Daar lag ze – niemand zag het gebeuren

Wie: Lucas

Kwestie: Verkeersongeluk met dodelijke afloop

Waar: Rechtbank Alkmaar

Op 5 juni 2015 belandde Lily uit het Engelse Manchester onder de achterwielen van een landbouwwagen met hooi. Op een smalle dijk in Noord-Holland, met haar voeten vastgeklikt in de trappers van haar racefiets. Haar twee fietsbuddy’s, die een paar meter voor haar uit reden, hoorden alleen de klap. Tractorchauffeur Lucas had niks gemerkt, maar na de klap lag Lily midden op de weg. De traumahelikopter kwam vergeefs.

De politie kon geen krassen op het wegdek vinden, ook niet op de trekkercombinatie. Lily’s fiets was intact, alleen het stuur was verwrongen. De wielrenners zagen de trekker met een stofwolk op zich afkomen. De officier denkt dat die zeker de maximumsnelheid van 25 kilometer per uur heeft benut, te hard voor een noodstop, zegt zij.

Lucas had net hooi geladen en was op weg naar de boerderij van zijn broer. Hij geeft korte antwoorden. Ja, hij heeft het er moeilijk mee. Ja, het emotioneert hem. Ja, hij is angstiger in het verkeer geworden. Als hij z’n rijbewijs kwijtraakt, is hij „alles kwijt”, zegt hij.

De strafzaak moet het hebben van getuigenverklaringen en een politiereconstructie – camera’s waren er niet op de dijk. Inhoudelijk gaat het over de vraag hoe een beladen trekkercombinatie die vrijwel de volle breedte van een smalle tweerichtingsweg nodig heeft, zich behoort te gedragen jegens fietsers.

De weg heeft passeerstroken en opritten als uitwijk. Als de trekker precies in het midden rijdt, is er aan weerszijden 60 centimeter ruimte. Maar in de berm stond een VW-busje waardoor de vrije ruimte naast de trekker kromp naar 40 centimeter. Wat is dan zorgvuldig weggedrag?

Haast had Lucas die zonnige junidag niet, zegt hij. Dat er onweer dreigde en het hooi snel naar binnen moest, was hem niet bekend.

De officier vindt dat Lucas op het verkeerde moment en op de verkeerde plek besloot fietsers in te halen. Hij week voor hen eerst naar links uit, stuurde meteen sterk naar rechts, sneed daarbij de laatste fietser, om vervolgens de drie tegemoetkomende wielrenners links te laten passeren. Lily volgde intussen haar buddy’s niet, die wel snel uitweken. Verloor ze haar evenwicht, omdat ze schrok? Of was ze afgeleid? De advocaat vindt dat de toedracht op gissen berust. De politie had na het ongeluk vastgesteld dat haar schoenen nogal strak waren vastgeklikt. Probeerde ze die net wat losser te zetten? Bij twijfel moet er vrijspraak komen.

De officier vindt dat Lucas zich niet aan de verkeerssituatie heeft aangepast. Hij moet hebben gezien dat Lily als enige niet uitweek. En van fietsers kan op zo’n weg niet worden verwacht dat zij uitwijken, meent de officier. Lucas zorgde zelf voor onvoldoende uitwijkmogelijkheid. Dat levert ‘zeer onvoorzichtig weggedrag’ op, ‘de dood tot gevolg hebbende’. Ze eist 240 uur werkstraf en een jaar rij-ontzegging.

Lucas, die destijds nog thuis woonde, en de familie hebben elkaar na het ongeluk ontmoet – de moeders van beide gezinnen hebben contact. Als de officier de slachtofferverklaring voorleest en bij de passages aankomt van Lily’s vriend Joe sluipt emotie in haar stem. Lily was net afgestudeerd in biomedische wetenschappen. Ze werkte tijdelijk voor een Brits fietsmerk in Amsterdam en had uitzicht op nog een masteropleiding.

Lucas benadrukt dat hij écht niet heeft gezien dat Lily niet uitweek, hij denkt dat hij de twee fietsers correct inhaalde. Pas daarna kwamen hem drie wielrenners tegemoet die links écht ruimte hadden.

De rechtbank oordeelt dat Lucas een onverantwoorde manoeuvre uithaalde door op een weg die te smal is fietsers in te halen. En dat vlak voor een flauwe bocht naar links, terwijl hij al drie wielrenners kon zien aankomen. Dat twee van de drie zich konden redden, was niet aan hem te danken, meent de rechtbank. Lucas heeft ‘aanmerkelijk onvoorzichtig en onoplettend’ gereden. Ook als hij minder dan 25 kilometer per uur had gereden, was dat nog te hard, gezien de omstandigheden. Hij krijgt 240 uur werkstraf, zijn rijbewijs wordt alleen voorwaardelijk ingetrokken, met een proeftijd van twee jaar.