Spa komt voor Max, en niet voor Stoffel

Formule 1

De grand prix in de Ardennen behoort ook dit jaar toe aan Max Verstappen, zelfs al heeft België nu Stoffel Vandoorne.

Max Verstappen grapt wat met Stoffel Vandoorne tijdens de persconferentie op Spa. Foto Srdjan Suki/EPA

Fans van Max Verstappen herken je zo. Die zie je al van honderd meter afstand in de berm langs een van de glooiende toegangswegen lopen als je met de auto aan komt rijden. De Red Bull-polo’s met nummer 33, de oranje petten en oranje shirts, of daarop nou zijn naam prijkt of die van Johan Cruijff. Ze hebben zich in een Nederlandse vlag gewikkeld en grote kans dat je ze ook duidelijk hoort als je het autoraam een beetje open doet. Laat staan in de fanzone, waar ze nog net niet boven de keiharde bas van de dj op het podium uitkomen en waar je over ze struikelt.

Fans van Stoffel Vandoorne laten zich moeilijker vinden. Soms pik je ze er wel uit, kleine plukjes met een Belgische vlag die ze rechtop in hun rugtas hebben staan. Een petje van zijn ploeg McLaren of een shirt met nummer 2. Het is vooral een kwestie van een kwartiertje wachten bij een de verkooppunten van merchandise van zijn team. Wie bijt er?

De grand prix op het circuit van Spa-Francorchamps in de Belgische Ardennen was de afgelopen twee seizoenen in de Formule 1 de officieuze thuisrace van Max Verstappen. Half Nederlands-Limburger, half Belgisch-Limburger, hij benadrukte het donderdag tijdens de persconferentie maar weer eens: moeder Sophie is Vlaamse, hij werd geboren in Hasselt, ging naar school in Maaseik. Maar hij voelt zich Nederlander en rijdt als Nederlander in de top van de sport rond.

Max Verstappen deelt handtekeningen uit op het circuit van Spa. Foto Jerry Lampen/ANP
Verstappen-fans in Spa. Foto Marcel van Hoorn/ANP
Stoffel Vandoorne deelt handtekeningen uit in Spa. Foto Belga
Verstappen-fans in Spa. Foto Marcel van Hoorn/ANP
Verstappen en Vandoorne in Spa. Foto’s ANP/Belga

Oranje invasie

Dit jaar heeft hij concurrentie, en van een échte Belg. Stoffel Vandoorne, geboren in Kortrijk, met zijn 25 zes jaar ouder dan Verstappen. 2017 is zijn eerste volle jaar in de Formule 1 voor McLaren, na een succesvolle invalbeurt in Bahrein vorig jaar, toen hij een punt pakte als vervanger van huidig teamgenoot Fernando Alonso.

Ze waren logischerwijs naast elkaar gezet in de persconferentie. Het circuit met de hoogteverschillen en de snelle bochten staat boven aan de lijstjes van veel coureurs, maar voor Verstappen en Vandoorne maakt het thuisgevoel het nog specialer. Naar schatting komen er het hele weekend zo’n 250.000 mensen naar Spa, 100.000 op de racezondag alleen, van wie bijna tweederde Nederlands zou zijn. De oranje invasie, die er inmiddels ook bij de races in Oostenrijk en Spanje is, heeft in drie seizoenen onvoorstelbare proporties aangenomen. De Belgen vallen er volledig bij in het niet. Vandoorne voelde zich donderdag genoodzaakt te verdedigen: jongens, vergeet niet dat Max al even rondrijdt en succes heeft gehad, het gaat nog wel komen.

Lees ook ons interview met Red Bull-teambaas Christian Horner: “Max is op elk gebied beter geworden.”

Niet zo snel enthousiast

Succes heeft de Belg, die deze week ter horen kreeg dat hij ook volgend jaar nog voor McLaren rijdt, dit jaar ook niet gehad. Daar kan hij grotendeels weinig aan doen, want de situatie bij het team, met de problemen met de zwakke Honda-motor, is er niet naar om goed te presteren. „En wij Belgen zijn echte successupporters”, zegt Gert Vermersch, die de F1 volgt voor de Vlaamse krant Het Nieuwsblad, in de perszaal. „Jos [Verstappen] presteerde niet bijzonder, maar kreeg toch 40.000 man naar Spa.” Belgen verschillen volgens hem sowieso qua sportbeleving. „Jullie Nederlanders kunnen heel snel enthousiast worden. Wij zijn gereserveerder, kritischer ook wel.”

Vandoorne heeft in zijn carrière tot nu toe nooit grote aandacht gehad, zegt Vermersch. Vandoorne komt in tegenstelling tot Verstappen niet uit een racegezin, zijn vader Patrick is architect. Hij begon zoals veel coureurs met karten, reed daarna in de Formule Renault en de GP2, de huidige Formule 2, waarin hij in 2014 tweede werd en een jaar later overtuigend kampioen. „Zijn vader heeft moeilijker met het gebrek aan aandacht dan hijzelf”, zegt Vermersch. „Die vindt al jaren dat hij meer zou moeten krijgen, met name uit Vlaanderen.” Vader Patrick organiseerde mede, in navolging van Verstappen, een Stoffel-tribune, in de buurt van bocht Blanchimont. „Hij had me verteld dat die niet is uitverkocht, als enige plek op het circuit”, zegt Vermersch. Een woordvoerder van het circuit ontkent dit.

België moeilijk te verenigen

Het is ook heel moeilijk een nationale sportheld te worden in België, legt zijn Belgische collega Thierry Wilmotte van de Franstalige krant Le Soir uit. Vanwege de verschillende gebieden, de meertaligheid. Zo was Vandoorne in Vlaanderen de eerste Vlaming ooit in de F1, in Wallonië was hij de 21ste Belg. „Je moet absolute wereldtop zijn om het land te verenigen als individu. Neem Kim Clijsters en Justine Henin in het tennis”, zegt Vermersch. „Precies. Een Waalse en een Vlaamse, tegelijk aan de top”, vult Wilmotte aan.

Max Verstappen vs. Stoffel Vandoorne. Infographic NRC

Wat Verstappen helpt, zeggen beiden, is het feit dat Nederland nooit een topcoureur in de F1 heeft gehad. België had met Jacky Ickx en Thierry Boutsen nog twee meervoudig racewinnaars. De kijkcijfers voor de sport zijn volgens Vermersch redelijk constant gebleven door de jaren heen, van een ‘Stoffel-piek’ is nog geen sprake. En zelfs al rijdt er nu een Belg rond, Verstappen blijft ook in België populair, met name in Belgisch-Limburg. „Verstappen is een flamboyantere persoonlijkheid dan Vandoorne. En hij heeft het verhaal mee: op z’n 17de in de Formule 1, ging heel snel naar een van de beste teams.”

In de fanzone kijkt een man met witgrijs haar naar zijn twee zoons, en wijst op de shirts en petten aan de rechterkant van het stalletje. Die van Vandoorne. „Vorig jaar waren we hier ook en juichten we voor Verstappen”, zegt de Vlaming, terwijl zijn zoons elk met een gevulde plastic tas in de hand naast hem staan. „Maar nu is er weer een Belg, een Vlaming ook nog. En het is een groot talent. Nu alleen nog succes krijgen.” Maar of er ooit zo’n gekte in België kan komen voor een landgenoot zoals er in Nederland is voor Verstappen? Dat ziet hij niet zo snel gebeuren.