Nederland in kopgroep bij opvang Syriërs uit Turkije

Turkije-deal

Nederland neemt van EU-landen relatief veel Syrische vluchtelingen op vanuit Turkije, als onderdeel van afspraken met Ankara.

Foto AFP

Nederland vliegt op Duitsland na de meeste Syrische vluchtelingen in vanuit Turkije. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Europese Commissie over het migratie-akkoord dat de EU vorig jaar sloot met Turkije.

Tot eind augustus kwamen vanwege dit akkoord 1.953 Syriërs naar Nederland. In afwachting van huisvesting verbleven ze in asielzoekerscentra, hoewel de Immigratie- en Naturalisatiedienst hen in Turkije al had gehoord en ze direct een verblijfsvergunning kregen. In absolute aantallen verwelkomde Duitsland onder de zogenoemde Turkije-deal de meeste Syriërs, met 2.903 vluchtelingen. Nederland komt op plaats twee en Frankrijk op drie (927 Syriërs). Naar inwonertal nemen Luxemburg met 141 Syriërs en Finland (754) de meeste vluchtelingen op.

Om de toestroom van migranten naar de Griekse eilanden te stoppen, sprak de EU in maart 2016, onder Nederlands voorzitterschap, af dat Turkije alle migranten zou gaan terugnemen die de oversteek hadden gemaakt. In ruil daarvoor zou de EU voor elke teruggestuurde Syriër vanuit Turkije een Syrische vluchteling invliegen. Bovenop deze ‘1-op-1-afspraak’ zouden EU-landen op vrijwillige basis meer Syriërs in Turkije ophalen.

Terugsturen moeizaam

Tot nu toe zijn 212 Syriërs vanuit Griekenland teruggestuurd naar Turkije, omdat ze geen asiel hadden aangevraagd. Het terugsturen verloopt moeizaam omdat migranten vaak in beroep gaan tegen hun uitzetting. Volgens de 1-op-1-afspraak, waaraan landen ook vrijwillig deelnemen, zou de EU dus 212 Syrische vluchtelingen uit Turkije moeten hervestigen. Toch vloog de EU onder dit akkoord – er lopen ook nog aparte afspraken via de VN – tot nu toe 8.817 Syriërs in.

Volgens de Europese Commissie in Brussel is het belangrijk dat Syrische vluchtelingen in Turkije zien dat er een legaal migratiekanaal richting de EU bestaat, zodat ze niet voor de illegale route over zee kiezen. Ook is het de bedoeling dat Syriërs die nu nog in Griekenland hun asielprocedure afwachten later alsnog naar Turkije worden teruggestuurd met de garantie dat ze niet terug naar Syrië hoeven. Daarnaast wordt Turkije, dat onderdak biedt aan miljoenen Syriërs, financieel ontlast. De 3 miljard euro aan EU-hulpgeld is nu bijna volledig toegewezen aan opvangprojecten voor Syriërs in Turkije.

De ruim 8.800 ingevlogen Syriërs zijn opgenomen door 15 van de 28 EU-landen. Het ministerie van Justitie wilde donderdag niet zeggen of Nederland zich extra inzet voor een succesvolle Turkije-deal omdat die onder Nederlands voorzitterschap is afgesloten. Bij de herverdeling van vluchtelingen uit Griekenland en Turkije hebben EU-landen zich via een verdeelsleutel vastgelegd op specifieke aantallen. Ook hierbij behoort Nederland tot de koplopers: Nederland legde zich vast op 5.947 vluchtelingen en nam er tot eind juli 2.152 over.

De Europese Commissie is juridische procedures begonnen tegen Polen, Hongarije en Tsjechië vanwege de weigering zich aan het herverdelingsbesluit te houden. Tsjechië blijkt de eerste twaalf vluchtelingen ondertussen te hebben toegelaten. Hongarije en Polen stonden eind juli nog op nul, net als Oostenrijk, dat volgens een woordvoerder van de Europese Commissie eind augustus met de herverdeling is begonnen.

De aantallen ingevlogen vluchtelingen op dit moment zeggen weinig over het totale aantal personen dat EU-landen in de voorbije jaren als vluchteling hebben erkend en hebben opgenomen. Vooral Duitsland en Zweden namen veel meer vluchtelingen op dan Nederland.