Opinie

Europarlementariërs moeten Trump temperen

Aan weerszijden van de Atlantische Oceaan is het tijd voor een coalition of the reasonables, schrijft .

President Trump, nadat hij vrijdag een dag van gebed had afgekondigd voor slachtoffers van orkaan Harvey. Foto Nicholas Kamm/AFP

De Transatlantic Week is een jaarlijks evenement in Washington DC, waar politici en beleidsmakers uit Europa en de Verenigde Staten samenkomen om de politieke en economische actualiteit te bespreken. De jongste editie, in juli, werd gedomineerd door grote bezorgdheid over het zigzagbeleid van president Trump. Als voorzitter van de Europese liberalen en lid van de delegatie van het Europees Parlement voor de betrekkingen met de Verenigde Staten, sprak ik er met uiteenlopende Amerikaanse politici. Vrijwel allemaal pleitten zij voor nauwe samenwerking tussen de gematigde politieke krachten uit Europa en de VS. Er wachten immers belangrijke dossiers, die niet over het presidentschap van Trump heen getild kunnen worden: een hernieuwde handelsrelatie tussen de EU en de VS, de strijd tegen klimaatveranderingen, de toenemende assertiviteit van Rusland, versterking van de NAVO en het bestrijden van islamitische terreurgroepen.

Belangrijke dossiers kunnen niet over Trumps president- schap heen getild worden

De contacten tussen leden van het Europees Parlement, nationale parlementen en hun collega’s in het Amerikaanse Congres, hebben op dit moment een te vrijblijvend karakter. Het betreft ontmoetingen in brede zin, zoals uitwisselingprogramma’s op ad-hocbasis, die zelden tot nooit betrekking hebben op wetgeving of concrete beleidsvoorstellen.

Daarom moeten Europa en de VS investeren in parlementaire diplomatie: een coalitie van gematigde en redelijke krachten uit zowel het Amerikaanse Congres als de nationale parlementen en het Europees Parlement, die elkaar weten te vinden en pragmatische voorstellen uitwerken op cruciale trans-Atlantische dossiers.

Dergelijke voorstellen kunnen vervolgens in het Congres worden ondersteund door gematigde Democratische en Republikeinse senatoren en Leden van het Huis van Afgevaardigden. Het Congres is immers soeverein en kan op eigen kracht maatregelen nemen – zoals recent de aangescherpte sancties tegen Rusland – ook als de president hier niets voor voelt.

Hierbij kunnen ook de gematigde krachten in het Witte Huis worden betrokken, zoals vicepresident Mike Pence, stafchef John Kelly, de minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson en de minister van Defensie James Mattis, die hun invloed kunnen gebruiken om Trump in te kaderen.

Climate Alliance

Bovendien kan Europa op afzonderlijke dossiers zaken doen met individuele Amerikaanse staten. Zo hebben Californië, New York en de staat Washington – samen goed voor eenvijfde van de Amerikaanse bevolking en meer dan eenvijfde van het Amerikaanse bruto binnenlands product – in juni de United States Climate Alliance opgericht. Dat is een alliantie met vertegenwoordigers uit beide partijen om de strijd tegen klimaatverandering voort te zetten, nadat president Trump had besloten tot terugtrekking uit het klimaatakkoord van Parijs.

Indien de regering Trump niet in beweging komt op belangrijke trans-Atlantische dossiers, kan een dergelijk voorbeeld ook op andere terreinen navolging vinden.

De gematigde krachten in het Amerikaanse Congres, de nationale parlementen en het Europees Parlement moeten elkaar opzoeken en in actie komen. Voor een thema als internationale handel betekent dit bijvoorbeeld dat de relevante portefeuillehouders uit de nationale parlementen, het Europees Parlement en het Amerikaanse Congres gezamenlijk en op structurele basis plannen uitwerken voor een toekomstige handelsrelatie tussen de EU en de Verenigde Staten. Hierbij is het van belang dat zij persoonlijke relaties opbouwen en elkaar direct en gemakkelijk kunnen bereiken. In hun ‘slipstream’ geldt dit eveneens voor hun naaste beleidsmedewerkers en politiek adviseurs.

Indien een dergelijk voorstel tot stand is gekomen en door het Amerikaanse Congres wordt ondersteund, kan het een effectief tegenwicht bieden aan Trumps zigzagbeleid op het gebied van internationale handel en een toekomstig handelsakkoord tussen de EU en de VS bevorderen.

Daarom is een ‘coalition of the reasonables’ in het belang van Europa en Amerika. Zo’n coalitie kan de trans-Atlantische betrekkingen op uiteenlopende terreinen verdiepen en versterken.