Piketty ontpopt zich als strijder voor de democratie

Toekomst eurozone

De Franse econoom Piketty pleit voor de oprichting van een eurozoneparlement. Dat moet een einde maken aan het huidige „ongrijpbare” bestuur.

Piketty pleit voor een apart parlement voor de eurozone, naast het Europees Parlement Foto Franky DeMeyer

President Emmanuel Macron is niet de enige Fransman die nu vergezichten over de euro ontvouwt. Ook Thomas Piketty, de econoom die bekend werd met zijn boek Kapitaal in de 21e eeuw, zoekt de aandacht met een visie op de muntunie.

Donderdag verscheen de Nederlandse vertaling van Piketty’s pamflet Naar een democratischer Europa. Voorstel voor een nieuw verdrag. Samen met twee politicologen en een jurist presenteert Piketty een kant-en-klaarverdrag voor de oprichting van een nieuw orgaan: een eurozoneparlement.

Dat moet een einde maken aan het „democratisch zwart gat” dat zou zijn ontstaan in de eurozone. Daar heeft zich een „nieuw Europees machtscentrum” gevestigd: een „ongrijpbaar” bestuur, schrijven Piketty c.s., in de inleiding. De Eurogroep van ministers van Financiën van de eurozone, met daaromheen hoge Europese en nationale ambtenaren, opereren „in de dode hoek van de politieke controle”. Nationale parlementen controleren hooguit de eigen regering, het Europees Parlement (dat voor de héle EU is bedoeld) staat „aan de zijlijn”.

En dus moet er een apart parlement komen voor de eurozone. Nieuw is dit idee niet, maar de vier Fransen werken het wel tot in detail uit. In een parlement met 130 leden (105 afkomstig uit nationale parlementen, 25 uit het Europees Parlement) zouden vijf Nederlandse Tweede Kamerleden zitten, gebaseerd op de grootte van de bevolking per land.

Gelijkwaardig

Het eurozoneparlement zou in alles gelijkwaardig worden aan de Eurogroep. Het zou stemmen over noodsteun aan eurolanden, maar ook over de begroting voor de eurozone die Piketty bepleit. Ook over belastingen op bedrijven, die het eurobudget moeten financieren, zou het parlement beslissen.

Hoewel de plannen van president Macron sterk lijken op die van Piketty – Macron wil eveneens een eurozoneparlement en een eurozonebegroting – zal hij het pamflet niet snel meenemen naar Brussel. Piketty en de andere drie schreven het pamflet begin dit jaar namelijk voor een andere presidentskandidaat, de socialist Benoît Hamon. Dat is te merken ook. Zo voorspellen de auteurs dat de samenstelling van het eurozoneparlement „duidelijk naar links” zal neigen.