Recensie

Zwanenmeer van trumpiaanse proporties

Dans

‘Meer zwanen dan u kunt tellen’ belooft Het Grootste Zwanenmeer ter Wereld. Dat valt wel mee. De dubbele dosis zwanen danst fraai als één lichaam.

Wanneer de dansers van het Shanghai Ballet zich van de ene naar de volgende formatie spoeden, is het geruis van hun verendek bijna hoorbaar. Foto Stardust Theatre

Goed, het zijn dus niet ‘meer zwanen dan u kunt tellen’, zoals aangekondigd, maar het zijn er wel veel. Welgeteld 48 zwanen van het Shanghai Ballet staan rond hun tragische koningin in Het Grootste Zwanenmeer ter Wereld.

Die dubbele dosis zwanen is de belangrijkste ingreep van de Britse choreograaf Derek Deane, die dit hoogtepunt van het ‘ijzeren’ balletrepertoire op de beroemde muziek van Tsjaikovski in 1997 onder handen nam. Verder houdt hij zijn klassiekers graag klassiek. Deane vertelt dus gewoon het verhaal van prins Siegfried en zwanenkoningin Odette (ultrakort: prins ontmoet een vrouw in witte zwanengedaante, verliest onmiddellijk zijn hart maar wordt om de tuin geleid door haar evenbeeld in zwart, tovenaarsdochter Odile. Ook haar zweert hij eeuwige trouw, waardoor hij alleen nog in de dood kan samenzijn met zijn witte beminde).

De scènes aan het hof blijven eveneens dichtbij de overgeleverde versies, al is de vormgeving van oude rot Peter Farmer aanzienlijk smaakvoller dan de vaak kakelbonte Russische producties.

Geruis van veren

Maar het gaat in Het Zwanenmeer, of het nu een bescheiden productie is of een van deze trumpiaanse proporties, natuurlijk om de ‘witte’ aktes met de zwanen. Wat dat betreft verdienen de Chinese danseressen de hoogste lof. Ze bewegen met een ongelooflijke discipline, licht en in een buitengewoon fraaie, verzorgde en homogene stijl. Armen dalen en stijgen gelijk, arabesken zijn even hoog, frasering van bewegingen loopt volkomen synchroon. En al wordt de bezieling en de ademende lyriek van de beste Russische Zwanenmeren niet geëvenaard: het Chinese corps de ballet beweegt werkelijk als één lichaam. Deane heeft sprookjesachtige golf- en watereffecten gecreëerd en als de 48 danseressen zich van de ene naar de volgende fraaie formatie spoeden, is het geruis van hun verendek bijna hoorbaar.

Het is daarom extra jammer dat de liefde tussen gastsolisten Matthew Golding (ex-Nationale Ballet, ex-Royal Ballet) en Ksenia Ryzhkova niet echt uit de verf komt. Goldings solo in de eerste akte is prachtig ingetogen, maar het vuurwerk in de derde akte wil niet echt komen. Wel bij Ryzhkova, die bijvoorbeeld de befaamde 32 fouettés (zweepslagpirouetten) loepzuiver uitvoert.

Maar blikvanger zijn, nogmaals, de zwanen. Alle 48.