Cultuur

Interview

Interview

Foto David van Dam

‘Gemak staat voor Greenwheels-rijder voorop, niet milieu’

Andrew Berkhout

Greenwheels, de oudste en grootste aanbieder van deelauto’s, is ingrijpend veranderd. Nieuwe auto’s, nieuwe prijzen. Het aantal klanten neemt sterk toe. „We willen een auto voor iedereen zijn. Dat waren we niet.”

Op de nieuwe auto’s van Greenwheels zit geen groen meer. De auto’s zijn knalrood, met een paar witte cirkels erop. „Ze zijn nog steeds opzichtig, maar iets minder schreeuwerig”, zegt Andrew Berkhout, sinds eind 2014 directeur van de in 1995 opgerichte pionier voor autodelen. Het Nederlandse bedrijf is ook actief in Duitsland.

Het nieuwe uiterlijk maakt deel uit van de vernieuwingsoperatie die Greenwheels het laatste jaar onderging. Het terugdringen van het groen staat misschien ook wel voor een andere omslag. „Vroeger waren onze klanten de idealisten, de treehuggers, die mee wilden doen aan de beweging voor een betere wereld. Het was vrij… eh, nou ja, idealistisch. We zien dat verschuiven naar pragmatisme, hoewel onze klanten duurzaamheid zeker nog belangrijk vinden. Onze nieuwe klanten vinden het fijn om een bijdrage te leveren, maar het gaat ze primair om het gemak. De auto moet beschikbaar zijn, en makkelijk in het gebruik. Milieu staat niet langer voorop.”

Berkhout (38) ontvangt in het glazen hoofdkantoor van Greenwheels aan een Rotterdamse singel, verstopt achter Van Lanschot Bankiers. „De bank had dit pand over, het stond al een tijdje leeg. Voor onze omvang, circa dertig mensen in Nederland, is het ideaal.” In het kantoor zitten medewerkers die zich vooral bezighouden met ICT, marketing en beheer van het wagenpark. Het callcenter is uitbesteed, net als het onderhoud van de 1.700 auto’s.

Marktleider Greenwheels opereert in een dynamische markt. Mensen die liever een auto delen dan bezitten kunnen kiezen voor andere aanbieders: ConnectCar, Car2go. Of voor platforms die bemiddelen tussen particulieren die onderling delen: SnappCar, MyWheels. Volgens de laatste cijfers, uit 2015, zijn er 90.000 autodelers.

De overheid streeft naar 100.000 deelauto’s in 2018. Nu zijn dat er naar schatting 30.000.

Ondanks toegenomen concurrentie steeg het aantal Greenwheels-leden in anderhalf jaar tijd met 43 procent. Maandelijks komen er 1.500 leden bij. Vanwaar die sterke groei?

„Toen we hier eind 2014 begonnen, stond er een superefficiënt bedrijf, uitstekend ingericht om veel te doen met zo min mogelijk tussenkomst van mensen. Maar de focus lag sterk op de binnenkant, op de processen binnen het bedrijf. Wij hebben de transitie gemaakt naar aandacht voor de klant. Het merk moest worden afgestoft, het moest relevant worden voor meer mensen. Vandaar onze nieuwe slogan: ‘Een auto voor iedereen’.”

Wat was de oude slogan?

„Die was er eigenlijk niet, maar achterop de auto’s stond ‘Vrijheid, blijheid op wielen’. Dat geeft wel aan hoe lang dat al er al op stond.”

Wat is er behalve de uitstraling nog meer veranderd?

„Als we een auto voor iedereen willen zijn, moeten we ook aantrekkelijk zijn voor mensen die hem maar twee keer per jaar nodig hebben. Dat waren we niet, we vroegen minimaal 5 euro per maand voor een lidmaatschap. We waren ook geen auto voor jongeren, want je moest 24 jaar zijn. Dat is nu 18 jaar. We waren ook niet de auto voor langere ritten. Hoe langer je reed, hoe duurder het werd. Dat was echt te duur. We hebben nu vaste tarieven voor een dag, weekend of week.

„We hebben een app geïntroduceerd en de website vernieuwd. Dat maakt aanmelding heel laagdrempelig. De site heeft trouwens wel een groen uiterlijk, daar zie je de naam duidelijk in terug.”

Het klinkt gek, maar wij halen auto’s van de straat door auto’s op straat te brengen

Toch speelt milieu een bescheiden rol in jullie marketing.

