Aantal vrouwelijke topbestuurders daalt

Female Board Index

Ondanks de roep om meer vrouwen aan de top, daalt het aantal vrouwelijke bestuurders.

Nancy McKinstry is bestuursvoorzitter van Wolters Kluwer, het bedrijf dat gemiddeld de meeste vrouwen in de bestuurstop heeft. Foto Simon Dawson/Bloomberg

Voor het tweede jaar op rij is het aantal vrouwelijke bestuurders van de 85 Nederlandse beursgenoteerde bedrijven gedaald. Twee jaar geleden was nog 7,8 procent vrouw, dit jaar is dat 6,2 procent.

Die neerwaartse beweging staat haaks op de – wettelijk vastgelegde – roep om méér vrouwen aan de top. Het aantal vrouwelijke commissarissen is wél gestegen, van 23,1 procent in 2016 naar 24,6 procent.

„Ik heb het gevoel dat ik elk jaar met hetzelfde verhaal kom,” zegt Mijntje Lückerath, hoogleraar Corporate Governance, die zaterdag voor de tiende keer de jaarlijkse Female Board Index publiceert. Dat verhaal is: het gaat wel weer een béétje beter, maar echt opschieten doet het niet. Bij zes beursgenoteerde bedrijven bestaat de raad van bestuur én de raad van commissarissen nu voor minstens 30 procent uit vrouwen. Vorig jaar waren dat er twee, het jaar ervoor nul. Uitgever Wolters Kluwer heeft gemiddeld de meeste vrouwen in de bestuurstop (44,4 procent).

Vrouwelijke bestuurders verdwijnen uit de index

De beursondernemingen die nu aan de Nederlandse norm voldoen, hebben meestal al langer vrouwen in hun raden van bestuur en commissarissen. Zij hebben nu dus een tweede of derde vrouw benoemd. „Zij zien blijkbaar de voordelen van diversiteit. Maar de achterblijvers blijven achter”, zegt Lückenrath.

Dat geldt vooral voor het aantal vrouwelijke bestuurders. Die groep is zó klein, dat elke tegenvaller leidt tot een daling. Zo is dit jaar verzekeraar Delta Lloyd van de beurs verdwenen, en daarmee verdwenen er ook twee vrouwelijke bestuurders uit de index. Lückerath: „Zo gaat het eigenlijk elk jaar. Vorig jaar werd er geen enkele vrouw benoemd en gingen er twee weg.” Dit jaar werden er twee vrouwelijke bestuurders benoemd van in totaal 24 nieuwe bestuurders.

De cijfers laten zien dat nog steeds driekwart van de commissariaten naar mannen gaat

Van alle nieuw benoemde commissarissen (64 in totaal) is 25 procent vrouw. Lückerath: „Dat líjkt best veel, maar je hoeft niet heel wiskundig te zijn om te snappen dat je zo nooit aan dat streefgetal van 30 procent komt. Vaak wordt, min of meer grappend, gezegd dat mannelijke commissarissen niet meer aan de bak komen. Maar de cijfers laten zien dat nog steeds driekwart van de commissariaten naar mannen gaat.”

Buitenlandse vijver is groter

Opvallend is dat 56 procent van de nieuwe vrouwelijke commissarissen uit het buitenland komt. Bij de mannen is dat slechts 21 procent. De conclusie dat bedrijven in Nederland blijkbaar geen geschikte vrouwen kunnen of willen vinden, is volgens Lückerath te kort door de bocht. De buitenlandse vrouwen zijn vaak benoemd bij grote, internationaal actieve bedrijven die op zoek zijn naar specifieke kennis. In het buitenland is de vijver nu eenmaal groter. Bovendien blijkt uit onderzoek dat de grotere bedrijven het meest gebaat zijn bij diversiteit. „De grootste bedrijven staan het meest in het zicht”, zegt Lückerath. „Ze zijn meer betrokken bij maatschappelijke discussies en hebben een pijplijn die al langer divers gevuld is dan bij kleinere bedrijven.”

Lichtpuntje bij twee typische mannenbolwerken: de hekkensluiters van vorig jaar, tankopslagbedrijf Vopak en baggeraar Boskalis, hebben inmiddels allebei hun eerste vrouwelijke commissaris benoemd. Hanne Sorensen bij Vopak, Ilona Haaijer bij Boskalis. Achttien beursondernemingen (21 procent) hebben nog geen enkele vrouw in hun bestuurstop.