Column

Kalm

Dit weekend was ik bij een vriend die zulke zware ADHD heeft dat vergeleken bij hem Bart Chabot een zwarte band in zenmeditatie bezit. De vriend zou voor me koken en na heel veel afleiding stond er eindelijk een eenpansgerecht op het fornuis. Alles leek goed te gaan, tot opeens de vlam in de pan sloeg. Een wandkleed van vuur raasde over de keukenmuur. Ik verstijfde maar de vriend deed meteen het deksel op de pan. Probleem opgelost. „Dat is een van de voordelen van ADHD”, zei hij. „Ik kan doorgaans niet kiezen tussen alle prikkels om me heen, maar als er één is die alle andere overtreft weet ik direct wat ik moet doen.” Toen ging mijn telefoon.

„Het is papa”, zei mijn moeder. Mijn vader was met de fiets over de kop geslagen en met zijn borst op een paaltje beland. Gevolg: twee gebroken ribben. Maar de dokters hadden ook iets anders gevonden. Ze konden nog niet zeggen wat, maar wel dat er direct onderzoek naar moest worden gedaan.

De grond onder mijn voeten viel weg. Maar mijn moeder klonk verdacht kalm, wat vreemd was, want ze bezit het talent om zich over van alles en nog wat druk te maken. Die heeft altijd het gevoel dat er iets afschuwelijks staat te gebeuren (wat niet zo vreemd is als je bedenkt dat ze is opgevoed door twee mensen die een zwaar kamptrauma hadden). Maar nu er echt iets aan de hand was, bleef ze rustig. Ze vertelde dat ze de bezoeken aan het ziekenhuis had ingepland en had geregeld dat er iemand op mijn vader lette als zij naar haar werk was.

„Wat ben je rustig”, zei ik.

„Ik ben mijn hele leven al bang dat er iets ergs zal gebeuren”, zei ze, „waardoor ik, als er echt iets aan de hand is, precies weet wat ik moet doen”.

Mijn moeder en mijn vriend met ADHD hebben de gave om in een crisis het hoofd koel te houden. Dat is geweldig voor de panikerende omstanders, maar hoe vaak in een mensenleven is er nou echt sprake van een noodgeval? Tegenover die ene keer dat mijn ADHD-vriend een brand blust staan jaren vol onrust en zware concentratieproblemen. Mijn moeder haalt zich de ene na de andere nachtmerrie in haar hoofd, wat alleen een voordeel oplevert op één moment. Ik werd er verdrietig door. Soms worden we geholpen door mensen die, om tot redding in staat te zijn, jarenlang door donkere wouden vol overprikkeling en angst moeten. Terwijl de normalen lachend in de zon dansen en niet weten tegen wat voor prijs, ten koste van wat voor leven, dat mogelijk wordt gemaakt.

heeft op deze plek een wisselcolumn met Marcel van Roosmalen.