Column

Joey Boink en het verdriet van Jesse

Joey Boink reageerde verontwaardigd op het besluit van de NPO om zijn documentaire over Jesse Klaver niet uit te zenden. Net als op gesjoemel betrapte politici die altijd zeggen dat ze zelf zeker weten dat ze integer zijn, omdat ze, nou ja, gewoon integer zijn.

Dat er mensen zijn die twijfelen aan zijn onafhankelijkheid, dat begrijpt Joey Boink dus niet. Deze filmer, politicoloog en ‘beeldvoerder’ van GroenLinks maakte een film over de politieke opkomst van Jesse Klaver. Die was op dat moment zijn baas en voor Boinks werk betaalde Klavers politieke partij.

Over zijn werk laat Boink geen misverstand bestaan: „Ik ben iemand die ervoor zorgt dat een politicus zo goed mogelijk in beeld komt.” Maar natuurlijk is hij onafhankelijk, vindt Boink. Hij had toch gefilmd hoe Jesse Klaver een campagnestunt, de uitgestoken hand naar Lodewijk Asscher, had geoefend? Had hij niet de intimiteit van de begrafenis van Klavers moeder vastgelegd? Hij is verdorie documentairemaker, genomineerd voor een Gouden Kalf, dan bepaalt hij zelf wel of hij onafhankelijk is.

Zondag besloot de NPO Jesse toch maar niet uit te zenden. „Opvallend”, vond Boink dat. En „onterecht”. Heilige verontwaardiging.

Nog iemand die afgelopen week door de mand viel: Isabel van Boetzelaer, schrijfster van Oorlogsouders. Haar boek is, in haar eigen woorden, „volledig gebaseerd op de waarheid en op feiten”. Maar ze blijkt die waarheid en feiten niet te hebben uitgezocht. Toen haar moeder vertelde dat haar Duitse grootvader verzetsstrijder was, heeft Van Boetzelaer dat aangenomen zonder te verifiëren. NRC onthulde vrijdag dat hij in de Tweede Wereldoorlog commandant was van een berucht krijgsgevangenenkamp. En toch zegt de schrijfster: „Ik heb niets geprobeerd te verdraaien.”

Lees hier het stuk over Van Boetzelaer: De vele waarheden over een ‘foute jongen’

Ik ben toch integer? Ik heb toch mijn best gedaan? Ze reageren net als op gesjoemel betrapte politici die altijd zeggen dat ze zelf zeker weten dat ze integer zijn, omdat ze, nou ja, gewoon integer zijn.

Moraal is geen persoonlijke opvatting, het is een collectieve ethiek

Interessante verwarring van persoonlijke opvattingen met publieke moraal – het zal wel resultaat van een doorgedenderde individualisering zijn. Het is niet aan Joey Boink om te bepalen of hij onafhankelijk is. En als hij een door zijn hoofdpersoon betaalde film maakt, dan is dat dus niet zo. Net zo min als een schrijfster het recht heeft te zeggen dat haar boek op de waarheid is gebaseerd als ze familieverhalen zonder te verifiëren optikt. Moraal is geen persoonlijke opvatting, het is een collectieve ethiek.

Een paar maanden geleden werden de verzinsels van Van Boetzelaer met veel lof ontvangen. Van „hoog niveau”, vond schrijver Ad van Liempt. Ik denk dat hij sentimentaliteit met kwaliteit verwarde. Misschien heeft dat ook wel met die individualisering te maken, waarin ieders hoogstpersoonlijk ervaren werkelijkheid maatgevend wordt. En de door een beeldvoerder opgevangen traan als bewijs van integriteit geldt.