Een zitplaats wordt komende maand weer schaars in spitstreinen

Volle treinen

Nieuwe treinen kunnen niet voorkomen dat de treinen voller worden. Investeren in nieuw spoor is hard nodig, zegt NS.

Foto Jerry Lampen / ANP

NS verwacht de komende maand een recordaantal reizigers. Ondanks maatregelen zitten spitstreinen op drukke trajecten vol. Wen er maar aan, zegt NS-baas Roger van Boxtel: „In het drukke Nederland hoort staan in de spits erbij, net zoals de files op de weg.”

1 Hoe druk wordt het?

NS verwacht in september meer dan 35 miljoen reizigers. Vorig jaar waren dat er 33,3 miljoen. Op het spoor zijn op een gemiddelde werkdag ruim 1 miljoen reizigers. Landelijk stijgt dat aantal met 2,5 procent per jaar, in de Randstad met 5 procent. Oorzaak daarvan is volgens NS de aantrekkende economie en dalende werkloosheid. NS vervoert circa 760.000 studenten, onder wie 100.000 mbo’ers die sinds 2017 ook een Studenten OV hebben.

2 Wat doet NS eraan?

Meer stoelen. NS investeert 2,5 miljard euro in nieuwe treinen. Sinds eind vorig jaar zijn 58 met spoed bestelde stoptreinen op het spoor gekomen, de laatste acht arriveren in september. Hierdoor, en door efficiënter onderhoud, zijn er nu 200 rijtuigen meer beschikbaar dan een jaar geleden. Ze worden ingezet op de routes Amsterdam-Utrecht, Utrecht-Rotterdam, Apeldoorn-Utrecht, Almere-Utrecht en Nijmegen-Den Bosch. Vanaf 2018 komen er 118 nieuwe sprinters bij, vanaf 2021 79 nieuwe intercity’s.

Prijsprikkel. De drukte is vooral een probleem in de ‘hyperspits’, tussen 7.30 en 8.30 uur. Met korting probeert NS klanten te verleiden om daarvoor of daarna te reizen. In september, oktober en november krijgen Altijd Voordeel-abonnementhouders 40 procent korting in de ‘schaduwspits’: van 6.30 tot 7.30 en van 8.30 tot 9.00u. Deze korting geldt nu voor 6.30 en na 9.00u. Tussen 11.00 en 15.00u krijgen ze 60 procent korting.

Tienminutentrein. Vanaf december rijdt er iedere tien minuten een trein tussen Amsterdam, Utrecht en Eindhoven, Dat levert 15 procent meer plaatsen op. De test begint 6 september op woensdagen.

3 Wat doet de politiek er aan?

De vervoerssector – inclusief wegvervoer – lobbyt om het nieuwe kabinet 1 miljard euro per jaar extra te laten reserveren voor infrastructuur en mobiliteit. Investeren in nieuw spoor is volgens NS de enige manier om grotere problemen te voorkomen. Het Nederlandse spoornet is een van de drukste ter wereld.

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu probeert NS te sturen door middel van prestatieafspraken. De kans op een zitplaats gedurende de hele spitsrit was in de eerste helft van dit jaar 95,2 procent, 0,2 lager dan vorig jaar en 0,3 lager dan de streefwaarde, 95,5 procent. Op de hogesnelheidslijn, het zorgenkindje van NS, dreigt voor de derde keer een boete voor te weinig zitplaatsen. NS moet in dat geval waarschijnlijk een deel van de hsl-concessie inleveren.

Reizigersorganisatie Rover wil meer flexibele werk- en studietijden: „Zolang iedereen om 8 uur in de fabriek moet zijn, om 8.30 uur op kantoor en om 9.00 uur in de schoolbanken, loopt Nederland muurvast.”

Lees ook een reportage over de nieuwe sprinters.