Ziekenhuizen en verzekeraars kopen samen dure medicijnen in

Volgend jaar begint een pilot met medicijnen tegen leukemie. Die medicijnen werden in tien jaar tijd drie keer zo duur.

Productiefaciliteit van farmaceut Novartis in Sienna. Foto Bram de Hollander/ANP

Ziekenhuizen en verzekeraars hebben een akkoord gesloten om samen dure medicijnen in te kopen. De samenwerking moet fabrikanten van geneesmiddelen dwingen hun prijzen te verlagen. Volgend jaar begint een pilot met medicijnen tegen leukemie.

Het akkoord is een samenwerking van de academische ziekenhuizen (NFU), de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en Zorgverzekeraars Nederland (NZ). Volgens de brancheorganisaties kan er door het akkoord beter onderhandeld worden met de farmaceutische industrie zodat dure medicijnen nu en in de toekomst beschikbaar blijven voor patiënten.

De ziekenhuizen en zorgverzekeraars beginnen met het gezamenlijk inkopen van medicijnen waarvoor binnen één groep meerdere alternatieven met een vergelijkbare werking beschikbaar zijn. 18 procent van alle medicijnen valt in deze groep. Nu kiest ieder ziekenhuis zelf welk middel ze gebruiken. Daardoor is hun onderhandelingspositie zwak.

In de pilot bundelen de aangesloten ziekenhuizen straks hun krachten met de zorgverzekeraars en starten een officiële aanbestedingsprocedure. Zo moeten farmaceuten gedwongen worden de prijs van het middel te verlagen. Wil een farmaceut de prijs niet verlagen, wordt een alternatief medicijn gekozen. In deze groep medicijnen kan dat omdat het gaat om middelen met dezelfde werking.

Leukemie

Vorige maand publiceerden drie Nederlandse wetenschappers een onderzoek over overheidsmaatregelen om de hoge medicijnprijzen te drukken. Zij concludeerden dat die maatregelen vaak juist een averechts effect hebben. In hun artikel noemden de onderzoekers het middel Gleevec tegen chronische myeloïde leukemie als voorbeeld. Dat werd in tien jaar tijd drie keer zo duur, terwijl fabrikant Novartis er juist meer van verkocht.

Precies deze groep medicijnen is onderdeel van de eerste pilot, die volgend jaar start. Er zijn drie soorten middelen voor deze specifieke vorm van bloedkanker.

De samenwerking begint klein. “In de groep van de pilot gaat het om ongeveer vijftig miljoen”, zegt Lara ten Bosch, woordvoerder van de NVZ. In totaal kosten dure geneesmiddelen bijna twee miljard. “We hopen op een flinke korting, maar om de onderhandeling niet te beïnvloeden kunnen we nog niet zeggen hoeveel.” Er wordt ook gedacht aan medicijnen tegen longkanker, maar “we kijken breed”, aldus Ten Bosch. Aan de hand van de pilot word gekeken wat een logische vervolgstap is.

ACM

De plannen om samen te werken waren er al langer, maar het was de vraag of de concurrentieregels dit toestonden. In de leidraad gezamenlijke inkoop medicijnen keurde toezichthouder ACM vorig jaar de samenwerking goed.