‘Betrokken verpleger’ verdacht van nog eens 84 moorden

Injectie

Na het opgraven van honderden lijken verdenkt de politie verpleger Niels Högel ervan nog zeker 84 mensen te hebben gedood. Eerder werd hij al veroordeeld voor de moord op twee patiënten.

Voormalig verpleger Niels H. schermt zijn gezicht af voor de aanwezige journalisten tijdens een zitting in 2014. Doto Fabian Bimmer/Reuters

De zaak rond een Duitse verpleegkundige die patiënten vermoordde, blijkt veel omvangrijker en gruwelijker dan tot nu toe bekend was. De man, die eerder al tot levenslang was veroordeeld voor het vermoorden van ten minste twee patiënten en poging tot moord op vier anderen, zou tussen het jaar 2000 en 2005 zeker nóg 84 mensen om het leven hebben gebracht.

Dat is de uitkomst van een drie jaar durend politieonderzoek, waarvoor op verschillende begraafplaatsen honderd lijken zijn opgegraven en onderzocht. Het werkelijke aantal slachtoffers van de man ligt vermoedelijk zelfs nóg hoger, aldus de politie. Omdat veel overleden patiënten zijn gecremeerd, heeft men lang niet alle verdachte gevallen kunnen onderzoeken.

Dat de man jarenlang heeft kunnen moorden, wordt ook de twee ziekenhuizen waar hij werkte verweten. En openbare aanklagers liggen onder vuur omdat ze de zaak veel te lang op zijn beloop lieten. Wordt de nu 40-jarige Niels Högel veroordeeld voor de nieuwe reeks bekend geworden moorden, dan is het een van de grootste misdaadzaken in de Duitse geschiedenis.

Werkwijze

In 1999 ging Högel werken op de afdeling intensive care van een ziekenhuis in Oldenburg, in Nedersaksen – en vanaf 2002 in een kliniek in Delmenhorst, niet ver daar vandaan. Hij gold als een betrokken verpleger. Zijn werkwijze was steeds dezelfde, heeft hij bekend: hij diende ernstig zieke patiënten met een injectie medicamenten toe die ernstige hartstoornissen veroorzaakten en reanimatie noodzakelijk maakten. Vervolgens probeerde hij de patiënt te redden, om daarmee waardering van zijn collega’s te oogsten.

Soms haalde hij zelfs verpleegkundigen-in-opleiding van de gang, zodat ze getuige konden zijn van zijn reanimatie-werkzaamheden. Lang niet altijd liep het echter goed af. „De mensen waren figuren in een spel voor u”, zei de rechter in 2015 tegen hem. „Een spel waarin alleen u kon winnen, en de anderen alles konden verliezen.”

Twee artsen en vier verpleegkundigen moeten zich ook voor de rechter verantwoorden, melden Duitse media, omdat ze de verdachte gang van zaken negeerden om de reputatie van het ziekenhuis niet in gevaar te brengen.

Op heterdaad betrapt

Voor het eerst liep verpleegkundige Högel in 2005 tegen de lamp, toen een collega hem op heterdaad betrapte. Een jaar later werd hij tot vijf jaar gevangenisstraf veroordeeld voor poging tot doodslag. Terwijl hij gevangen zat, werd hij nog voor andere gevallen aangeklaagd, waaronder in twee gevallen voor moord.

Maar dat hij veel meer mensen om het leven had gebracht, kwam pas langzaamaan aan het licht. Dat dit zo lang duurde lag niet aan de politie, die van tal van verontruste nabestaanden hoorde over familieleden die in één van de twee ziekenhuizen waar Högel werkte op plotselinge wijze waren gestorven.

Het was de openbare aanklager in Oldenburg die er geen werk van maakte, ook niet toen nabestaanden zich direct tot hem wendden en vroegen hun vader of moeder op te graven voor onderzoek. Evenmin kwam de aanklager in actie toen de politie hem een lijst voorlegde van mogelijke slachtoffers, met het verzoek toestemming te geven voor opgraving. Hij hoefde alleen maar zijn handtekening te zetten, maar deed dat niet. Advocaten van nabestaanden spraken van een ‘jarenlange onderzoeksboycot’.

De openbare aanklager is in 2015 door een andere openbare aanklager, in Osnabrück, aangeklaagd voor zijn verzuim, wat heel ongebruikelijk is. Maar de rechter besloot een paar maanden later de klacht niet in behandeling te nemen.

Politiebaas Johann Kuehme licht tijdens een persconferentie de nieuwe bevindingen in het onderzoek naar Niels Högel toe. Foto Carmen Jaspersen/AFP

Opgegraven lichamen

Verpleegkundige Högel werd in 2015 tot levenslang veroordeeld. Toen was ook al duidelijk dat Högel nog meer op zijn geweten had en dat er nóg een proces zou komen. Inmiddels heeft hij een bekentenis afgelegd voor 27 gevallen waarbij in opgegraven stoffelijke overschotten resten van het medicijn zijn aangetroffen waarmee hij de patiënten injecteerde. Hij heeft toegegeven zeker 90 mensen dergelijke medicijnen toegediend te hebben.

Het ziekenhuis in Oldenburg, waar Högel eerst werkte, had al snel in de gaten dat er wel erg veel mensen gereanimeerd moesten worden als hij dienst had, erkende de toenmalige chef-de-clinique tijdens het proces in 2015. Men had „het slechte gevoel dat er iets niet klopte”, verklaarde de directeur, en wilde Högel daarom graag kwijt – maar zonder ophef. Met behoud van salaris en een goed getuigschrift mocht hij ‘vrijwillig’ vertrekken om een nieuwe baan te zoeken. Na drie jaar in het ziekenhuis in Delmenhorst, nam een collega bij een patiënt die plotseling ernstige hartritmestoornissen kreeg bloed af, waarin het bewuste medicijn werd aangetoond. Daarop werd Högel voor het eerst verdacht. In één jaar tijd was het gebruik van dit medicijn in het ziekenhuis verviervoudigd.