Opinie

‘Jesse’ hoort gewoon op tv

Joey Boink is een integere filmer. ‘Jesse’ doet niet onder voor zijn andere werk, betoogt .

Foto: Maarten Hartman

Na alle ophef wil iedereen inmiddels de documentaire Jesse wel zien. Ondanks heldere afspraken met de maker, Joey Boink, heeft omroepbaas Gerard Timmer besloten de film niet uit te zenden. Het formele argument zou de integriteit en journalistieke onafhankelijkheid van de omroep zijn. Maar de voorspelbare Twitterreacties van Thierry Baudet en Martin Bosma uit de rechtse hoek hebben het angsthazerige omroepbesluit wellicht meer gevoed.

De film Jesse is geen journalistiek product. Het is een documentaire waarin de maker vanuit zijn visie een blik geeft op een werkelijkheid. Geen acteurs, maar ‘echte’ mensen en gebeurtenissen. Dat de maker als ‘beeldvoerder’ [verantwoordelijk voor externe audiovisuele communicatie, red.] betrokken is geweest bij het opzetten van de campagne, zorgt juist dat de kijker via diens blik dichtbij het wel en wee van Klaver en de partij komt.

Lees ook de column van Jutta Chorus over ‘Jesse’: Joey Boink en het verdriet van Jesse.

De gekleurde visie van de maker is juist altijd bepalend en zelfs een vereiste bij het realiseren van een documentaire. De keuze van het onderwerp geeft al kleur. Waarom dít wel en dát onderwerp niet? Als de maker in de film dan ook nog direct na aanvang zijn eigen positie schetst, zal het voor de kijker volstrekt duidelijk zijn vanuit welke hoek de wind waait. Tot dat inzicht zullen waarschijnlijk ook de BNNVARA leden wel komen.

Het maken van een documentaire is overigens van een totaal andere orde dan de campagnefilmjes die Boink maakte over smeltende ijsbergen en verdronken vluchtelingen in opdracht van GroenLinks. Als je dan als maker via jouw tijdelijke positie als beeldvoerder van die partij carte blanche krijgt om je idee voor een documentaire over de lijsttrekker te realiseren, dan is dat een unicum. Meestal wordt er bij het minste of geringste filmwerk al een blik aan academisch geschoolde voorlichters opengetrokken.

Foto BNNVARA

De positie van beeldvoerder is een tijdelijke geweest. Joey Boink is bovenal documentairemaker. Ik ken hem en zijn werk goed; we hebben onder meer samen een bachelorprogramma aan de Universiteit van Amsterdam opgezet. Eerder maakte hij films over hotelmagnaat Léon Dijkstra, de bouw van een school in Guatemala (Kumatela, help me even!) en, recent, het voor een Gouden Kalf genomineerde Burden of Peace. Die film, over de eerste vrouw aan het hoofd van het openbaar ministerie in Guatemala, is net als Jesse een intiem portret, dat haar strijd toont tegen drugsbendes, corruptie en straffeloosheid.

Dat een Nederlandse documentairemaker om de huur te betalen een tijdelijke positie inneemt als beeldvoerder is gezien het huidige politieke-mediaklimaat niet meer dan logisch. Er is slechts een handjevol documentairemakers dat volledig kan leven van zijn of haar filmwerk en schnabbelen is voor velen noodzaak.

De opdracht voor Jesse is notabene gegeven door de omroep zelf; men had terecht vertrouwen in de maker en er konden goede afspraken worden gemaakt. De betrokkenen bij GroenLinks gaven groen licht en de partij en Jesse Klaver hebben geen enkele inhoudelijke aanpassing gewenst na het zien van de laatste versie. Het onzichtbaar maken van het nummerbord van Klavers auto en het buiten beeld houden van zijn kinderen, is een logisch, niet-inhoudelijk verzoek. Uitzenden, zou ik zeggen en dan misschien bij de VPRO, want die is natuurlijk al betrokken geweest bij de start van de VVD-campagne door zittend premier Rutte drie uur te laten ratelen in het programma Zomergasten.