Als de Waffle House dicht moet, is er sprake van een catastrofe

Tropische storm Harvey

In de deels ondergelopen miljoenenstad Houston zijn duizenden mensen al dagen ingesloten door het water. „Dit is mijn familie geworden. We vertellen elkaar alles.”

Thomas B. Shea/AFP

Fastfoodrestaurant Waffle House, in het noorden van de Amerikaanse stad Houston, is al dagen nauwelijks te bereiken. Het kleine restaurant ligt aan een volledig overstroomde snelweg. Twee achtergelaten auto’s drijven in het water, op het laagste punt van een viaduct. Vlak voor de ingang van de Waffle House verdronk deze ochtend een politieman, Steve Perez, toen hij met zijn auto in het water terechtkwam. Hij kon geen kant meer op.

Eén dag was Waffle House dicht. Maar deze middag is de Waffle House weer open, als een van de eerste winkels in de zwaar getroffen wijk. Medewerkers hebben zich een weg gebaand door het water, als ze niet konden rijden. „Het water voor de ingang stond vannacht nog op heuphoogte”, vertelt medewerker Patty West, een vrouw van middelbare leeftijd, terwijl ze de vloer schrobt. „Voor het eerst dat ik me kan herinneren, zijn we een dagje dichtgegaan.”

In een ondergelopen fabriek in het plaatsje Cosby zijn chemicaliën vrijgekomen. Zeker een persoon is daarbij gewond geraakt.

Het water staat nog voor de deur, en de gesprongen waterleiding voor de ingang spuit nog meer water de lucht in, maar West vindt dat het voldoende gezakt is. Aan kleine tafeltjes zitten buurtbewoners achter pannenkoeken en ijsthee. Voor de meesten is het de eerste keer sinds het weekend dat ze hun huis verlaten hebben.

Laat mij uw Waffle House zien, en ik weet wat voor ramp u bent: volgens dat principe heeft een oud-directeur van FEMA, de federale rampenbestrijdingsdienst, ooit de Waffle House Index uitgevonden. Als een gebied door een ramp wordt getroffen, zoals orkaan Harvey in het zuidwesten van de Verenigde Staten, kun je aan dit fastfoodrestaurant zien hoe ernstig de situatie is. Is het restaurant overgeschakeld op een noodmenu, Code Geel, dan begint de dienst zich zorgen te maken. Gaat een restaurant dicht, Code Rood, dan is er een catastrofe gaande.

Alleen gebakken eieren

Waffle House, een sober en onopvallende keten, herkenbaar aan zijn in zwarte kapitalen geschreven naam op een knalgele achtergrond, is elke dag van het jaar 24 uur open, en adverteert met de betrouwbaarheid. In noodgevallen vliegt het bedrijf ‘jump teams’ in uit de rest van het land, die komen meewerken. Als de stroom uitvalt, worden er alleen gebakken eieren en pannenkoeken geserveerd. In Houston zijn maar vier van de circa dertig filialen dichtgegaan, meestal tijdelijk.

De vierde stad van de Verenigde Staten is door Harvey volledig tot stilstand gekomen. Hele wijken zijn overstroomd, wegen zijn onbegaanbaar. Er zijn zeker 31 doden gevallen. Maar voor het overgrote deel van de zes miljoen inwoners is evacuatie nooit mogelijk geweest. Dat heeft veel oorzaken: een grootschalige evacuatie werd te gevaarlijk bevonden door het stadsbestuur. Inwoners willen hun huis, vaak hun enige kapitaal, beschermen tegen het opkomende water.

En vooral: het werk gaat door, of kan elk moment weer beginnen. Het personeel van Waffle House kon niet weg, maar hetzelfde gold veel andere inwoners van Houston. Niet komen opdagen betekent in veel gevallen ontslag. In sommige gezinnen blijft alleen één werkende ouder achter, en wordt de rest naar opvangcentra in veilige gebieden gestuurd. Soms blijven alle gezinsleden achter.

