‘Doe je lamp eens uit!’

Fotograaf Bert Teunissen over het thema van de NRC Fotowedstrijd van september: ‘Licht’

Belin-Béliet (Frankrijk) #2, 4 augustus 1997, 11.56 uur. Bert Teunissen

Bert Teunissen fotografeert in opdracht voor bedrijven als KLM, ING en G-Star, en voor vele nationale en internationale bladen. Zijn serie Domestic Landscapes is een eigen initiatief, waar hij ruim twintig jaar geleden mee begon. Foto’s van huiselijke taferelen, gemaakt in 24 Europese landen plus Japan, met een natuurlijke belichting en een sfeer alsof je naar een schilderij van Rembrandt of Vermeer zit te kijken.

„Ze geven mij hetzelfde gevoel als het huis waar ik vroeger als kind opgroeide”, vertelt Teunissen. „Toen ik 8 was, werd dat afgebroken en volledig gerenoveerd. Geen dramatische gebeurtenis. Maar toch, mijn geschiedenis was in één klap weg. Toen ik later ging fotograferen, vond ik in sommige van die oude huizen iets van die sfeer terug.”

Dat voelde goed. Hij besloot om op zoek te gaan naar meer van die interieurs en vond huizen met een architectuur zoals die eeuwenlang gemeengoed was in heel Europa. Zonder elektriciteit, met daglicht als belangrijkste lichtbron. „Je ziet het ook bij kunstwerken uit de zeventiende eeuw. De schilders maakten er allemaal op hun eigen manier gebruik van. Ik gebruik het licht op dezelfde manier.”

Overeenkomst

Het begon met een foto van een cafeetje in Castelnau in Zuid-Frankrijk, in 1996. Een paar maanden later schoot hij een foto in een oude boerderij in zijn geboortedorp Ruurlo, in de Achterhoek. „Die twee gebouwtjes lagen 1.200 kilometer uit elkaar, maar ik zag een overeenkomst.” Inmiddels is de serie uitgegroeid tot een archief van bijna 800 foto’s.

Toen Teunissen ermee begon, deed hij iets wat nog nooit iemand had gedaan: hij gebruikte een camera die gemaakt was voor landschapsfotografie om interieurs te fotograferen. En omdat hij slechts gebruikmaakt van het bestaande licht, moet hij werken met een lange belichtingstijd. „Dat gaat van twee tot wel veertig seconden, afhankelijk van de hoeveelheid licht die binnenkomt.”

Brest #3 (Macedonië), 3 april 2010, 11.44 uur.
Bert Teunissen
Rakovo (Bulgarije) #1, 18 oktober 2007, 14.48 uur.
Bert Teunissen

Lang stilzitten

Zo lang stilzitten is lastig, waardoor mensen in de foto’s soms bewogen zijn. „Dat is dan maar zo. Het zijn tenslotte geen portretfoto’s. Het gaat mij om de situatie, om plekken te laten zien waar het daglicht nog steeds leidend is in het dagelijks leven. Dat mensen er dan soms onscherp op staan, is voor mij niet relevant.”

De serie Domestic Landscapes heeft Teunissen inmiddels min of meer afgerond. Hij is met diverse instanties in gesprek om het complete project in boekvorm uit te geven. Een beeld van Europa hoe het eeuwen geleden was, en hoe het op sommige plekken nog steeds is. Zijn advies voor fotografen die aan de wedstrijd mee willen doen: „Doe je lamp eens uit! Gebruik je ogen en kijk. Je zal verrast zijn.” Teunissen spreekt uit ervaring. Hij hield er zelf een complete reconstructie van zijn jeugd aan over.

U kunt uw foto’s met het thema ‘Licht’ insturen tot vrijdag 29 september, 17.00 uur op nrc.nl/fotowedstrijd.