Birma legitimeert geweld en noemt Rohingya terroristen

Moslims op de vlucht

Meer dan 40.000 Rohingya zijn gevlucht. Birma zet de groep in de beeldvorming weg als terroristen.

De VN schreef vorig jaar dat de Birmese veiligheidsdiensten Rohingya op grote schaal hebben gedood en gemarteld.

Een bloedende man is aan een boom vastgebonden, een vrouw kijkt toe met een kind op haar arm. Op een andere foto drijven levenloze lichamen in een rivier. Een derde foto laat een dode man zien waar een kind en moeder huilend overheen leunen.

Gevluchte Rohingya die net zijn aangekomen, wachten bij een vluchtelingenkamp in Cox’s Bazar, Bangladesh. Foto Mohammad Ponir Hossain/Reuters

Deze nare beelden deelde de vicepremier van Turkije woensdag op Twitter, om zijn medeleven aan de Rohingya-moslims te betuigen. „Stop het bloedbad, de internationale gemeenschap moet in actie komen.” Alleen: de foto’s die hij gebruikte, waren ouder en kwamen ook niet allemaal uit Rakhine, het westen van Birma dat de laatste dagen is veranderd in een slagveld. Het laat zien hoe de strijd om de beeldvorming in dit conflict de laatste dagen verhardt.

Het geweld tussen moslims en de Birmese autoriteiten is al dagen bezig. Sinds afgelopen weekend zouden ruim 27.000 moslims naar buurland Bangladesh zijn gevlucht. Nog eens 20.000 mensen zitten vast in niemandsland tussen Bangladesh en Birma, omdat Bangladesh de vluchtelingen niet wil hebben, zeiden medewerkers van de Verenigde Naties tegen persbureau Reuters.

Eerder deze week sprak Annemarie Kas met diplomate Laetitia van den Assum, die deel uitmaakte van de Rakhine Commission: ‘Het kookpunt van de Rohingya in Birma is bereikt’

In vuur en vlam

Vorige week vrijdag hield het ARSA, het Arakan Rohingya Salvation Army, een gecoördineerde aanval op tientallen politieposten. Honderden Rohingya-moslims kwamen samen in opstand tegen hun onderdrukking. Sindsdien staat het gebied in vuur en vlam, letterlijk, want het Birmese leger en de politie vechten terug en zouden de huizen van Rohingya-moslims in brand steken en moslims doden.

De Turkse vice-premier is niet de enige die verkeerde foto’s gebruikte. Er zwerven allerlei bloederige filmpjes en foto’s op internet waarvan de herkomst onduidelijk is, maar die wel als ‘bewijs’ dienen van het geweld dat het Birmese leger tegen de moslims gebruikt. „Pas op, zoveel nepnieuws over Rakhine”, reageren de Birmese ambtenaren vaak meteen.

Op hun beurt noemt de Birmese overheid de ARSA nu consequent een terroristische organisatie. De opstandelingen zijn volgens hen „extremistische Bengaalse terroristen”. De bevolking van Birma is overwegend boeddhistisch en het land erkent de Rohingya niet. De moslims zijn volgens hen illegale migranten uit Bangladesh, ze worden onderdrukt, leven in kampen en hebben bijna nergens recht op.

This August 30, 2017 photo shows Rohingya refugees reaching for food aid at Kutupalong refugee camp in Ukhiya near the Bangladesh-Myanmar border.
The International Organization for Migration said August 30 that at least 18,500 Rohingya had crossed into Bangladesh since fighting erupted in Myanmar’s neighbouring Rakhine state six days earlier.
/ AFP PHOTO / STR
Myanmar’s Rohingya Muslim ethnic minority members wait to enter the Kutupalong makeshift refugee camp in Cox’s Bazar, Bangladesh, Wednesday, Aug. 30, 2017. Thousands of Rohingya Muslims have fled fresh violence in Myanmar and crossed into Bangladesh in less than a week, with hundreds stranded in no man’s land at the countries’ border, the International Organization for Migration said Wednesday. (AP Photo/Mushfiqul Alam)
Rohingya wachten in een vluchtelingenkamp in Cox’s Bazar, Bangladesh (r) en (l) in een vlichtelingenkamp in Ukhiya nabij de grens tussen Birma en Bangladesh.
Foto’s AFP, Mushfiqul Alam/AP

Het Birmese overheidsapparaat wil graag dat de buitenwereld de opstand met islamitische terreur associeert, concludeert de denktank International Crisis Group (ICG). Ze zetten het geweld „meer en meer neer als internationaal terrorisme, in plaats van als binnenlandse oproer”, schreven de onderzoekers begin deze week. Volgens de International Crisis Group bestaat er geen bewijs dat het ARSA echt een jihadistische agenda heeft. Alleen maakt dat degenen die een hekel hebben aan moslims en hen als terroristen willen neerzetten heus niets uit, schrijven ze ook. Deze nieuwe crisis en het wrede optreden van het leger zou wel „de juiste voorwaarden scheppen voor het werven van nieuwe jihadisten”.

Een oudere vrouw rust met haar kleinzoon in haar armen bij een improvisorisch vluchtelingenkamp nabij de grens met Bangladesh. Foto Emrul Kamal/AP

Intussen krijgt de rest van Birma te horen hoe goed het is dat het leger optreedt in Rakhine. De beruchte extremistische monnik Wirathu die vaak stookt, zei woensdag dat hulporganisaties aan de kant van het ARSA staan en dat ze dus zelf ook „terroristen” zijn. De regering moet volgens hem de staat van beleg afkondigen. „Alleen het leger kan de etnische Rakhine-bevolking beschermen”, zei hij, en hij bedoelde de boeddhisten.

Woensdag sprak ook de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties over Rakhine. Met een officieel statement kwamen de landen niet. Informeel kwamen „zorgen over het toenemende geweld” naar buiten, met een oproep om te de-escaleren.

De werkelijkheid is nu nog troebel en bestaat uit beschuldigingen over en weer. Bij de vorige grote crisis in Rakhine, in oktober vorig jaar, was dat precies hetzelfde. Alleen hebben de VN over die crisis al een rapport geschreven en de meeste beschuldigingen aan het adres van het leger bleken toen waar. De conclusie toen was dat de Birmese veiligheidsdiensten op grote schaal hadden gedood, gemarteld en verkracht en er was „zeer waarschijnlijk” sprake van etnische zuivering. Er is weinig reden om aan te nemen dat het dit keer anders is.