Tegenover de Waffle House staat een hotel van Hampton Inn. Het hotel ligt iets hoger, en doet daarom dienst als opvangcentrum. Alle kamers zitten vol. Er slapen gestrande reizigers, gevluchte inwoners, en personeel met roodomrande ogen dat diensten van twintig uur draait. Drie tienermeisjes hangen rond in de gang. Ze zijn met hun moeder naar het hotel gestuurd, vertellen ze, terwijl hun vader thuis zit, in hun zwaar beschadigde huis. Hij werkt voor de gemeente, en moet gewoon werken.

„Een ramp brengt mensen samen”, zegt Walter Daco plechtig in de hotellobby. Om hem heen zitten zes andere mensen, met wie Daco al sinds vrijdag vastzit in het hotel. Bier en witte wijn staan op tafel, alleen aan alcohol is hier geen gebrek.

Daco is een gepensioneerde arbeider bij een oliebedrijf. Hij is met zijn vrouw Judy gestrand in het hotel, toen ze uit de stad Beaumont vluchtten voor Harvey. Ze reden precies de verkeerde kant op. Nu kan hij nergens meer heen. Met deze groep, onder wie een bankdirecteur, een vorkheftruckchauffeur, en een werkloze chemicus, is hij bevriend geraakt. „Dit is mijn familie geworden. We vertellen elkaar alles, maken ruzie.”

Een ondergelopen benzinestation in Houston. Foto Charlie Riedel/AP

Daco’s buurman in Beaumont houdt hem de hele dag op de hoogte over zijn overstroomde huis. Hij laat foto’s zien. Het water staat een paar meter hoog. Daco: „Het huis is alles wat ik heb, en ik weet niet of ik het ooit nog kan herstellen.”

De nieuwe vriendengroep eet al vijf dagen lang niets anders dan hotelontbijt: pannenkoeken, smakeloos brood, koffie en fruit. Walter Daco: „Het komt me helemaal de strot uit. Ik heb geëist bij de hotelmanager dat we beter eten moeten krijgen. We overleven het niet met drie keer per dag ontbijten. Ik ben nogal opvliegend, maar ik heb echt geprobeerd niet te schreeuwen.” Het had geen succes.

De eerste pizza’s

Karalee Tardif, bankdirecteur, was een dag eerder naar buiten gegaan, en naar een winkeltje gewaad. Het water kwam tot haar middel. Walter Daco spreekt haar streng toe: „Waarom deed je zo gevaarlijk? Dan eten we maar pannenkoeken.” Deze dag is het water eindelijk voldoende gezakt, en is het isolement van het hotel doorbroken. De eerste pizza’s worden gehaald. Mensen komen, soms juichend, binnen met dozen en tassen, en laten iedereen zien wat ze gehaald hebben.

„Hamburgers? Waar heb je die gevonden?”

„Hé, een milkshake!”

„Uit de Waffle House.”

De hotelgasten kunnen voorlopig nog niet weg. Ze maken zich daarom nuttig. Ze hebben een rooster gemaakt om diensten in het hotel te draaien, zodat het personeel kan uitrusten. Vanaf vijf uur maakt de groep van Walter Daco elke ochtend het ontbijt klaar. Niemand slaapt goed, niemand eet goed en de ergernissen nemen toe, naarmate Harvey langer duurt. „Die ene man die zoveel praat, Mike, ik kan hem echt niet uitstaan”, zegt Daco tegen de groep. Iedereen lacht.

„Diensten met hem probeer ik altijd te ruilen”, zegt een vrouw. Geschater.

Daco: „We zijn allemaal slachtoffer van een ramp. Maar ik heb in jaren niet zulke goede gesprekken gehad. Ik denk deze dagen wel eens: kunnen we niet de goede dingen meenemen naar de rest van ons leven?”

Dit artikel is om 08:29 uur 31 augustus 2017 geactualiseerd om het dodental bij te werken.