Cultuur

Interview

Interview

Foto David van Dam

Rafelranden van de democratie

Prinsjesfotoprijs

Wat is de beste politieke foto van dit jaar? Verkiezingen, gedoe in de VVD, een rel rond een Turkse minister. Dit zijn de genomineerden.

Op 11 maart hurkte fotograaf David van Dam rond middernacht op het dak van een winkelpand op een Rotterdamse binnenplaats. Een lantaarnpaal bood dekking, tot de politie hem sommeerde zich terug te trekken. Af en toe belde hij een ooggetuigeverslag door aan NRC’s webredactie.

Nee, saai was het afgelopen jaar niet, erkent Van Dam. Met de foto die hij die nacht van de Turkse minister Fatma Kaya maakte is hij genomineerd voor de Prinsjesfotoprijs, voor de beste politieke foto van het parlementaire jaar.

Er waren verkiezingen, de formatie, het opstappen van minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) en VVD-voorzitter Henry Keizer. Allemaal bij uitstek momenten waarop de politieke fotografen hun slag konden slaan. En dan was er dus ook nog die crisis rond de Turkse minister.

Negen fotografen stuurden in totaal 68 foto’s in. Een paar dingen vielen juryvoorzitter Vincent Mentzel op, die als politiek fotograaf voor NRC jarenlang op het Binnenhof werkte. Allereerst: gezag is nog altijd een mannenzaak. „Dat zie je pas goed als je door al die foto’s rond de formatie gaat: een eindeloze reeks mannen in overhemden.” En ten tweede: de opkomst van de man hug. „Ik kan me niet herinneren dat er in mijn tijd zoveel geknuffeld werd.”

Dit waren vorig jaar de beste politieke foto’s

Vorig jaar klaagden de genomineerden dat fotograferen rond het Binnenhof steeds moeilijker wordt, door de opmars van voorlichters en de strakke regie van elke mogelijk interessante situatie. Ook na dit ‘spannende’ jaar klinkt dat verwijt nog. Fotograaf Jerry Lampen: „Iedereen is zich zo bewust van camera’s. En dan heb je ook nog voortdurend voorlichters die je komen vertellen dat je niet mag fotograferen terwijl iemand een broodje eet. Maar ik ben er helemaal niet op uit mensen voor gek te zetten. Dat levert helemaal geen mooie foto’s op.”

Ook Van Dam vindt dat er nog altijd te veel geregisseerd wordt. Maar het maakt ook creatiever, vindt hij. „Ik heb me voorgenomen meer guerrilla-achtige foto’s te gaan maken. Je zoekt de grenzen iets vaker op, of gaat er net overheen.”

Voorafgaand aan het partijberaad waarin over de in opspraak geraakte VVD-voorzitter Henry Keizer werd beslist, zocht Van Dam op Google Maps uit hoe hij op de parkeerplaats van het partijkantoor moest komen. „Ik ging er extra vroeg heen en legde een blaadje over de sensor van de poort zodat die niet dichtging nadat er iemand door was gereden. Toen ik later terugkwam, stond de poort nog open. Ik klom op een papiercontainer en kon toen over een muurtje heen fotograferen.”

Bart Maat, genomineerd met drie foto’s, vindt de klachten niet terecht: dit jaar bewijst juist dat er voor fotografen nog altijd genoeg spannende foto’s te maken zijn. „Je moet experimenteren, af en toe iets anders doen dan de rest en zelf op zoek gaan naar mooie momenten.”

Volgens Mentzel waren de foto’s dit jaar van hoge kwaliteit. „Het zijn stuk voor stuk momenten die politici liever niet hadden laten zien. Deze fotografen tonen ons de rafelranden van de democratie.”

De Prinsjesfotoprijs wordt vrijdag 15 september uitgereikt tijdens het Haagse Prinsjesfestival. In de plenaire zaal van de Eerste Kamer maakt maakt juryvoorzitter Vincent Mentzel de winnaar bekend van de Prinsjesfotoprijs 2017. Voorzitter Ankie Broekers-Knol van de Eerste Kamer reikt de prijs uit. In het Atrium van het Haagse stadhuis is vanaf 11 september de expositie ‘vier jaar Prinsjesfotoprijs’ te zien. Meer informatie op prinsjesfestival.nl

Foto David van Dam
Foto Bart Maat/ANP
Foto Bart Maat/ANP
Foto Jerry Lampen/ANP
Foto Bart Maat/ANP