de achternamen gebruik en daarbij soms - als het niet anders kan - de regels van het stijlboek zo ruim mogelijk uitleg door een geïnterviewde een naam te laten uitkiezen. Bij televisie kunnen bronnen op de rug gefilmd worden, in de krant moeten zij op een andere manier beschermd worden want de staatsveiligheid kijkt altijd mee. Dat bleek ook op die dagen.”

3. In December, 2015, Mr Garschagen decided to pick up a National Public Radio (NPR) report about Lvliang city’s economic woe.
We went to Shanxi and during our two-day reporting trip, we visited three places: Lvliang Airport, Datuhe coal mine and Zhongfen Liquor City.
However, the main chunk of his story focused on the Chuandong Cement Factory, which the NPR journalist had visited but we had not.
There were also mentions of a domestic appliance store with sliding business which we had not visited during the trip (hint: it’s featured in the NPR story too).

Oscar: “Dit betreft een reportage over de zogeheten zombie-fabrieken en nutteloze projecten in het midden van China. Dat zijn fabrieken die eigenlijk gesloten moeten worden, maar met veel verlies doordraaien. We maakten een tocht langs mijnen, staalfabrieken en cementfabrieken op advies van mijn toenmalige collega van NPR die zo aardig was dat hij zijn assistent met wie mijn assistent toen bevriend was toestemming gaf zijn contacten te delen. Daar heb ik gebruik van gemaakt, ook dat is een gebruikelijke praktijk in een groot land als China. Wij spraken mensen die ook al eens door andere, Chinese media waren gecontacteerd en mensen die voor het eerst een buitenlander spraken. Waarom hij nu zegt dat wij in een van die fabrieken niet zijn geweest, kan ik niet verklaren. Wij zijn in zeker zes staal- en cementfabrieken geweest.”

4. In May, 2017, Mr Garschagen went to Horgos in the restive Xinjiang Province before the Belt and Road Forum. Horgos is an important port in China’s ambitious global charm offensive, but we only have time to visit the China-Kazakhstan International Border Cooperation Center.
Mr Garschagen was stopped and questioned by immigration officers before even entering the center, which made him very upset. Maybe he was too upset that he could not see all the visibly non-Han-Chinese people who were also at the centre. In the published story, Mr Garschagen said “free travel has certainly become impossible for non-Han-Chinese”.
That said, Mr Garschagen did see something which might not be there in the first place. He mentioned in the same report there were snipers “on the roof of a 5-star hotel under construction in Horgos.” I was with Mr Garschagen the whole time but I could not recall seeing (or hearing him mention) such scene.

Oscar: “Dit gaat over de reportage over de opbouw van de stad Khorgos, een nieuwe metropool op de grens van Chinees Xinjiang en Kazachstan. Ik begrijp totaal niet wat hij hier mee wil aantonen. Tijdens mijn tweedaagse trip over de grens naar Kazachstan - dat was een onderdeel van mijn plan - bleef Zhang Chaoqun achter in China omdat hij geen visum kon krijgen en hij ging elders in de koopstad rondkijken.
Bij terugkeer zag ik vanaf de Kazachstaanse grens op de daken van enkele gebouwen en een van de nieuwe vijfsterren hotels aan de Chinese kant politiemannen, sommigen met geweren met tamelijk lange lopen, scherpschutters. Dat hield vermoedelijk verband met de beveiliging van een speciale, tweedaagse tv-uitzending die op het plein van de douane-gebouwen werd opgenomen ten behoeve van de Een Riem, Een Weg-top later in Beijing.
Honderden grensovergangers, overwegend Oeigoeren en Kazachstanen moesten daardoor uren wachten, Han-Chinezen werden via een speciaal kanaal heel vlot doorgelaten. Ik heb uiteraard geschreven over de zware bewaking en het zinloze wachten van niet Han-Chinezen en - in een bijzin - de scherpschutters. Hij was op dat moment nog in ons hotel in het zwaar bewaakte Khorgos met op iedere hoek gewapende politie, militairen en kleine tanks. Zijn bewering dat ik citaten van de partijbaas heb zitten fabriceren is ronduit leugenachtig. Wij hebben hem namelijk niet alleen in een officiële, wat stijve setting met de taperecorder aan gesproken, maar ook in zijn auto tijdens een rondtoer door Khorgos en bij de autostrada vanuit Kazachstan. De partijbaas was toen losser en breedsprakiger. Ik herinner mij nog goed dat Zhang op afstand toekeek. Van dat gezellige gesprek heb ik ruimhartig gebruik gemaakt en dat heeft totaal niets te maken met verzinsels. Dat is makkelijk te verifiëren bij deze partijman.”

