De Vlaamse priester die te populair werd

België

Rumoer in het dorp Zwevezele, waar een geliefde priester moet vertrekken. Zorgt hij voor problemen of is een naburig dorp jaloers?

Priester Luk Brutin voor zijn kerk, die hij niet meer binnen mag. Foto Kurt Desplenter

Een priester die motoren en tractors zegent, die multimediale vieringen houdt, mensen in Club Brugge-shirt trouwt en preken van een paar minuten houdt: Luk Brutin (47) werd met zijn moderne aanpak en mediagenieke stunts binnen een paar jaar een regionaal bekend figuur – hij kreeg het bezoekersaantal per kerkdienst van dertig naar over de honderd. Toch moet hij nu vertrekken uit het West-Vlaamse dorpje Zwevezele. Gevolg van een vete tussen twee dorpen? Of was de priester te eigenzinnig? De kwestie groeide deze week uit tot moddergooien tussen bisdom, priester en parochieleden, breed uitgemeten in Belgische media.

Het rustige Zwevezele is in rep en roer. „Luk verdient een standbeeld” en „fantastische pastoor” staat op speciaal aangemaakte Facebook-pagina’s. Een petitie voor zijn blijven is getekend door zo’n 900 mensen – het dorp telt er iets meer dan vijfduizend. Op het centrale plein discussieert woensdagavond een twintigtal mensen voor de kerk, in hun handen spandoeken: ‘Luk moet blijven’.

In de Sint-Aldegondiskerk, de kerk waar het allemaal om draait, toont Philippe Vandemoortele – tranen in de ogen – het scherm en de beamer, de gerestaureerde beelden en de tot praalwagen omgebouwde boerenkar die één keer per jaar naar buiten mag. Allemaal geregeld door Brutin. Vandemoortele was tot deze week koster in de kerk, maar stapte op. Meerdere vrijwilligers en medewerkers van Brutin volgden zijn voorbeeld.

Niet iedereen is zo enthousiast over Brutin. Maandag kwam het bisdom van Brugge tot het uitzonderlijke besluit – decennialang niet in Vlaanderen uitgevoerd – om Brutin „met het oog op een meer serene pastorale werking in de parochies van Zwevezele” te ontslaan. Dat kwam niet uit de lucht vallen, zegt woordvoerder Inge Cordemans. „We zijn al vijf jaar in gesprek en hebben een vol dossier aan klachten. We konden niet anders dan optreden, hoe pijnlijk dat ook is. Wij hadden het ook liever anders gezien.” Brutin „veroorzaakte te veel conflicten en slaagde er niet in die te hanteren”. Eerdere gesprekken „leidden niet tot verbetering” en Brutin „weigerde zelf op te stappen”.

Cordemans kan door de procedure niet in detail treden over de exacte klachten. Belgische media noemen een moeilijke samenwerking met medewerkers. Brutin zou onder meer ook overhoop liggen met lokale organisaties en kwetsende dingen hebben gezegd op een begrafenis.

Jaloezie

De priester op een tractor. Foto Philippe Vandemoortele

„Als ik niet kon samenwerken, hoe had ik dan de parochie zo kunnen laten bloeien?”, werpt Brutin zelf tegen. Volgens de pastoor en zijn entourage ligt het anders: de oorzaak zou liggen bij fusiegemeente Wingene. Al sinds zijn aantreden zouden daarmee problemen zijn. Niet omdat Brutin zijn werk niet goed deed, maar „uit jaloezie”.

Zwevezele en Wingene fuseerden al in 1977, maar de breuklijnen zijn bepaald nog niet verdwenen. Brutins populariteit zou in hoofdgemeente Wingene, dat drieduizend inwoners meer heeft, maar veel minder kerkgangers, slecht zijn gevallen. De gemeente zou het bovendien financieel goed uitkomen als Brutins kerk zou sluiten.

Volgens Brutins advocaat Kurt Martens bestaat het dossier van het bisdom dan ook uit „onnozelheden”. Brutin en Martens denken dat alles voorkomen had kunnen worden als iemand bij het bisdom geluisterd had naar zijn problemen. Toen Brutin de bisschop vroeg waarom hij moest vertrekken, terwijl zijn kerk toch altijd vol zat, escaleerde het gesprek. „De bisschop zei dat in het hoerenkwartier in Gent ook veel volk is. Daarop heb ik hem gevraagd hoe hij dat wist.”

Brutin blijft priester, maar moet weg uit Zwevezele. Hij overweegt in beroep te gaan. Zaterdag, bij aanvang van de mis, willen een paar honderd parochieleden protesteren voor de kerk. Dan dragen ze rouwkleding. De week erop wordt een optocht gehouden naar het bisdom.