Column

Voor de dansvloer is niemand te oud

Joyce Roodnat

Op de Amsterdamse Lijnbaansgracht raak ik aan de praat met een stel vrouwen en voor ik het weet, sta ik te deinen op de rap van de IJslandse meidengroep Reykjavíkurdaetur. Want ze wezen op de entree van een club: we treden hier op, kom mee! Het IJslands blijkt dichterlijk als de pest, hun rap maakt gehakt van het machismo dat mannetjes-rap zo onuitstaanbaar maakt. Ik geniet.

Toeval is goud waard.

Ik ga op de bonnefooi naar het Amsterdamse Concertgebouw en koop een kaartje. Het Metropole Orkest. Dat speelt vanavond dance. Dance? Ik hoor iets dat in de trant van de nerveuze filmmuziek uit de jaren 60, toen James nog vuig was en Bond nog Connery. Shaken not stirred. Lekkere avond.

Toeval doet wonderen.

In een vlaag van uitstelgedrag zwerf ik over het internet, waar ik struikel over een foto van een naakte bodybuilder en een verlegen chassidische Jood, poserend in het zand van een strand. Daardoor lees ik de necrologie van Arlene Gottfried, een New Yorkse straatfotograaf. Ze overleed op 8 augustus, ze was pas 66. Wat een grandioos mens, hoe kan het dat ik haar niet ken?

Arlene Gottfried legde vast wie ze tegen het lijf liep. Oud en jong en kinderen in verkleedkleren. Show people. Haar vader, haar moeder. Mensen die zoenen of met nieuwe schoenen. Meestal bepaalden die zelf hoe ze erop gingen – ja, ook de blote bodybuilder, die foto was zijn idee. Gottfried hield geen afstand, ze versmolt met haar onderwerpen, soms vergaand: haar project met een gospelkoor leidde tot een tweede carrière, als gospelzangeres.

Het toeval leverde te laat. Pas nu heb ik weet van haar en nu is ze dood. Nu wil ik een tentoonstelling zien, dit kunstseizoen nog, alstublieft. Nu wil ik haar boeken hebben. Bij een antiquariaat vind ik Sometimes Overwhelming – goeie titel, dat is wat haar foto’s doen: ze overdonderen. Niet soms maar steeds. Het kwam in 2008 uit, bij uitgeverij Mets & Schilt.

Ik bel met uitgever Maarten Schilt. Hij werd jaren terug gegrepen door Gottfried, vertelt hij. „Net als jij: ik zag een foto van haar en ging omver”. Hij zocht haar op: „Ze was als haar foto’s. Lief. Onafhankelijk. En met een ragfijn gevoel voor de tijd.”

Op de laatste pagina’s van Sometimes Overwhelming staan foto’s van ballroomdansers op leeftijd. Bekend onderwerp, altijd wrang, met trieste types. Zo ziet Gottfried dat niet. Bij haar stralen de paren. Hier is niemand te oud voor de dansvloer.