VVD en PvdA hebben begroting nog steeds niet rond

Extra uitgaven De kans neemt toe dat er alsnog een breuk komt in het demissionaire kabinet van VVD en PvdA.

Lodewijk Asscher (PvdA) praat met de pers bij het ministerie van Financien over het begrotingsoverleg. Foto ANP

Drie dagen voor de deadline hebben VVD en PvdA nog steeds de begroting voor volgend jaar niet rond. De partijen aan de formatietafel zijn nog niet zo ver dat ze kunnen instemmen met extra uitgaven van het demissionaire kabinet.

Er is daardoor een serieuze kans dat er alsnog een breuk komt in het kabinet van VVD en PvdA dat al ruim vijf maanden demissionair regeert. PvdA-leider Lodewijk Asscher eist dat er vanaf volgend jaar extra geld komt voor leraren in het basisonderwijs en dreigt anders met zijn ministers uit het kabinet te stappen.

Vorige week leken VVD en PvdA dicht bij een akkoord over de begroting. Het idee was om extra geld uit te trekken voor basisschoolleraren en militairen. Maandag overlegden VVD en PvdA opnieuw. De boodschap die premier Rutte (VVD) en zijn mede-onderhandelaar Halbe Zijlstra meebrachten van de formatietafel: de vier beoogde coalitiepartijen kunnen geen uitsluitsel geven.

‘Niet aannemelijk’

Informateur Gerrit Zalm (VVD) schreef maandag aan de Tweede Kamer dat hij het „niet aannemelijk” acht dat er voor Prinsjesdag een nieuw kabinet is. De belangrijkste reden: VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hebben nog geen akkoord bereikt over de financiën in het regeerakkoord. Betrokkenen bij verschillende partijen bevestigen dit.

Of PvdA en VVD het eens kunnen worden, hangt af van CDA, D66 en de ChristenUnie. Premier Rutte (VVD) weet dat hij moeilijk een demissionaire begroting kan indienen waar zijn toekomstige coalitiepartners niet mee akkoord gaan. Dat zou de onderhandelingen, die al geruime tijd duren, kunnen frustreren.

Veel tijd voor een deal is er niet meer. Komende donderdag moet de Miljoenennota voor advies naar de Raad van State. Betrokkenen achten de kans klein dat vier onderhandelende partijen de financiële paragraaf van het regeerakkoord voor die tijd rond hebben. Deze dinsdag zijn er geen formatiebesprekingen omdat CDA en ChristenUnie dan hun jaarlijkse ‘fractiedagen’ houden.

Toch sluiten betrokken partijen niet uit dat er nog een andere oplossing gevonden wordt. Niemand zit erop te wachten dat de PvdA-bewindslieden het demissionaire kabinet verlaten. Het zou opnieuw voor vertraging in de formatie kunnen zorgen en slecht zijn voor het aanzien van de politiek. Helemaal als het nieuwe kabinet vervolgens alsnog extra geld uittrekt voor leraren en militairen.

Intentieverklaring

Maar Asscher heeft duidelijk gemaakt dat hij geen genoegen neemt met een intentieverklaring van de aanstaande coalitie. Het extra geld móét in de begroting van volgend jaar staan.

Woensdagmiddag gaan de formatiebesprekingen door. Die ochtend vergadert het demissionaire kabinet voor het laatst over de Miljoenennota. Is er dan geen akkoord, dan kunnen de PvdA-ministers vóór het weekend hun ontslag gaan aanbieden bij de koning.