Staat daagt Deutsche Bank om rentebaten

Ruilcontracten

De Nederlandse staat ligt overhoop met Deutsche Bank en begint een rechtszaak.

Foto Bart Maat / ANP

De Nederlandse staat daagt Deutsche Bank voor de rechter vanwege miljoenen euro’s aan rente op financiële contracten die de bank weigert uit te betalen aan Nederland. Dit heeft minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) donderdag bekendgemaakt in een brief aan de Tweede Kamer.

Centraal in het conflict staan rente- en valutaruilcontracten (zogeheten ‘swaps’) die de overheid bij Deutsche heeft afgesloten voor de financiering van de staatsschuld. Met die contracten wil de staat zo weinig mogelijk rentekosten maken op de staatsschuld én daarop tegelijkertijd zo weinig mogelijk risico lopen.

De swaps moeten ervoor zorgen dat Nederlandse staatsleningen met verschillende looptijden (bijvoorbeeld 5, 10 of 30 jaar) samen uitkomen op een looptijd van 6,4 jaar. Dit geldt nu als een ideale gemiddelde looptijd wat betreft kosten en risico voor de staat.

Onderpand

De staat loopt echter óók kredietrisico op de swaps zelf, in dit geval bij Deutsche, omdat de bank voor het uitvoeren van de swaps tijdelijk geld van de staat beheert. Daarvoor moet Deutsche onderpand stallen bij de staat. Normaal gesproken betaalt de staat rente op dit onderpand – alleen nu is de rentestand negatief. Dat betekent, althans in de optiek van de minister, dat Deutsche de staat rente moet betálen over dit onderpand. „De opgelopen negatieve rente bedraagt inmiddels circa 13 miljoen euro en loopt zolang de relevante rente negatief is, verder op”, schrijft Dijsselbloem in de brief aan de Kamer.

Deutsche is de enige bank waarmee de staat overhoop ligt over de rentebetalingen op onderpand, zo laat een woordvoerder van het ministerie van Financiën desgevraagd weten. In totaal heeft de staat bij 31 financiële instellingen contracten lopen om swaps te kunnen uitvoeren. Deze contracten worden afgesloten op basis van een internationale standaard van de ISDA, een financiële brancheorganisatie. ISDA-contracten worden afgesloten op basis van Brits recht. Daarom heeft Dijsselbloem de zaak aanhangig gemaakt bij het Commercial Court in Londen.

Correctie 24-08-2017: In eerdere versie stond: “In totaal heeft de staat bij 31 financiële instellingen ruilcontracten lopen”. Dit is onjuist. De ISDA-contracten van de staat bij de 31 instellingen kúnnen worden gebruikt voor het uitvoeren van rente-en valutaruiltransacties.