Column

Louisa en Rosanna brengen het transgenre op tv verder

Zap
In het geestige realityprogramma ‘Louisa & Rosanna: Onze Transgender Liefde’ is het transgenderisme geen probleem meer, maar een gegeven.

Louisa & Rosanna: Onze Transgender Liefde (TLC)

Louisa Janssen werd geboren als Lowieke in een Limburgse woonwagen. Hij was een jongen die zich een meisje voelde, maar daar was geen plaats voor in de traditionele kamperscultuur. Dus liep hij van huis weg en werd een vrouw. Nu is alles weer koek en ei. Ze trouwde met transman Rosanna uit Venlo en ze verwachten nu hun eerste kindje.

Louisa & Rosanna: Onze Transgender Liefde, te zien op vrouwenzender TLC, is een stap voorwaarts in het bloeiende transgenre op tv. In dit aangename, geestige realityprogramma is het transgenderisme namelijk geen probleem meer, maar een gegeven.

In het nieuwe seizoen is Rosanna zwanger en verlangt Louisa terug naar de cultuur die ze ooit ontvluchtte. Ze wil dat hun kind een echte kamper wordt en in een woonwagen wordt geboren. En ze wil op zoek naar haar Gypsy-wortels. Al die ingrediënten zorgen voor een bonte reality-mash-up van Love Me Gender, Roy Donders, Barbie en Bauers Zigeunernacht.

Aardig is dat de genderrollen worden opgeschud. Ze vormen in vele opzichten een traditioneel koppel: Louisa is de simpele, emotionele vrouw die haar huis graag spic en span houdt. Rosanna is de verstandige, onverstoorbare man – ruwe bolster, blanke pit – die liefdevol geamuseerd probeert het zijn vrouw naar de zin te maken. Tegelijk heeft de transman een vrouwelijker gezicht en stem dan Louisa, en is hij degene die zwanger is. De zwangerschap vindt hij lastig want die tast zijn mannelijkheid aan. Zijn borsten groeien en: „Ik heb het gevoel dat ik op een roze wolk zit, en ik háát roze.”

Een ander verschil is dat Louisa het anders zijn omarmt, terwijl Rosanna meer van ‘gewoon’ houdt. Over zijn baby zegt hij: „Laat ons kind alsjeblieft normaal zijn. Ik hoop dat hij gewoon als hetero opgroeit. Veel gemakkelijker.”

Hoe Gypsy Louisa precies is, wordt in de eerste aflevering nog niet duidelijk. Ze is vermoedelijk een Sintezza, behorende tot de Sinti, maar ze weet er werkelijk niets van af. Een rootsreis brengt de twee naar een zigeunerfestival in Duitsland. Daar horen ze het Rosenbergtrio spelen en ze zien een danseres dansen op Indiase muziek. Dat bevalt ze maar matig. Ze vinden de muziek „eentonig, met violen enzo.” Als ze ook nog een lange „Balkanhaar” in hun eten vinden, is het tijd om te vertrekken. Dit is niet de Gypsycultuur die ze zoeken.

Meer muziek in twee herhalingen van documentaires op NPO 2, die allebei over activistische popmusici gaan. De eerste, Mavis! (Jessica Edwards, 2015) is een mooie, liefdevolle film over Mavis Staples, die als zangeres van gospelgroep The Staple Singers de soundtrack verzorgde van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging in de jaren zestig. De groep werkte nauw samen met Martin Luther King.

Problematischer is het duo Bob Geldof (Boomtown Rats) en Bono (U2), te zien in de documentaire Give Us the Money (Bosse Lindquist, 2012). De rockzangers voeren al sinds 1984 actie tegen de honger en armoede in Afrika. Opmerkelijk is om te zien wat een voortreffelijke lobbyist Bono is. Dat dubieuze politici hem gebruiken om hun status op te poetsen, neemt hij op de koop toe.

In de film zitten ook Afrikaanse critici, die Bono een ijdele neokoloniaal vinden, die zich ongevraagd opwerpt als ambasseur van Afrika. Zoals Bono zelf al zong: „Have you come here to play Jesus to the lepers in your head?” Volgens hen is ‘Afrika’ voor Bono gewoon een speeltje in een westers onderonsje. De documentaire concludeert wel dat Bono en Geldof wat bereikt hebben, in ieder geval in de schuldsanering en de aidsbestrijding.