Column

Downloadpolitie is vijf jaar te laat

Dat Dutch Filmworks downloaders van illegale content wil beboeten, is rijkelijk laat. Er groeit zowaar een generatie op die gewend is voor online content te betalen.

Vanaf oktober wil de Nederlandse distributeur Dutch Filmworks boetes uitdelen aan mensen die gekopieerde films downloaden. Dat is rijkelijk laat. Al sinds 2014 is het in Nederland verboden te downloaden uit illegale bron, net als in de rest van Europa. Bij de buren, onder meer in Duitsland en Denemarken, zijn ze eerder begonnen en zit de schrik er goed in: betrapte downloaders krijgen daar boetes van 800 of 900 euro omdat ze een film of serie keken die ze van een torrentsite haalden. Het zou je ook kunnen gebeuren als je kijkt via Popcorn Time. Want al ziet dat programma eruit als Netflix, onder de motorkap draait torrentsoftware.

Overigens: strikt gesproken is het geen boete, maar een ‘schikkingsvoorstel’ - dat kun je dus aanvechten als je het er niet mee eens bent.

Om overtreders op te sporen maakt de distributeur gebruik van Texcipio. Dat had de naam van een schurk uit een Batman-film kunnen zijn, maar als je dit Duitse bedrijfje opbelt krijg je gewoon directeur Norbert Türbach uit Kalsruhe aan de lijn of een van zijn 29 collega’s. Uitleg geven doet Türbach graag, via e-mail dan.

Op verzoek van rechthebbenden – filmmaatschappijen en distributeurs – houdt Texcipio de peer-to-peer-netwerken in de gaten. Dat zijn decentrale computernetten, vindbaar gemaakt door websites die torrent-bestandjes verspreiden met locaties van gekopieerde films, muziek en software.

Dat gaat zo: Texcipio downloadt zo’n torrent via een programma als Azureus en registreert welke computers er komen snuffelen, downloaden en uploaden. Elk computeradres (IP-adres) wordt bewaard en volgens Türbach is dat geaccepteerd bewijs in de rechtbank. Saillant detail: om te controleren of monitoringbedrijven als Texcipio hun werk wel goed doen, downloaden filmmaatschappijen zelf hun eigen films.

Om de dader aan te schrijven worden de bijbehorende persoons- en adresgegevens van het IP-adres opgevraagd bij de internetprovider. De Nederlandse providers zijn de enigen die weten wie er achter het IP-adres schuilt. Zij zetten de hakken in het zand en willen alleen meewerken als de rechter hen daartoe dwingt.

Een nadeel van dit systeem: de boete belandt niet altijd bij degene die de film downloadde. Bijvoorbeeld, als jouw Airbnb-gast PirateBay leegtrekt via je wifi-netwerk, betaal jij de boete. Net zoals jij de bekeuring krijgt als iemand met jouw auto geflitst wordt.

Hoe hoog die boetes in Nederland worden, weet Dutch Filmworks nog niet. Niet zo hoog als in Duitsland, belooft de distributeur. Het lijkt vooral om het schrikeffect te gaan.

Eigenlijk valt de downloadpolitie een jaar of vijf te laat binnen. Tot 2013 domineerden peer-to-peer-netwerken het webverkeer, daarna namen Netflix en YouTube het over. We zijn meer legale online video gaan kijken, waardoor er minder tijd overbleef om rond te snaaien. Er groeit zowaar een generatie op die eraan gewend is dat je voor online content betaalt of advertenties moet bekijken.

Het aandeel ‘peer-to-peer’ nam af en piraterij verplaatste zich naar streams, bijvoorbeeld van live sportwedstrijden die via verborgen YouTube-links worden doorgestuurd. Zo kijk je ook zonder Ziggo-abonnement naar de Formule 1. Providers zullen eerder geneigd zijn om zulk soort piraterij te helpen bestrijden, die rechtstreeks in hun eigen vlees snijdt.

Marc Hijink is techredacteur.