Russisch EU-embargo omzeild door Wit-Russen

Sancties

Vanwege de beperkte controle op goederen tussen Rusland en Wit-Rusland wisten bedrijven de regels te omzeilen.

President Alexander Lukashenko van Wit-Rusland tijdens een OVSE-overleg in Minsk. Foto Tatyana Zenkovich/EPA/POOL

De Russische douane heeft een groot smokkelnetwerk opgespoord dat zich bezig houdt met de verboden EU-landbouwproducten via Wit-Rusland. Dat meldt de Russische nieuwssite RBK op basis van bronnen bij de douane. De betrokken bedrijven hebben sinds 2015 voor ruim 125 miljoen dollar naar Rusland ingevoerd.

Rusland kondigde in 2014 een verbod op de invoer van landbouwproducten uit de Europese Unie af, als antwoord op Europese economische sancties naar aanleiding van de annexatie van de Krim en de oorlog in Oost-Oekraïne. Ook andere landen die zich bij de sancties hadden aangesloten, zoals Noorwegen en Australië, vallen onder het embargo.

Moskou besloot tot het embargo zonder te overleggen met de Wit-Russen, hoewel Rusland in grote mate afhankelijk is van Minsk voor het naleven ervan. Sinds 2010 bevinden beide landen zich (samen met Kazachstan, Armenië en Kirgizië) in een douane-unie, en worden goederen op de grenzen van de landen niet meer gecontroleerd.

Minsk doet niet mee aan het embargo, maar heeft Moskou beloofd te helpen met de naleving ervan. Maar de Wit-Russische regering maakt er geen geheim van te willen verdienen aan de boycot. Wit-Russische landbouwbedrijven hebben de export naar Rusland flink kunnen verhogen. Moskou staat de Wit-Russen bovendien toe om westerse landbouwproducten (zoals Noorse zalm) te verwerken en door te leveren aan Rusland.

En wordt er gefraudeerd. Wit-Russische bedrijven voeren tomaten uit Nederland in, plakken er andere stickers op en voeren de producten door naar Rusland. Om de smokkelwaar te onderscheppen zet Rusland sinds enige tijd mobiele douaneteams in aan de grens met zijn westerbuur. De aanhoudende smokkel is een bron van spanning tussen Moskou en Minsk.

De Russische douane heeft nu een lijst opgesteld van 29 Russische bedrijven – opgericht door Wit-Rusland – die zich bezig zouden hebben gehouden met de EU-smokkel. De Russische bedrijven deden zaken met drie Wit-Russische firma’s die gespecialiseerd zijn in de import van landbouwproducten uit de EU. De Russische bedrijven slaagden er zelfs in om de kwaliteit van de waar te laten testen in Russische laboratoria. De douane heeft het ministerie van Landbouw en de Voedsel- en Warenautoriteit inmiddels geïnformeerd. Ook heeft de dienst de Russische Centrale Bank verzocht om financiële transacties tussen Russische bedrijven en de drie verdachte firma’s in Wit-Rusland voortaan te blokkeren.