Hoe werkt het snelle treintraject tussen Amsterdam en Eindhoven?

Treintest

Reizigers tussen Amsterdam en Eindhoven hoeven niet langer dan tien minuten op hun trein te wachten. Als de proef slaagt.

Illustratie Stella Smienk

Voor de vele forensen tussen Eindhoven, Utrecht en Amsterdam is het een feestelijke dag. Deze woensdag start NS op hun traject met ‘spoorboekloos reizen’: elke tien minuten een intercity.

1 Wat verandert er op het traject tussen Amsterdam en Eindhoven?

NS en spoorbeheerder ProRail testen de tienminutentrein tussen Amsterdam, Utrecht, Den Bosch en Eindhoven. Op de woensdagen rijden op dit traject tussen 07.00 en 19.00 uur in beide richtingen zes intercity’s in plaats van vier. Ze vertrekken elke tien minuten vanuit elke stad.

Vanaf 10 december, als de dienstregeling 2018 ingaat, is deze frequentie dagelijks. Ook de sprinter tussen Utrecht en Houten Castellum gaat dan zes keer per uur rijden. Later volgen andere drukke trajecten, te beginnen met Schiphol-Nijmegen, zegt een woordvoerder van NS. „Maar daar hebben we nog geen datum voor. Eerst moeten de Schipholtunnel en station Amsterdam Zuid aangepakt.”

2 Waarom komt er een tienminutentrein?

Reizigers hoeven minder lang te wachten op hun trein en hebben vaker een zitplaats. Het aantal zitplaatsen stijgt volgens NS met 15 procent. De trein tussen Amsterdam en Eindhoven is de eerste stap van een ambitieus overheidsproject, het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS). Doel is dat uiterlijk in 2028 op de drukste trajecten zes intercity’s en zes sprinters (stoptreinen) per uur per traject rijden.

Zo moet de groei van het passagiers- en goederenvervoer worden opgevangen. Die groei gaat hard. In 2014 werden er 129 miljoen treinkilometers afgelegd op het Nederlandse spoor, volgend jaar verwacht ProRail er 160 miljoen. ING voorspelt 20 procent groei van het aantal reizigerskilometers tot 2030. Volle spitstreinen krijgen veel (politieke) aandacht, de tienminutentrein is een van de remedies.

3 Waarom is er een testfase van drie maanden?

Spoorboekloos reizen vergt ingrijpende aanpassingen in infrastructuur en logistiek. De voorbereidingen zijn al jaren bezig en moeten nu op veertien woensdagen in de praktijk worden getest. Sporen en perrons zijn uitgebreid, overwegen en wissels zijn verwijderd. Door aanpak van de sporen rondom Utrecht Centraal kan het station nu 150 treinen per uur verwerken in plaats van 100. Maatregelen moeten meer geluidsoverlast en trillingen voorkomen. ProRail zet extra in op veilige overwegen, met lespakketten op scholen, camera’s en verkeersregelaars.

Verkeersleiders, machinisten en conducteurs hebben trainingen gevolgd. Treinen moeten exact op de juiste plaats langs het perron stoppen en exact op tijd vertrekken om vertragingen te voorkomen. Tussen de intercity’s door rijden sprinters. Op vijf plaatsen tussen Amsterdam en Eindhoven liggen nu vier in plaats van twee sporen en kunnen de sprinters eventueel worden ingehaald.