Zo kreeg de jaren 80-muziek zijn kenmerkende sound

Stampende, echoënde drums zitten in bijna elke 80’s-hit. Vox legt uit hoe dat komt.

Foto Rick Nederstigt/ANP

Da-dum-da-dum-da-dum-da-dum-DUM-DUM. Muziekliefhebber of niet: iedereen die deze denderende drumpartij hoort, weet direct dat hij naar Phil Collins luistert die ‘In the Air Tonight’ speelt.

Het zijn tien krachtige, bombastische drumklappen, die een belangrijke plek in de muziekgeschiedenis zouden krijgen. De opnametechniek die de drums van Collins zo explosief liet klinken - de zogeheten gated reverb - werd namelijk een kernelement in de popmuziek van de jaren tachtig.

Over hoe Collins de techniek samen met zijn geluidstechnicus Hugh Padgham uitvond, heeft de Amerikaanse site Vox deze verhelderende video gemaakt.

Lees ook: Susan Rogers: ‘Tegen Prince zei je geen nee’, het interview met de studiotechnicus van Prince.

Hoe kregen Collins en Padgham het nou precies voor elkaar om het drumstel te laten klinken als een artilleriebatterij? Dat gebeurde min of meer per ongeluk, toen Collins de drumpartijen aan het opnemen was voor een album van zijn voormalige Genesis-bandgenoot Peter Gabriel. In de studio hing een microfoon aan het plafond. Daarmee kon Padgham, die in een andere kamer het mengpaneel bediende, met de muzikanten praten.

Terwijl Collins een simpele beat speelde, liet Padgham onbedoeld de microfoon open staan. Tot zijn verbazing vervormde de microfoon het eenvoudige geluid van de drums tot een dik, loeihard gebeuk.

Echokamer

De mokerachtige drumsound maakte indruk op Collins en Padgham. Ze bedachten een methode om het geluid in elke studio te kunnen nabootsen. Het was simpel: 1) zet een drumstel in een kamer met veel echo, 2) neem de galm op, 3) zet er een geluidscompressor op voor een scherpe sound, en 4) voer de opname door een kastje dat het geluid abrupt afknijpt als het onder een bepaald volume komt. Gated reverb was geboren, en nadat ‘In the Air Tonight’ in 1980 uitkwam, waren de dreunende, robotachtige drums de rest van de jaren tachtig niet meer weg te denken van de radio.

Noem een bekend nummer uit de eighties, en het maakt waarschijnlijk gebruik van gated reverb. Van Bowie’s ‘Let’s Dance’ tot ‘The Reflex’ van Duran Duran, van Queens ‘Radio Ga Ga’ tot ‘Born in the USA’ van Bruce Springsteen - je hoort het direct.

In de jaren negentig draaiden grungerebellen als Nirvana de gated reverb de nek om. Zij hadden een hekel aan al dat gedoe met microfoonopstellingen, en later zelfs elektronische kastjes die met een druk op de knop voor het gewenste drumgeluid zorgden. Een drumstel klonk voortaan weer als een drumstel.

Tot voor kort tenminste. De jaren tachtig zijn weer hip, en behalve aan hitserie Stranger Things en alle wijdzittende spijkerbroeken in het straatbeeld merk je dat ook aan de terugkeer van gated reverb. Op recente albums van artiesten als Taylor Swift en Lorde ramt het slagwerk je weer net zo tegemoet als dertig jaar geleden.