Vermogend Gooi draagt het vernieuwde Singer Laren

Nieuwbouw Singer Laren

Welgestelde families in het Gooi hebben het overgrote deel van de 15 miljoen voor het nieuwe theater en de entree van Singer Laren bekostigd.

De nieuwe theaterzaal van Singer Laren. Foto Christian van der Kooy.

Als hij de deur van de nieuwe theaterzaal van Singer Laren door de bewaker laat openen om deze te tonen, wordt algemeen directeur Evert van Os door een vrouw hartelijk toegeroepen vanuit de ook al nieuwe entreehal. Snel glipt ze met een groepje mee de zaal in, waar werklieden twee weken voor de officiële opening bezig zijn met het ophangen van het toneeldoek. „Ze is van een van de twaalf vermogende families die een belangrijke financiële bijdrage aan de nieuwbouw hebben geleverd”, vertelt Van Os later. „Als ze je aanschieten, neem je ze als directeur natuurlijk direct even mee voor een rondleiding.”

Met optredens van Youp van het Hek, Anne-Wil Blankers, het Nederlands Dans Theater, Karin Bloemen en de gebroeders Jussen opent Singer Laren op woensdag 6 september zijn nieuwe theaterzaal en de entree die tussen theater en museumvilla is gebouwd. Kosten: 15 miljoen euro. Voor het overgrote deel betaald door particulieren uit Laren en omgeving.

Miljoeneninvestering

Aan nieuwbouw voor musea en theaters gaan vaakslepende discussies in gemeenteraden vooraf over de daarmee gemoeide miljoeneninvesteringen. Hoewel de gemeente Laren met 2 miljoen maar een klein aandeel bijdraagt aan de nieuwbouw, stemde ook de raad van het Gooise dorp niet zomaar in. Tegelijkertijd stond een investering in een nieuw zwembad op de agenda in de gemeente met slechts 10.000 inwoners. Dat zwembad is er overigens ook gekomen.

Als ze je aanschieten, neem je ze als directeur natuurlijk direct even mee voor een rondleiding

13 miljoen euro komt uit de private sector. Niet van bedrijfssponsors. „Die willen liever niet bijdragen aan stenen”, zegt Van Os. „En ook al begin je bij de mensen aan de top, je moet toch de hele bureaucratie door. Dat is te tijdrovend.”

Cultuurfondsen hebben 1,5 miljoen euro bijgedragen, waarvan 1 miljoen afkomstig uit een speciale bijdrage van de BankGiro Loterij. De overige 11,5 miljoen euro komt van particulieren. „Het eerste wat mij opviel toen ik hier begon was de grote betrokkenheid van de welgestelde mensen in deze omgeving”, zegt Van Os, die in 2014 overstapte van accountantskantoor PWC. „Uit de top20 in de Quote 500-lijst van vermogenden wonen er hier wel heel veel in de buurt.” Namen van financiers noemt hij zelf liever niet, maar veel bekende welgestelde families en ook (voormalige) bankiers van bijvoorbeeld ABN Amro wonen in de groene Gooise enclave.

Een vruchtbare bodem dus om geld op te halen. Zo hebben 12 families ieder drie ton overgemaakt voor de nieuwbouw. Nog eens 35 families hebben ieder een ton toegezegd via een lijfrenteregeling. Naast de grote geldschieters hebben anderen bijgedragen voor kleinere bedragen als 1000 euro (‘fellows’) en 500 euro (‘young fellows’) per jaar.

Het grootste deel was al opgehaald, voordat Van Os drie-en-een-half jaar geleden aantrad bij Singer. Door het bestuur, dat toen onder leiding stond van de eind 2014 overleden Dolf van den Brink, voormalig bestuurder van ABN Amro. „Dolf heeft echt vuile handen gemaakt. Dat zie je weinig bij besturen. Die zeggen dat er fondsen geworven moeten worden, maar durven zelf hun netwerk niet aan te spreken. Dat laten ze over aan een fondsenwerver. Maar die kunnen wij ons in onze kleine organisatie niet veroorloven. Dolf is zelf de deuren langsgegaan en heeft tegen mensen gezegd: ‘Het is ons goed gegaan. Ik doe mee, maar jij moet ook meedoen.’ Hij liet ze geen reden om nee te zeggen.”

Donateurs

De geldschieters krijgen er niet veel voor terug, behalve af en toe een exclusieve voorstelling, lezing of dinertje. Van Os: „Daar vragen ze ook nooit om. Hun belangrijkste voorwaarde: ze willen geen gedoe.”

Wel komt er bij de entree een bescheiden bord met de namen van donateurs. Namen die vaak ook te vinden zijn op vergelijkbare borden in het Concertgebouw of het Rijksmuseum, beaamt Van Os. „Mensen die succesvol zijn geweest willen op het Museumplein bijdragen aan het internationale niveau van de musea en het Concertgebouw. En lokaal willen ze laten zien dat ze zich ook verantwoordelijk voelen voor hun omgeving.”

Ondanks de grote betrokkenheid van (ex)bankiers – voormalig ABN Amro-topman Jan Kalff is erevoorzitter – is er geen cent geleend voor de nieuwbouw. „Singer heeft in haar ruim zestig jaar nog nooit geld geleend en het is zeker niet nodig dat een bank geld aan ons verdient.”