‘Tien Nederlanders mogen Turkije niet uit’

Zondag werd bekend dat een moeder en zoon uit Arnhem Turkije een uitreisverbod hebben. Zij zijn niet de enige Turkse Nederlanders die in het land gestrand zijn.

Foto Tolga Bozuglu/EPA

Een vrouw uit Arnhem, die in juli voor een familieaangelegenheid naar Turkije afreisde, zit sinds anderhalve week in het land vast. De Turkse autoriteiten hebben haar en haar zoontje een uitreisverbod opgelegd, bevestigt het Ministerie van Buitenlandse Zaken. De vrouw heeft de Turkse en Nederlandse nationaliteit.

Volgens dagblad De Gelderlander zou in Turkije een onderzoek naar haar lopen omdat zij banden met de Gülenbeweging zou hebben. De regering van president Erdogan houdt de in ballingschap wonende geestelijke Fethullah Gülen verantwoordelijk voor de mislukte staatsgreep die vorig jaar in Ankara plaatsvond. Hij wordt gezien als de leider van een terroristische organisatie. Tegen de krant zegt de Arnhemse vrouw dat zij geen banden heeft met Gülen.

Uitreisverbod

De moeder en haar zoontje uit Arnhem zijn niet de enige Nederlanders die Turkije niet mogen verlaten. Momenteel hebben tien Nederlanders een uitreisverbod, laat het Ministerie bij navraag weten. In april van dit jaar waren dat twintig personen. “Dat aantal fluctueert een beetje. Zo nu en dan wordt het verbod voor een enkeling ingetrokken, dan weer krijgen andere mensen te horen dat ze het land niet uitmogen”, zegt de woordvoerder voor consulaire zaken Daphne Kerremans.

De ambassade biedt de Nederlanders consulaire en praktische hulp, zoals bij het vinden van een advocaat in Turkije of het regelen van financiële zaken in Nederland.

Lees ook: Ook hier heeft Fetullah Gülen aanhangers. Wat doet de Gülenbeweging in Nederland?

Dubbele nationaliteit

Via diplomatieke weg probeert Nederland druk uit te oefenen op Turkije. Ook andere landen wiens burgers vastzitten, zoals Duitsland en Oostenrijk, hebben de Turkse regering opgeroepen om de reizigers naar huis terug te laten keren.

Net als in het geval van het Arnhemse gezin gaat het vaak om mensen met een dubbele nationaliteit, zegt Kerremans.

“Daar komt bij dat de Turkse autoriteit de Nederlandse nationaliteit van die burgers niet erkent, wat de informatieverstrekking moeilijk maakt. Mensen die het uitreisverbod krijgen opgelegd, moeten zelf contact met ons opnemen.”

Lees ook: De Turkse Nederlander Volkan Çalışkan zat vast omdat hij meedeed aan een actie ter ondersteuning van twee vastgezette leraren in Turkije. Caliskan is inmiddels vrij, maar blijft nog wel verdachte.

Gevoelige zaak

Op de vraag wie in het land moeten blijven en waarom zij het uitreisverbod krijgen opgelegd, is volgens de woordvoerder geen eenduidig antwoord te geven. “Het gaat om verschillende casussen. Een gemene deler lijkt de vermeende betrokkenheid bij Gülen, of bij organisaties die zijn gedachtegoed uitdragen. Maar er worden meer redenen genoemd, zoals het beledigen van Erdogan. Dat zijn gevoelige zaken sinds de mislukte coup van vorig jaar.”

Vanwege die gevoeligheid wil de woordvoerder geen uitspraken doen over de verdere omstandigheden van de gestrande burgers: “De betrokkenen vragen ons om hun privacy ten strengste te bewaken. Wat we vooral willen is dat deze mensen in contact met ons blijven, zodat wij kunnen blijven helpen. Mensen moeten zich wel bij ons durven melden als ze hiermee te maken krijgen.”

Demissionair Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders reageerde vorige week op Kamervragen over de zaak rond Volkan Çalışkan. De Harderwijker werd begin deze maand opgepakt toen hij bij de Turkse supercupfinale samen met zestien anderen een spandoek toonde om twee ontslagen leraren te steunen. Hij kwam 25 augustus vrij.

“Dit is duidelijk een groot en belangrijk dossier voor ons”, zegt woordvoerder Kerremans over de Turkse Nederlanders met een uitreisverbod. “Nederland blijft deze problematiek actief onder de aandacht brengen bij de Turkse autoriteiten.”