Blik in het hart van een sterrenbeeld

Nog nooit eerder konden we een andere ster dan de nabije zon zo gedetailleerd bekijken.

Foto ESO/K. Ohnaka

Deze onscherpe gele bal vormt een revolutie. Het is een infraroodfoto van de rode reuzenster Antares op 550 lichtjaar van de aarde. Bijnaam: ‘Het hart van het sterrenbeeld Schorpioen’. Nog nooit eerder konden we een andere ster dan de nabije zon zo gedetailleerd bekijken. Het is een topprestatie van de Very Large Telescope Interferometer in Chili, die bestaat uit vier 8,2 meter- en vier 1,8 meter telescopen. Samen vormen de acht één telescoop met een virtuele lensgrootte van 200 meter. Van de reusachtige Antares (in ons zonnestelsel zou hij tot voorbij Mars reiken) is de turbulentie in de atmosfeer goed te zien. Astronomen hebben op grond van een reeks foto’s ook de snelheden van de gasbewegingen in de Antaresatmosfeer berekend, zo schrijven ze in Nature (17 augustus). Sommige van die bewegingen blijken onverklaarbaar met de huidige kennis – niet erg onverwacht omdat dat we tot nu toe slechts één ster echt goed konden onderzoeken: onze zon. Dat gaat dus veranderen.

Correctie

Aanvankelijk werd in dit stuk Antares ‘Oog van de schorpioen’ genoemd. Dat is onjuist. De ster heeft al drieduizend jaar de bijnaam ‘Hart van de schorpioen’, aanvankelijk bij de Babyloniërs nog als ‘Borst van de schorpioengodin Ishhara’, later werd dat ‘Hart van de schorpioen’, in het Latijn ‘Cor scorpii’. De naam Antares zelf betekent: anti-Ares, tegen-Mars, een verwijzing naar de rode kleur van de ster, die lijkt op die van de planeet Mars.