„Klopt, omdat we de nadruk willen leggen op het gemak. Het is wel zo dat Greenwheels ooit is opgericht en nog altijd hard werkt om de leefbaarheid in de steden te vergroten. Wij willen auto’s van de straat halen. Dat doen we, hoe gek het ook klinkt, door auto’s op de straat te brengen. Eén auto van ons vervangt elf gewone auto’s. Dankzij ons hoeven mensen geen eigen auto meer te kopen.”

Moeten jullie meer auto’s plaatsen, nu het aantal leden snel groeit?

„Helaas wel. Voor het eind van dit jaar komen er 20 tot 50 auto’s voor de particuliere klanten bij. Wij willen eigenlijk niet meer auto’s. We willen met zo min mogelijk auto’s zo veel mogelijk klanten blij maken.”

Waarom hebben jullie niet meer elektrische auto’s?

„Ze komen er zeker, maar ze zijn voor de klant nu nog te duur. Lastig is ook dat onze klanten ritten maken van gemiddeld vijf uur, te lang voor elektrisch rijden. Bij een proef merkten we dat klanten met veel praktische vragen komen, over stekkers en zo. Maar het is een kwestie van tijd. Ik hoop dat we eind 2018 elektrische auto’s kunnen aanbieden. Zakelijk bieden we al wel elektrische auto’s aan.”

Jullie willen actiever worden op de zakelijke markt, door deals met bedrijven. Lukt dat?

„Het lukt zeker, maar het valt me tegen. De zakelijke markt is lastig en heel divers. We zoeken naar een product dat voor 80 procent standaard is en voor 20 procent maatwerk. We zien wel veel potentie. Bedrijven zijn erg bezig met mobiliteit. Ze denken na over hun leaseauto’s en introduceren kaarten waarbij werknemers per reis kunnen kiezen voor trein, deelauto of fiets. Die ontwikkeling gaat snel.”

De entree van Berkhout als directeur bij Greenwheels viel samen met die van nieuwe eigenaren. De twee oprichters verkochten hun resterende aandelen aan Volkswagen Financial Services (60 procent) en familiebedrijf Pon (40 procent), onder meer importeur van Duitse auto’s in Nederland. De Peugeots zijn inmiddels bijna allemaal vervangen door Volkswagens. Berkhout werkte eerder bij Pon.

Waarom willen twee autoreuzen een klein deelbedrijf in Nederland?

„Pon is een ondernemend bedrijf, dit is een wereld die ze nog niet kennen. Het is een kwestie van proberen. Ze zien wat er gaande is, dat autodelen groeit. Het is nooit bedoeld om extra auto’s af te zetten, daar is het volume veel te klein voor.”

Is het een proef om te zien of Volkswagen in Duitsland deze markt op kan?

„Het is zeker de strategie om te groeien in Nederland en Duitsland. In Duitsland gaat het moeizamer voor Greenwheels. We hebben nu 360 auto’s in 20 steden, de groei gaat langzamer dan gehoopt. Autodelen is daar verder dan hier, de markt is competitiever.”

Autodelen past in het Nederlandse overheidsbeleid. Doet de overheid genoeg om het te stimuleren?

„In juni 2015 is de Green Deal getekend, een convenant tussen overheid en bedrijven, met als streven 100.000 deelauto’s in 2018. Als platform is het convenant nuttig, maar de ambitie vind ik verkeerd. Het aantal deelauto’s doet er eigenlijk niet toe. Je kunt veel beter kijken naar het gebruik. Hoeveel ritten, hoeveel klanten, daar gaat het om.”

En de lokale overheid? Krijgen jullie gratis parkeerplaatsen van gemeenten?

„Was het maar waar! We betalen de volle mep aan parkeergeld en dat wordt steeds meer. We dragen bij aan leefbaarheid in de steden, maar we worden daar niet voor beloond. Het hoeft niet gratis, als de tarieven niet verder stijgen zou ik al blij zijn. In Amsterdam denken ze hier nu over na. Er is meer mogelijk. In Amsterdam wacht je zeven jaar op een parkeervergunning. Het zou een optie kunnen zijn om wachtenden te prikkelen om te gaan autodelen.”

Mobiliteit is een thema bij de formatie. Proberen jullie politici te beïnvloeden?

„We lobbyen niet, daar zijn we als branche te klein voor. Wij vormen 60 procent van de branche. Ik praat zelf wel met gemeenten, daar heb ik niemand voor nodig.

„Ik kan geen eisen stellen aan de overheid, want autodelen is maar een onderdeeltje van het beleid. Voor de drukte in de binnensteden is het bijvoorbeeld veel belangrijker dat al die vrachtwagens en busjes die internetbestellingen komen brengen worden geweerd. Onze deelauto’s leveren een bijdrage, maar ik ben niet zo arrogant om te zeggen dat we de oplossing zijn.”