De Moeder Teresa van de sloppen van Karachi

India had Moeder Teresa, Pakistan Ruth Pfau. De in 1929 in Leipzig geboren Duitse non stierf deze maand.

Foto AFP

India had Moeder Teresa, Pakistan Ruth Pfau. Moeder Teresa wijdde haar leven aan het verzorgen van armen en zieken in de sloppenwijken van Calcutta, tegenwoordig Kolkata. Vorig jaar werd ze heilig verklaard.

De in 1929 in Leipzig geboren Duitse non en arts Pfau had haar werkterrein in de Pakistaanse miljoenenstad Karachi aan de Arabische Zee, waar ze gedurende meer dan een halve eeuw tienduizenden leprozen en andere zieken heeft opgevangen. Op 10 augustus overleed ze op 87-jarige leeftijd; ze kreeg een staatsbegrafenis met een herdenkingsdienst in de St. Patrick Kathedraal in Karachi.

Voor Ruth Pfau waren leven en geloof nooit vrijblijvend. Als kind in een protestants gezin maakte ze in de Tweede Wereldoorlog de bombardementen op Leipzig mee, de verdieping boven haar eigen huis werd weggeblazen. Die ervaringen en de ontmoeting met een Nederlandse vrouw die in een concentratiekamp had gezeten en vertelde over ‘vergeving’, waren bepalend, zei ze later.

Drie jaar na de oorlog ontvluchtte Pfau de Sovjet-bezetting door de grens tussen het toenmalige Oost- en West-Duitsland over te lopen. Ze werd wel gesnapt, maar een Oost-Duitse soldaat zei tegen een Russische collega dat hij haar naar een detentiekamp zou brengen. Eenmaal uit het zicht legde hij haar uit hoe ze verder naar het westen moest lopen.

Pfau studeerde geneeskunde in Mainz en Marburg, niet om zomaar arts te worden maar om gehoor te geven aan een innerlijke christelijke roeping. Ze liet er relaties voor schieten, bekeerde zich tot het katholicisme en trad toe tot de missie-orde van de ‘Dochters van het Hart van Maria’. In Duitsland, met zijn opkomende Wirtschaftswunder, was ze niet nodig, bedacht ze. Dat ze daarna, in 1960, verzeild raakte in Karachi was min of meer toeval. Ze was eigenlijk op weg naar India, maar bleef steken door visumproblemen.

In Karachi zag Pfau de diepe ellende van duizenden lepralijders, onder wie vluchtelingen uit India. Ze besloot te blijven. Naast haar werk in Karachi werd ze later benoemd tot regeringsadviseur op het gebied van leprabestrijding. In 1996 werd vastgesteld dat lepra in het land onder controle is, vooral door haar inzet.

Premier Shahid Khaqan Abbasi noemde haar een lichtend symbool. „De natie is Ruth Pfau dankbaarheid verschuldigd voor haar onbaatzuchtigheid en ongekende bijdrage aan de uitroeiing van lepra.”