Recensie

Monument van prachtige nutteloosheid

Het ooit zo deftige Rolls-Royce heeft nu ook een ‘duistere’ serie. geniet van de Ghost Black Badge.

In een YouTube-filmpje laat een zwaargebouwde Rus zijn huisdieren zijn Rolls-Royce binnen: twee tijgers en een leeuwenwelp. De volwassen tijger glijdt door het geopende portierraam over de chauffeur heen naar de achterbank, het grut neemt de achterdeur. Met de beestenboel aan boord rijdt hij het beeld uit in zijn matzwarte Phantom, de koning van de Rolls-familie.

De man, die zich op sociale media Mihail Tiger noemt, moet belangrijk zijn want in Rolls-Royces rijden uitsluitend prominenten. Zijn zij nog een elite, die bovenbouw van adel, degelijke zakenlieden en regenten in een overzichtelijke klassenmaatschappij? Was dat ooit zo?

Dat is het nu net. In de jaren 60 kreeg Rolls-Royce popsterren over de vloer, nu rappers en basketballers. Nouveau riche. De allure van dit merk is het idee-fixe van een omhooggevallen onderkant. De Britse gentlemen die vroeger Rolls-Royce reden zijn dood. Hun stand-in heet Mihail, die hem kan betalen. Een man die met twee tijgers en een leeuw de showroom binnenstapt verkoop je geen nee. Mihail denkt dat hij zich ermee naar de bovenwereld vecht. Voor een half miljoen stoot hij ingebeelde hoge heren van hun troon met zijn matzwarte fuck you-slee. Het is cultural appropriation op zijn wraakzuchtigst en zijn schrijnendst. Deftigheid is nooit te koop, die heeft men.

In die eerzucht heeft Rolls-Royce wel een excellent verdienmodel gevonden. Dat heeft het merk reddeloos overgeleverd aan de heffe des volks, maar zoals een medewerker van een ander topmerk mij eens toevertrouwde: „Met moraal kom je niet ver in deze branche.”

Daarom levert Rolls-Royce nu een speciale serie modellen die eruitzien alsof ze door de spuiter van Mihail zijn nabehandeld. De Black Badge-lijn staat symbool voor de ‘duistere kant’ van Rolls-Royce. Een Black Badge-Rolls is pikzwart met een zwarte grill en een zwartgespoten spirit of ecstasy, de Rolls-engel die normaal in stemmig zilver op de neus prijkt. De velgen zijn zo groot dat Mihail niet naar vettere hoeft om te zien. Nog even en hij krijgt er handgesmede voederbakken voor zijn katten bij. Die komen dan wel bovenop de basisprijs van 434.000 euro.

Ballerina’s

De Rolls-Royce Ghost Black Badge heeft 609 pk en 60 newtonmeter meer trekkracht dan de ‘normale’ Ghost. Volgens Rolls-Royce is dat om hem in de beroemde heuvelklimrace van het Goodwood Festival of Speed de deelnemende supercars te laten bijhouden, maar het echte speerpunt op de dubbele agenda is de tijgerman.

Van een Rolls-Royce Silver Shadow, de prachtige sedan die ik als kind naïef met Britse adel associeerde, gaf de fabriek in de jaren 70 niet eens het vermogen op, Rolls-Royce volstond met een geruststellend ‘sufficient’. Voldoende stond voor ongeveer 190 pk, het ding haalde met moeite 180. De Ghost Black Badge spurt desgewenst 250. Ik voel niet de aanvechting. Links op het dashboard bevindt zich in plaats van een toerenteller een power-meter, die aangeeft welk percentage van het vermogen wordt benut. Ik bestuur hem als een man van stand zou doen, dus dat wordt bij mij nooit meer dan 10 procent.

De auto is een monument van prachtige nutteloosheid. De V12 verplaatst de 2500 kilo Rolls als dansers ballerina’s in een choreografie van Hans van Manen. De motor heeft de zware adem van een branding in de verte, een versterkte stilte. Als ik rijk was kocht ik hem, en ik zou T-shirts laten drukken met de leus Je Suis Mihail. Ik heb ook geen moraal. Omdat ik geen geld heb, moet ik hem veinzen. Voor de armen is morele verontwaardiging de laatste strohalm.

Ik geniet van zijn wuftheid. Prachtig zijn de nostalgische ronde druktoetsen op het matzwarte plateautje onder de verchroomde lichtschakelaar – wel met moderne auto-stand, die de verlichting in het donker automatisch inschakelt. De zilverkleurige ventilatieroosters laten zich met verchroomde trekknoppen openen en sluiten. Het is hightech in de stijl van de sixties en die archeologische stijlvastheid blijft verrukkelijk. En ach, wat is cultuur? Wat was barok meer dan Las Vegas zonder gokmachines?

Het merk Rolls-Royce is als de middeleeuwse kathedraalbouwers. Ze werkten decennia aan een van verre zichtbaar hoogtepunt van wil en kunnen. Daarna betrad het volk hun heiligdom; de hoefsmeden, de leerlooiers, het circusvolk met wilde dieren. Dat werd rijk, verdrong de graven en de schepenen, verloochende de Heer en kocht een Rolls. Maar de zwartgeblakerde torenspits stond eeuwen later kaarsrecht overeind.