Synthetisch opiaat fentanyl wordt belangrijkste oorzaak drugsdoden in VS

Het aantal drugsdoden door fentanyl is in 2016 verdubbeld ten opzichte van 2015.

Een heroïne-gebruiker leest een waarschuwing voor fentanyl. Foto Spencer Platt/AFP

Het synthetische opiaat fentanyl is hard bezig de belangrijkste veroorzaker van drugsdoden in de VS te worden.

Dit blijkt uit een analyse door de Amerikaanse gezondheidsdienst Centers for Disease Control van de eerste, voorlopige cijfers voor 2016. Het aantal drugsdoden met fentanyl in het lichaam verdubbelde van 9.945 in 2015 tot 20.145 in 2016. Het overtrof daarmee voor het eerst het aantal doden door alleen heroïne: 15,446 in 2016.

Fentanyl, het voornaamste onder een aantal synthetisch opiaten dat door de CDC onder een noemer wordt geschaard, kan tot 50 keer zo sterk zijn als heroïne. In ziekenhuizen wordt het gebruikt als pijnstiller na operaties. Illegaal nagemaakt in Chinese laboratoria is het sinds 2013 vooral in het noordoosten en middenwesten van de VS razendsnel in opkomst. Het wordt meestal gemengd met heroïne, in toenemende mate ook met cocaïne – met een sterk verhoogde kans op een onbedoelde overdosis tot gevolg.

Lees ook de reportage die redacteur Maartje Somers in Ohio maakte: Heroïne spuiten in de auto, met je kleinkind op de achterbank

Uit de nieuwe cijfers blijkt ook dat de drugsepidemie in de Verenigde Staten van geen wijken weet. In 2016 stierven 64.070 mensen aan een overdosis, tegen 52.898 in 2015 – een stijging van 21,1 procent.

Fentanyl lijkt nu de derde golf te worden in het hoogtij aan drugs waar de VS mee kampen. In het aantal doden als gevolg van overdoses van reguliere pijnstillers, zoals OxyContin, zit inmiddels een dalende trend. In sommige staten stabiliseert het aantal heroïnedoden.

LA-correspondent Diederik van Hoogstraten schreef eerder over de opiatenepidemie in de VS: Verkouden in VS? Neem wat opiaat

Maar de opkomst van fentanyl vaagt die hoopgevende trends weg. De staat Ohio meldde vorige week dat 60 procent van het in de staat sterk gestegen aantal drugsdoden in 2016 kon worden toegeschreven aan fentanyl. In 2015 was dat nog 38 procent en in 2013 vier procent.

In augustus waarschuwden de VN dat fentanyl niet langer meer een puur Amerikaanse probleem is. De DEA, de Amerikaanse drugsrecherche, noemde illegale fentanyl eerder al een „mondiale bedreiging”.