Rome, de koningin van de wateren, dreigt droog te vallen

Droogte Nu iedereen terugkomt van vakantie, dreigt een tekort aan water in de Italiaanse hoofdstad. Er ligt een noodplan klaar: ’s nachts nauwelijks water.

De fonteinen op het St. Pietersplein zijn al droog gezet. Nu dreigt dit ook 's nachts te gebeuren voor de kranen in huis. Foto Gregorio Borgia/AP

Voor de ‘koningin van het water’ is het even slikken, maar in Rome is water een probleem geworden. De stad laat normaal onbekommerd de fonteintjes op straat altijd open. Dat is al sinds juli sterk beperkt. En vanaf vandaag kan een noodplan in werking treden waardoor er in deze miljoenenstad en toeristische trekpleister ’s nachts geen of nauwelijks water uit de kraan komt.

Metereologen voorspellen, na maanden van droogte, voor vrijdag weer wat regen. Maar of het genoeg is? Sinds het begin van het jaar is er vijftig procent minder regen gevallen dan gemiddeld, in augustus zelfs 82 minder dan gemiddeld. De rivier Tiber staat op een recordlaagte en de platanen op de boulevards erlangs, de Lungotevere, verliezen nu al hun bladeren. Veel groen in de grote parken van Doria Pamphilj en Villa Borghese is geel geworden.

Aquaducten

We moeten wel, zegt het waterbedrijf Acea Ato 2. De vakantie is afgelopen en gevreesd wordt dat vanaf komende weekeinde de vraag naar water groter wordt dan het bedrijf aankan. Daarom ligt een plan klaar om vanaf ongeveer half twaalf ’s avonds tot vijf à zes uur in de morgen de waterdruk sterk te verminderen. Wie bovenin een flatgebouw woont, of hoog op een heuvel, heeft waarschijnlijk pech.

Uit de nasoni komt nu nog maar druppelsgewijs water. Foto Marie-Laure Messana/AFP

Nu wringt het dat Rome eeuwenlang nonchalant is omgegaan met water. De oude Romeinen hadden er met een stelsel van aquaducten voor gezorgd dat er altijd voldoende water uit de omringende heuvels beschikbaar was in de hoofdstad. Door dit ongeëvenaarde netwerk was Rome in de oudheid regina aquarum, de koningin van de wateren, een stad waarin opeenvolgende keizers royale badhuizen konden bouwen. Nog steeds kunnen toeristen en hardlopers onbeperkt hun dorst lessen bij een van de nasoni (grote neuzen), de straatfonteintjes waaruit altijd water kwam – totdat dit in juli sterk werd beperkt.

Al 1.300 lekken gerepareerd

Verspilling was er ook in het bijna vijfduizend kilometer lange netwerk van waterleidingen. Consumentenorganisaties verwijten Acea dat het bedrijf sinds de privatisering eind jaren 90 onvoldoende heeft geïnvesteerd in onderhoud en schatten dat 40 procent van het water weglekt – na alle kritiek zei Acea vorige week dat inmiddels 1.300 lekken zijn gerepareerd.

Traditionele waterbronnen voor Rome staan onder druk. De waterstand in het Meer van Bracciano, iets naar het noorden, is zo ver gedaald, dat de regio het niet meer verantwoord vindt er nog langer water uit te pompen voor de hoofdstad – door die lage waterstand is dinsdag overigens ook een twintigtal diepliggende buizen ontdekt waarmee particulieren en bedrijven illegaal water uit het meer pompten.

Het waterpeil in de rivier Tiber is fors gezakt door de aanhoudende droogte. Foto Giorgio Onorati/AP

De droogte is ook elders in het midden en zuiden van Italië een probleem. Minister Galletti van Milieu zei woensdag dat nergens in Europa zo veel water wordt verspild. Dat ligt niet alleen aan lekkende leidingen, zei hij. „Als we de kraan zouden dichtdoen wanneer als we ons scheren en niet uren onder de douche zouden staan, zouden we nooit op dit punt zijn aangekomen.” De weersvoorspelling voor zaterdag en zondag in Rome: zonnig en droog.

Correctie (31 augustus 2017): In een eerdere versie van dit stuk werd de Tiber abusievelijk de Tibet genoemd.