Van Dam wil pluimveesector voortaan eerder inlichten over fraude

De staatssecretaris wil kijken hoe hij de branche, ook wanneer er vertrouwelijk, strafrechtelijk onderzoek loopt, toch kan waarschuwen. Dat zei hij donderdag in een debat met de Tweede Kamer over het fipronilschandaal.

Staatssecretaris Martijn van Dam van Economische Zaken en Rob van Lint, inspecteur-generaal bij de NVWA, tijdens het algemeen overleg in de Tweede Kamer over fipronil in eieren Foto Jerry Lampen/ANP

Staatssecretaris Martijn van Dam (Landbouw, Pvda) gaat onderzoeken of de landbouwsector in het vervolg sneller ingelicht kan worden over mogelijke fraudeurs. Dat zei hij tijdens het debat over de fipronilcrisis, waar ook minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) aanwezig was.

Onlangs bleek dat het strafrechtelijk onderzoek naar de eigenaren van het bedrijf Chickfriend, dat illegaal fipronil gebruikte, waarschijnlijk heeft gezorgd voor vertraging in de afhandeling van de zaak, omdat informatie over het bedrijf pas gedeeld kon worden nadat de geldende juridische procedures waren gevolgd.

Signalen delen

Van Dam wil nu in overleg met het Openbaar Ministerie (OM) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) over een mogelijkheid informatie over „strafbare praktijken” toch te delen met de sector, ondanks de juridische beperkingen van zo’n strafrechtelijk onderzoek. Hij sprak over ‘veralgemeniseerde’ signalen.

Ook Schippers sprak haar zorgen uit over de „muur” die zit tussen de Inlichtingen- en Opsporingsdienst van de NVWA, die strafrechtelijk onderzoek uitvoert, en het deel van de organisatie dat verantwoordelijk is voor handhaving. „Daar moeten we heel scherp naar kijken”, zei Schippers tijdens het debat.

Laat doorgegeven aan de Belgen

Het in de pluimveesector illegale bestrijdingsmiddel fipronil werd verspreid door het Barneveldse bedrijf Chickfriend. Al in november vorig jaar kreeg de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) signalen dat Chickfriend een illegaal middel gebruikte bij het reinigen van stallen. De NVWA besloot toen niet te handhaven, omdat werd aangenomen dat het middel niet in eieren terecht kon komen. Wel werd met de voorbereiding voor een strafrechtelijk onderzoek naar het bedrijf gestart.

Uit brieven die de twee bewindslieden deze maand aan de Kamer stuurden, bleek onder meer dat informatie uit de in beslaggenomen administratie van Chickfriend pas na dagen kon worden doorgegeven aan de Belgische autoriteiten, die daarom hadden gevraagd omdat ze ook een onderzoek naar fipronilgebruik waren gestart. Ook lijkt het erop dat het onderdeel van de NVWA dat verantwoordelijk is voor toezicht, niet op de hoogte was van het feit dat Chickfriend werd onderzocht.

Wachten op onderzoek

De twee bewindslieden verdedigden tijdens het debat meerdere malen de handelwijze van de NVWA in de fipronilcrisis, maar zeiden ook dat een eerder aangekondigd onderzoek moet uitwijzen waar mogelijk fouten zijn gemaakt. „In hoeverre is de NVWA berekend op tienduizenden tips”, vroeg minister Schippers zich bijvoorbeeld af. Het evaluerend onderzoek gaat geleid worden door oud-minister van Justitie Winnie Sorgdrager. Volgens Schippers is zij een uitstekende kandidaat om de juridische barrières binnen de NVWA te beoordelen.