Ex-bewindslieden: medische ethiek groot risico in Rutte III

Formatie Oud-bewindslieden in Balkenende IV Rouvoet en Bussemaker waarschuwen het aanstaande kabinet:

pas op met de medisch-ethische onderwerpen.

Een kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie moet extreem omzichtig te werk gaan op medisch-ethisch terrein, wil het een crisis omzeilen. Hiervoor waarschuwen voormalig ChristenUnie-leider André Rouvoet en de huidige minister van Onderwijs Jet Bussemaker (PvdA).

Zij vertellen in NRC over hun aanvaring in het kabinet-Balkenende IV (2007-2010) over embryo-onderzoek. Bussemaker, destijds staatssecretaris van Volksgezondheid, wilde mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek met embryo’s verruimen. Ze had dat niet met Rouvoet overlegd, omdat de maatregel voor haar slechts een „nuanceverschil” was met wat al kon. Voor de ChristenUnie was haar besluit echter „niet te dragen”. Toen Bussemaker haar besluit bekendmaakte, was Rouvoet zo boos dat het kabinet bijna viel.

Rouvoet en Bussemaker vertellen hun verhaal omdat medische ethiek in de huidige formatie tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie een gevoelig onderwerp is. Van hun botsing over embryo-onderzoek kan Rutte III leren, denken ze. Rouvoet: „De bewindspersoon die straks over medische ethiek gaat, heeft niet de vrije hand. Daarvoor ligt het te gevoelig. Je moet bereid zijn vier jaar lang te slikken, je mond te houden. Prudentie, daar gaat het om.”

Bussemaker: „Als bewindspersoon in zo’n kabinet moet je duidelijk maken dat je de wens van de minderheid respecteert. Een volgend kabinet kan zich dat niet permitteren. Politici van de ChristenUnie voelen zich in die zin snel bedreigd. Ze hebben oprecht de angst dat hun levensvisie niet serieus wordt genomen. Die angst moet je wegnemen. Voor D66 is dat straks een grote opgave.”

Geen Rutte III voor Prinsjesdag

Een nieuw kabinet is er in ieder geval niet vóór Prinsjesdag. Dat schreef informateur Gerrit Zalm maandag aan Tweede Kamer. Hoewel er volgens de VVD’er „voortgang” is, is het werk op het gebied van financiën nog geenszins afgerond.

De kabinetsformatie is nog niet zo ver gevorderd dat de partijen kunnen instemmen met extra uitgaven van het demissionaire kabinet, melden bronnen in De Haag. Het gevolg is dat VVD en PvdA het mogelijk niet eens kunnen worden over de begroting van 2018. PvdA-leider Asscher eist dat er vanaf volgend jaar extra geld komt voor leraren in het basisonderwijs en dreigt anders met zijn ministers uit het kabinet te stappen.

VVD en PvdA onderhandelden vorige week over de Miljoenennota 2018. De bedoeling is dat er extra geld komt om de salarissen te verhogen van basisschoolleraren en militairen. Of PvdA en VVD het definitief eens kunnen worden, hangt af van het nieuwe kabinet, en dus ook van CDA, D66 en de ChristenUnie.

Maandag overlegden VVD en PvdA opnieuw over de begroting. De vier beoogde coalitiepartijen kunnen geen uitsluitsel geven, was de boodschap die Rutte en zijn medeonderhandelaar Halbe Zijlstra maandag meebrachten van de formatietafel.

Het kan zo ontploffen pagina 4-5