OM eist taakstraf tegen VVD-coryfee Robin Linschoten

Linschoten zou hebben gesjoemeld met de vennootschapsbelastingaangifte voor zijn ondernemingen.

Oud-staatssecretaris Robin Linschoten (R) komt met zijn advocaat aan bij de rechtbank. Foto Koen van Weel/ANP

Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag een taakstraf van 200 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden geëist tegen oud-staatssecretaris Robin Linschoten wegens belastingfraude. De 60-jarige VVD-coryfee wordt er door het OM van verdacht ongeveer een ton aan belasting te hebben ontdoken. Linschoten ontkent iets verkeerd te hebben gedaan.

De fraude zou tussen 2010 en 2012 hebben plaatsgevonden. In die periode zou Linschoten hebben gesjoemeld met de vennootschapsbelastingaangifte voor zijn ondernemingen, waardoor de staat circa 100.000 euro is misgelopen. Dit rekent het OM hem zwaar aan, omdat fraude “het rechtvaardigheidsgevoel en het vertrouwen van mensen in de overheid” ondermijnt.

Van geen kwaad bewust

Linschoten zei vrijdag in de rechtszaal zich van geen kwaad bewust te zijn. Hij zei zich niet met de administratie te hebben bezig gehouden en liet die naar eigen zeggen volledig over aan zijn boekhoudkantoor, waarmee hij al ruim tien jaar “naar tevredenheid” een relatie had. Door dat bedrijf zou te weinig btw zijn afgedragen, zei de oud-politicus. “Ik verwijt mijzelf achteraf dat ik de boel niet beter heb gecontroleerd”, zei Linschoten tot zeker vijfmaal toe.

Volgens Linschoten deed hij “twee à drie keer per jaar” zijn administratie in een grote doos en stuurde die naar zijn boekhouder. Het verbaast hem dat er problemen zijn ontstaan over zijn boekhouding, die hij relatief eenvoudig noemde. “Drie, vier, vijf facturen per maand en wat bonnetjes, dat was het”, zei Linschoten, die zegt geen affiniteit met of liefde voor administratie te hebben. “Ik heb mij op geen moment gerealiseerd dat ik anders had moeten handelen.”

Lees ook de column van Tom-Jan Meeus: Zo’n streng bestuurder – en dan zelf fraudeur?

Nul op het rekest

De rechter verbaasde zich vrijdag over deze lezing. Het boekhoudkantoor van de oud-politicus vroeg juist keer op keer stukken op bij Linschoten, maar kreeg steeds nul op het rekest. Ook werden er ongeopende brieven van het kantoor aangetroffen bij Linschoten thuis. Linschoten, die staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid was in het eerste kabinet-Kok, had daar een verklaring voor: zij stuurden slechts rekeningen en waren door Linschoten gemachtigd.

Ook nam de fiscus vele malen contact op met Linschoten, maar dit leidde niet tot gevolgen van de zijde van Linschoten, zei de rechter. “Pas toen de officier van justitie contact opnam, werd er actie ondernomen”, aldus de rechter. “En zelfs toen duurde het lang.” Volgens de rechter was Linschoten er meermaals op gewezen dat de foute aangiften strafrechtelijke consequenties konden hebben. De oud-politicus zei dat hij flink achter zijn broek gezeten moest worden om in actie te komen.

Linschoten ontving echter ook meerdere aanmaningen en naheffingsaanslagen, zo verklaarden de rechter en officier van justitie. Linschoten kon vrijdag niet verklaren waarom die brieven geopend bij hem thuis werden aangetroffen. Hij zei er geen herinnering aan te hebben en voortdurend op zijn boekhouder te hebben vertrouwd. “Een gruwelijke fout, blijkt nu”, zo zei de oud-politicus.

Ton misgelopen

De officier van justitie acht dan ook dat er bewijs is voor opzet, waardoor de staat een ton aan belastinggeld is misgelopen. “Er komt een beeld naar boven van iemand die steeds de regels aan zijn laars lapt”, aldus het OM. De officier vroeg zich hardop af: “Als een oud-staatssecretaris dit doet, waarom zou een gemiddelde ondernemer dan de regels volgen?”

Voor de strafeis zei de officier: “Ik kan me niet voorstellen dat iemand die in de Kamer heeft gezeten en staatssecretaris was de regels van ondernemerschap niet kende.” Zij voegde hier aan toe dat Linschoten later nog functies bekleedde bij financiële instellingen en dat hij tijdens zijn politieke loopbaan flinke standpunten innam ten opzichte van belastingfraude.

Persoonlijke omstandigheden

Tijdens de zaak kwamen ook de persoonlijke omstandigheden van Linschoten ter sprake, die de voormalig staatssecretaris “buitengewoon dramatisch” noemde. De oud-politicus verklaarde dat hij over vier weken zijn huis uit moet en geen plek heeft om heen te gaan. “Dat wordt een mooie brug”, zei Linschoten.

Hij stelde al meer dan een jaar geen inkomen te hebben en zijn zorgverzekering niet meer te kunnen betalen, waardoor hij zijn medicijnen niet meer kan ophalen. Linschoten is diabetespatiënt. “Mijn echtgenote is onder druk van deze omstandigheden vertrokken”, zei Linschoten. “Dat is geen vrolijk verhaal”, antwoordde de rechter slechts.

Linschoten wees een eerder schikkingsvoorstel van het OM af. In het laatste woord dat de oud-politicus in de rechtszaal kreeg, stelde hij dat hij dit graag had geaccepteerd. “Met het instemmen [...] had ik het gevoel dat ik zou hebben toegegeven dat er opzet in het spel was. Dat raakt mijn integriteit.”

De rechter doet op 29 september uitspraak.

Jongste parlementariër

Robin Linschoten werd in 1982 Kamerlid namens de VVD. De liberaal was met zijn 25 jaar indertijd de jongste parlementariër in de Nederlandse geschiedenis. In 1994 werd hij in het eerste kabinet-Kok staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Na twee jaar moest hij terugtreden, omdat de Kamer het vertrouwen opzegde in Linschotens aanpak van de problemen rond het College van Toezicht Sociale Verzekeringen (Ctsv).

Na zijn politieke carrière werkte Linschoten onder meer voor verzekeraar Interpolis, de DSB Bank en de Sociaal-Economische Raad (SER). Later werd hij zelfstandig managementconsultant.

Linschoten kwam eerder in opspraak. In 2014 was hij betrokken bij een schimmige kunstdeal, waarbij zakenman Cees de Mooij een investeerder overhaalde om geld te steken in een collectie vervalste schilderwerken. Daarvoor was hij voorzitter van ‘platform Juncta Juvant’, een stichting die later een dekmantel bleek te zijn voor een geheime lobbyorganisatie van straaljagerfabrikant Stork.