‘Wat als het water blijft stijgen? Ons gezin kan niet zwemmen!’

Overstromingen India

In de deelstaat Bihar zijn in twee weken tijd al 500 doden gevallen. „Dat is onze laatste schone kleding.”

In het Indiase dorp Motihari, in de oostelijke deelstaat Bihar, zijn veel akkers overstroomd. In de meeste huizen staat het water tot boven de enkels. Foto Cathal McNaughton/ Reuters

Het water stijgt niet meer in Degra Rampur Shah, maar dat is dan ook het enige goede nieuws voor de paar honderd inwoners van dit dorpje in de oostelijke Indiase deelstaat Bihar. Hun akkers zijn overstroomd en in de meeste huizen staat het water nog steeds tot boven de enkels.

Tot hier kwam het water zondag, vertelt Sundar (10). Hij is met zijn vriendjes op weg naar een heuvel buiten het dorp, waar de grond nog droog is zodat ze er kunnen spelen. Ze duwen een volwassenen fiets over de dorpsweg, waar het water tot boven de trappers reikt. „Het water bleef maar stijgen vorige week”, zegt Sundar. „In het begin vond ik het leuk, maar het kwam veel hoger dan vorig jaar en toen werd ik bang. Ik ben niet zo groot.” Hij meet zo te zien niet veel meer dan 1 meter.

Vrijwel alle huizen in het dorp zijn hoger gebouwd dan de dorpsweg. De bewoners weten dat het water er graag langs stroomt. Ze zijn overstromingen gewend, in dit stroomgebied van de Ganges. Vooral tijdens de moesson, ruwweg van juli tot en met september, als zowel hier in Bihar als in gebieden stroomopwaarts heel veel regen valt. Dit keer bleken de huizen niet hoog genoeg.

Samen met Rakhi Devi waden we naar haar huisje. Het ligt zo’n 50 meter van de dorpsweg, en tijdens de overbrugging daarvan komt het water boven mijn knieën en bij Raki Devi bijna tot aan haar heupen. Ze draagt een lichtgroene sari die fel afsteekt bij het modderkleurige water. Haar woninkje is inmiddels drooggevallen. Op de vloer ligt een laag stinkende modder. Ze heeft drie kinderen en een man die vaak maanden van huis is als hij in de bouwsector van een grote stad werk kan vinden. Op het dak staat een plastic stoel en er ligt een dichtgeknoopte buidel. „Dat is onze laatste schone kleding. We hebben een paar nachten op het dak geslapen, maar zagen er slangen die met het water meekomen.” Het gezin besloot dat het veiliger was een tent te bouwen bij de autoweg die op een talud ligt buiten het dorp. Daar is haar man nu, met de kinderen.

Hevige moesson

De overstromingen in Bihar en de aangrenzende deelstaat Uttar Pradesh houden verband met de zeer hevige moesson van dit jaar. Al sinds half juni eisen aardverschuivingen, modderstromen en overstromingen hun tol in Bangladesh, Nepal en India. Er zouden intussen ruim 1.200 doden zijn gevallen. Vooral Bangladesh en Nepal werden hard getroffen. De overstromingen in Bihar worden veroorzaakt door het water uit Nepal dat via de grote rivieren wegstroomt.

Volgens lokale autoriteiten zijn in Bihar in twee weken tijd al ruim 500 doden zijn gevallen. Over wie zij zijn en hoe ze aan hun einde kwamen, zijn geen details bekend. Het kunnen jonge kinderen zijn die ziek werden door steken van muggen die encefalitis, dengue of malaria overbrengen, en die dit jaar door het overvloedige water massaler rond zoemen dan normaal. Het kunnen ook mensen zijn die verdronken, al lijkt het water tamelijk ondiep en stroomt het nauwelijks. Of die delen van hun huis op hun hoofd kregen omdat de wanden zwak waren geworden van het hoge water. Het is niet onwaarschijnlijk dat veel van hen ook bij een lagere waterstand zouden zijn omgekomen. Is hier nu werkelijk sprake van een ramp?

„Wij hebben niet het gevoel dat de situatie onhoudbaar is”, zegt Subodh Kumar. „Maar ik heb nooit eerder meegemaakt dat er zoveel doden werden gemeld.” Hij werkt voor een kleine lokale ngo die elk jaar hulp biedt aan tijdens de moesson. “In mijn eigen dorp reikte het water gedurende twee dagen tot mijn schouders. Alle oogsten zijn verloren gegaan. Ook die op hoger gelegen grond die normaal gesproken niet overstroomt. We merken dat er veel behoefte is aan de voedselpakketten die we uitdelen. En aan schoon drinkwater en tentzeilen – veel meer dan voorgaande jaren. Aan de mensen merk je niet dat het erger is dan anders. Ze blijven lachen. We zijn hier wel wat gewend.”

Sussende woorden

In Degra Rampur Shah heerst echter onrust. De dorpelingen zijn bang dat vanuit Nepal de komende dagen opnieuw een grote stroom moessonwater via de rivieren Bihar binnenkomt. Het zijn geruchten, niemand weet het zeker, maar sussende woorden helpen niet. Daarvoor is de angst te groot. „Als dat gebeurt dan stijgt het water hier tot ruim twee meter”, zegt Rekha Devi. De groene omslagdoek glijdt van haar hoofd. „Wat moeten we dan? Niemand in ons gezin kan zwemmen.”