NRC Checkt: Hoeveel mensen gaan er jaarlijks uit elkaar?

Daarover stonden vrijdag twee uitspraken in NRC.

Foto iStock

De aanleiding

Twee verschillende cijfers over hetzelfde onderwerp, die op dezelfde dag in deze krant staan. Het riep vragen op bij een oplettende lezer.

Afgelopen vrijdag stond in een artikel over vechtscheidingen in NRC dat ieder jaar 70.000 stellen met minderjarige kinderen uit elkaar gaan. In een ander artikel over ex-schoonouders stond dat er al jaren ongeveer 34.000 echtscheidingen plaatsvinden per jaar. „Hier klopt iets niet”, schreef een lezer.

Niet alle stellen die uit elkaar gaan hoeven getrouwd te zijn. En niet alle gescheiden mensen hebben ook kinderen. Toch gaan we uitzoeken wat hier aan de hand is.

Waar is het op gebaseerd?

De 70.000 stellen komen uit een rapport van de Kinderombudsman genaamd Vechtende ouders, het kind in de knel. „Jaarlijks besluiten ongeveer 70.000 stellen met minderjarige kinderen hun relatie te beëindigen”, staat er in het rapport uit 2014. Die uitspraak zou zijn gebaseerd op twee bronnen, namelijk het Handboek scheiden en de kinderen uit 2014, en op een CBS-artikel van Arie de Graaf uit 2005. We zien het terug in de bronvermelding.

In een tweede artikel van vrijdag in NRC staat dat er ‘ongeveer 34.000 echtscheidingen per jaar’ plaatsvinden in Nederland. Dit getal is gebaseerd op CBS-cijfers.

En, klopt het?

Als we zoeken naar het handboek waar het getal 70.000 mede op gebaseerd zou zijn komen we het getal tegen maar niet met betrekking tot stellen die uit elkaar gaan. In het boek gaat het over 70.000 kinderen die ouders hebben die uit elkaar gaan. We bellen met scheidingsonderzoeker Ed Spruijt, een van de auteurs van het boek, die tot 2015 werkzaam was bij de Universiteit Utrecht. Wat vindt hij van het feit dat de Kinderombudsman verwijst naar zijn boek als bron?

„Het cijfer uit het rapport van de Kinderombudsman klopt niet”, zegt hij. „Wij hadden het over kinderen die ouders hebben die uit elkaar gaan, we hadden het niet over stellen.”

Dan kijken we naar de tweede bron die in de bronvermelding van het rapport staat, een CBS-artikel uit 2005. In dat artikel staat dat er per jaar in Nederland ongeveer 100 duizend paren die gehuwd of niet-gehuwd samenwonen, uit elkaar gaan. Hierbij zijn naar schatting tussen de 50 en 60 duizend kinderen betrokken, zegt een CBS-woordvoerder. Weer geen 70.000 stellen dus. Maar ook geen 70.000 kinderen. Wat is er misgegaan?

„De verschillende aantallen zijn bij elkaar gelegd en daaruit is het aantal van 70.000 gekomen”, zegt Aafke Plug, woordvoerder van de Kinderombudsman. En de precieze berekening? „3,5 jaar na dato kan ik de exacte berekening van de schatting niet meer achterhalen.”

Dan het cijfer ‘ongeveer 34.000’ echtscheidingen dat vrijdag in het andere NRC-artikel stond. Als we de beschikbare CBS-cijfers van de laatste 12 maanden – van augustus 2016 tot en met juli 2017 van echtparen die scheiden bij elkaar optellen – komen we uit op het getal 34.837 – dus dat klopt.

Conclusie

In het rapport van de Kinderombudsman staat dat jaarlijks ongeveer 70.000 stellen uit elkaar gaan. Het cijfer zou gebaseerd zijn op twee bronnen die beide iets anders stellen. Volgens de Kinderombudsman is er nog een andere berekening die zoek is. Exacte cijfers zijn er niet. Wij beoordelen de eerste stelling dus als niet te checken. Die ongeveer 34.000 echtscheidingen die er ieder jaar plaatsvinden in Nederland klopt wel op basis van CBS-cijfers. De tweede stelling is dus waar.

Ook een bewering die je wilt laten checken? Mail nrccheckt@nrc.nl