5. In December, 2016, we covered a criminal case in which a Dutch citizen was involved. Mr Garschagen asked me to call Wang Fu, the Dutch citizen’s lawyer from Shengyun Law Firm in Beijing. The only quote attributed to Mr Wang in his story was “it’s obviously not a fair trial.”
However, neither in my 8-minute phone call nor my translated transcript of the call has this quote.

Oscar: “Het eerste nieuwsstukje over de rechtszaak van de Nederlander Fitié in december 2016 bevatte een vanwege de beknoptheid kort citaat van de advocaat, die volgens mijn aantekeningen duidelijk had gemaakt vraagtekens te zetten bij het politieonderzoek, maar verder een eerlijk proces te verwachten. Het citaat dat ik gebruikte was afkomstig van Fitié’s vriendin en haar naam had er dus bij gemoeten. Ik had dat inderdaad correcter en zorgvuldiger moeten formuleren.”

6. In July, 2017, Mr Garschagen covered a domestic violence case and “predicted” the result of the case before the court hearing finished. In the story published in mid-July, Mr Garschagen said the case had been settled and the domestic violence victim and her family would pay 9000 Euros to the family of her ex-husband.
The court hearing has not reached a ruling as of late August.

Oscar: “Over deze kwestie kan ik kort zijn. Van Zhang begreep ik dat de geïnterviewde vrouw hem had verteld dat er een schikking was getroffen en met dat detail sloot ik het verhaal af. Het verhaal kwam die zelfde dag al snel op de site en aan het eind van de middag kreeg ik te horen dat het anders zat, want de onderhandelingen tussen de families van slachtoffer en dader waren toch niet afgerond en de rechter had een nieuwe hearing gelast, vertelde zij aan Zhang. Ik heb door de drukte verzuimd de digitale versie, die twee dagen later ook in de krant kwam aan te passen.”

7. In January 2017, as Chinese government announced a nationwide crackdown on golf courses, Mr Garschagen was contemplating doing a story about the sport and the ongoing anti-corruption campaign. We visited the Sheshan Golf Club in Shanghai but was refused entry for not being a member.
However, lacking access to the club did not prevent Mr Garschagen from describing an “interview” with a caddie named Wang Yu who told him that Xi Jinping, the then party secretary of Shanghai, used to be a regular there.
Indeed, Mr Garschagen wrote in his story, “in China, it is a public secret that President and Party leader Xi Jinping is not an amateur golfer.”

Oscar: “Dit gaat over een reportage over de sluiting van golfbanen en is ronduit nonsens. We stonden inderdaad voor een hermetische deur van de Sheshan Golfclub in Shanghai en keerden zonder resultaat huiswaarts. Ik ben de volgende dag alleen teruggegaan, niet voor de golfclub maar voor een lange wandeling in het bosgebied en ben daar bij een tent met versnaperingen een van de caddies tegen gekomen en heb daar mee staan kletsen en grappen maken over het gerucht dat president Xi Jinping daar wel eens een poging had gedaan te leren golfen. Dat is een publiek geheim, maar over de hoogste leiders wordt altijd heel gevoelig gedaan. Ik heb dat geen moment al te serieus genomen, maar gebruikt als een licht element in een stuk over de stand van zaken van de golfindustrie. Ik heb het citaat van een expert opgevoerd omdat ik ervan uit was gegaan dat mijn assistent bij hem had gecheckt, zoals ik had gevraagd, of het citaat klopte. Dat bleek het geval te zijn, alleen gaf hij mij de verkeerde naam door.”

Het spreekt voor zich dat de hoofdredactie van NRC erg betreurt dat een gewezen medewerker van NRC op deze manier de naam van een ervaren en goed ingevoerde correspondent en de naam van de krant door het slijk probeert te halen. In de mate van het mogelijke verzamelt Oscar intussen oude notities en aantekeningen om de beweringen van zijn gewezen assistent nog meer in detail te weerleggen.

’I’ve fired my boss today and I’m proud of this decision’, zo besluit Zhang Chaoqun zijn blog. Ook die bewering klopt vanzelfsprekend niet.

Blogger

Peter Vandermeersch

Peter Vandermeersch is hoofdredacteur van NRC.