Met gratie voor Arpaio paait Trump extreem-rechts

De omstreden sheriff Joe Arpaio sloot gevangenen op in tenten bij zeer hoge temperaturen en gaf ze bedorven rantsoenen te eten. Door hem gratie te verlenen, stemt Trump extreem-rechts tevreden.

President Trump, op deze foto nog presidentskandidaat, samen met de zeer omstreden sheriff Joe Arpaio, tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Iowa. Januari, 2016. Foto Reuters

Zijn eerste gratie verleende president Trump vrijdag aan een sheriff die berucht werd om zijn jacht op illegalen, en die werd veroordeeld omdat hij de uitspraak van een rechter die hem dit verbood openlijk in de wind sloeg. De 85-jarige ex-sheriff Joe Arpaio had in oktober tot een gevangenisstraf veroordeeld kunnen worden, nadat hij in juli schuldig was bevonden aan minachting van het hof. Dat is nu van de baan. In de tweet waarin hij de gratie vrijdag aankondigde noemde Trump Arpaio “een patriot”. Het Witte Huis sprak van “een waardige kandidaat” voor gratie.

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump I am pleased to inform you that I have just granted a full Pardon to 85 year old American patriot Sheriff Joe Arpaio. He kept Arizona safe!

Arpaio wilde naar eigen zeggen “Amerika’s hardste sheriff” zijn. Hij zocht de media als de verpersoonlijking van genadeloos beleid dat hem regelmatig in aanvaring bracht met lokale en federale rechtbanken. Onder zijn bewind hield de politie van Maricopa County in Arizona razzia’s in latinowijken op zoek naar illegalen, en deed openlijk aan etnisch profileren bij verkeerscontroles en arbeidsinspecties. Arpaio sloot gevangenen bij zeer hoge temperaturen op in tenten en gaf ze bedorven rantsoenen te eten. Hij sloot stelselmatig verkrachtingszaken zonder ze te onderzoeken.

Geboortecertificaat Obama

Ook bleef Arpaio, lang nadat Trump de zaak liet rusten, nog in 2016 onderzoek gelasten naar de echtheid van het geboortecertificaat van Barack Obama. Arpaio is daarnaast beschuldigd van machtsmisbruik, misbruik van campagnegelden en van het in scène zetten van een bomaanslag tegen zichzelf om meer stemmen te trekken. Alleen al de rechtszaak rond Arpaio’s etnisch profileren zou de belastingbetaler in Maricopa County meer dan 40 miljoen dollar hebben gekost.

In 2010 sprak NRC met Arpaio, lees hier het portret van de omstreden sheriff: Sheriff Joe geeft zijn gevangenen bedorven rantsoen

Zijn beleidsstijl zorgde ervoor dat Arpaio tussen 1993 en 2016 maar liefst zes keer werd herkozen tot sheriff. Pas bij de verkiezingen van 2016 verloor hij van een Democraat. Voor een deel van de Republikeinen blijft Arpaio de belichaming van een gedroomd law-and-orderbeleid. De gouverneur van Arizona, Doug Ducey, verwelkomde dit weekend Trumps beslissing. Arpaio, zo zei hij, “heeft geholpen Maricopa County veilig te houden”. Prominente Republikeinse Congresleden als Paul Ryan en John McCain, senator voor Arizona, spraken zich echter negatief over het besluit uit.

Met het pardon helpt Trump niet alleen een bondgenoot die hem al vroeg steunde. Hij toont ook zijn extreem-rechtse aanhang dat de agenda van hard migratiebeleid en wit privilege na het vertrek van strateeg Steve Bannon vorige week (en dit weekend van diens geestverwant, adviseur Sebastian Gorka) allerminst uit het Witte Huis verdwenen is. Daarnaast past de gratie voor Arpaio in de politiek van de regering Trump, vooral ook uitgedragen door minister van justitie Jeff Sessions, om mensen zonder verblijfspapieren angst aan te jagen en zo onzeker mogelijk te maken over hun lot. Zo laat de regering nog steeds in het ongewisse of zij de DACA-regeling, waarmee president Obama illegale minderjarigen een gedoogstatus gaf, zal handhaven.

Klap in het gezicht

Minderheden, latino’s voorop, en Democraten is de gratie, zoals de burgemeester van Phoenix het verwoordde, “een klap in het gezicht”. Cecilia Wang, een advocate die namens de burgerrechtenbeweging ACLU hielp Arpiao aan te klagen, noemde Trumps actie een “officiële presidentiële steunverklaring aan racisme”. Tom Perez, de voorzitter van de Democratische Nationale Commissie die onder Obama op het ministerie van Justitie meewerkte aan onderzoek tegen Arpaio, zei dat Trump “een vrijgeleide geeft aan zijn maatje Joe Arpaio, de beruchtste vertegenwoordiger van racisme en hypocrisie van dit land.”

Trumps gratie komt twee weken na zijn onwil om geweld door neonazi’s in Charlottesville, Virginia ondubbelzinnig te veroordelen. Het triomfantelijk, zwaarbewapend machtsvertoon bij een demonstratie van extreem-rechts op 11 en 12 augustus, waarbij één dode viel, schokte veel Amerikanen. In de nasleep ervan zei Trump twee keer dat ook linkse tegendemonstranten schuld droegen. Later zette hij evenwel Steve Bannon aan de kant.

Trumps absolutie voor de door racisme gedreven handelwijze van sheriff Arpaio, is voor het ultrarechtse en voor het antimigratiedeel van zijn aanhang weer reden tot tevredenheid. Niet voor niets maakte Trump afgelopen week, tijdens een publieksbijeenkomst in Phoenix, een soort volksgericht van de mogelijke gratie voor Arpaio. “Houden jullie van sheriff Joe?” “Ik doe een voorspelling”, zei Trump toen. “Alles komt goed met de sheriff.”

Correctie (27 augustus 2017): In een eerdere versie van dit artikel werd Joe Arpaio in de inleiding Jeff genoemd. Ook werd gesproken van “in het land geboren illegale minderjarigen”; wie in de VS geboren wordt, heeft echter automatisch de Amerikaanse nationaliteit, waardoor ze niet illegaal kunnen zijn.