Oude dame Venetië levert weer Oscars

Zes jaar geleden leek het filmfestival van Venetië niet meer belangrijk voor Hollywood: er gingen amper grote films in première, en sterren bleven liever thuis. Maar het festival wist het tij te keren.

Vandaag begint het Oscarseizoen. En wel op het Lido van Venetië, bij de 74ste editie van ’s wereld oudste filmfestival. Venetië is de eerste van de vier herfstfestivals waar Hollywood zijn Oscarkandidaten uitrijdt; de andere zijn Toronto, Telluride en New York.

Zes jaar geleden leek Venetië stilletjes van die Oscaragenda te worden afgevoerd. Voor Hollywood werd de oversteek naar het verlepte Lido te duur nu de kredietcrisis toebeet en de dvd afstierf. En oude dame Venetië kon haar afbladderende strandhotels en lekke festivalhart – het Casinopaleis van Mussolini overstroomde bij de minste regenval – steeds moeilijker weg plamuren.

De karavaan van sterren, producers en publicisten hield het vaker op een rondje Noord-Amerika: New York, het opkomende, intieme Telluride en het grote Toronto, dat met Oscarhits als Slumdog Millionaire, The King’s Speech, Silver Linings Playbook en 12 Years a Slave de ideale filmetalage leek.

Terug als eerste stop

Inmiddels is Venetië helemaal terug als eerste stop van het circus. Na 2012 is de renovatie vrij voortvarend ter hand genomen, werd een filmmarkt geopend en bleek directeur Alberto Barbera een gelukkige hand te hebben met Hollywoodfilms. Oscarkanonnen als La La Land, Spotlight, Birdman en Gravity gingen op het Lido in première, vorig jaar kon het festival bovendien bogen op spraakmakers als Jackie, Nocturnal Animals, Arrival en Mel Gibsons oorlogsepos Hacksaw Ridge. Dat Moonlight, de zwarte gayfilm die de Oscar voor beste film wegkaapte, in het kleine Telluride debuteerde, was omdat regisseur Barry Jenkins daar ooit opklom van vrijwilliger tot staflid.

Directeur Barbera spint dit jaar tevreden. Natuurlijk, Toronto en New York hebben titels die hij ook wilde, maar van zijn Amerikaanse verlanglijstje haalde hij 97 procent binnen, zegt hij in vakblad Variety. Venetië opent met de satire Downsizing van Alexander Payne (Nebraska, Sideways) en heeft Darren Aranofsky’s Mother! (Jennifer Lawrence, Javier Bardem), George Clooneys Suburbicon naar een script van de broertjes Coen, en Guillermo del Toro’s The Shape of Water, een hartverwarmend sprookje over de liefde tussen vrouw en visman.

Ander potentieel Oscarmateriaal zijn Three Billboards Outside Ebbing, Missouri, met Frances McDormand op oorlogspad over haar vermoorde dochter, kostuumfilm Victoria & Abdul van Stephen Frears, jongen ontmoet paard-drama Lean on Pete van regisseur Andrew Haig (45 Years) en geriatrische liefdeskomedie The Leisure Seeker, met Donald Sutherland en Helen Mirren.

De rest van de competitie maakt uiterst nieuwsgierig. Samuel Maoz keert acht jaar na zijn verpletterende debuutfilm Lebanon terug met Foxtrot, Australiër Warwick Thornton (Samson and Delilah, 2009) met outback-drama The Sweet Country. Abdellatif Kechiche (La vie d’Adèle) presenteert Mektoub, My Love, de doorgaans zo vreedzame Japanse meester Hirokazu Kore-eda komt voor het eerst met een thriller: The Third Murder.

Het is een kleine greep, en het kunnen stuk voor stuk flops zijn. Vaststaat wel dat Venetië, anders dan veteranenbal Cannes, naast een rode loper vol Hollywoodglamour dit jaar kan bogen op een vernieuwende hoofdcompetitie. 15 van de 21 regisseurs zijn nieuw op het Lido, onder wie Ai Weiwei (met vluchtelingendocumentaire Human Flow) en vraagtekens als de Chinese Vivian Qu en de Fransman Xavier Legrand. Kers op de taart: als eerste heeft Venetië dit jaar een competitie voor virtualrealityprojecten. De oude dame lijkt op haar 74ste weer in topvorm.