Ook Nederland wil door in Afghanistan

de Afghanistan-missie

President Trump houdt Amerikaanse militairen in Afghanistan. Minister Hennis is tevreden.

Nederlandse militair in Kunduz in 2011. Nederland is nu nog met zo’n honderd mensen actief in Afghanistan in het kader van een politiemissie. Foto Evert-Jan Daniels/ANP

De Verenigde Staten zullen de strijd in Afghanistan voortzetten – zo maakte president Donald Trump maandag duidelijk in een toespraak. Ook Nederland is nog altijd actief in Afghanistan. Wat betekent Trumps Afghanistan-strategie voor die betrokkenheid?

1 Wat doet Nederland nu nog in Afghanistan?

Op dit moment is Nederland met ongeveer honderd mensen actief in de Noord-Afghaanse stad Mazar-i-Sharif. Nederland maakt daar deel uit van de NAVO-missie Resolute Support, die onder leiding van Duitsland staat en waaraan 28 NAVO-landen meedoen. De Nederlanders adviseren hoge Afghaanse politie- en militaire functionarissen. De Resolute Support-missie loopt sinds begin 2015. Het huidige Nederlandse mandaat loopt tot eind van dit jaar.

Nederland is al meer dan vijftien jaar betrokken bij militaire missies in Afghanistan, onder meer bij een gevechtsmissie in de provincie Uruzgan en een trainingsmissie in de provincie Kunduz.

2 Wat betekent de rede van Trump voor de NAVO-missie?

Dat de NAVO graag in Afghanistan wil blijven was al langer duidelijk. In juni van dit jaar zegde secretaris-generaal Jens Stoltenberg officieel toe meer troepen naar het land te gaan sturen. Details ontbraken toen, in afwachting van duidelijkheid over de strategie van de Verenigde Staten.

Hoewel Trump eerder had gezegd alle manschappen terug te willen trekken uit Afghanistan, ging men er binnen de NAVO al langer vanuit dat de VS zich uiteindelijk toch zouden committeren aan een verlengde missie. Dat de president zich daar nu ook in het openbaar voor heeft uitgesproken is niettemin een opluchting: terugtrekking van de Amerikanen zou de inzet van andere NAVO-troepen zeer bemoeilijken.

3 Wat wil Nederland?

In april van dit jaar liet demissionair minister Jeanine Hennis (Defensie, VVD) tijdens een bezoek aan Afghanistan al weten voorstander te zijn van verlenging van de Nederlandse missie. „De Afghanen dragen pas sinds 2015 de volledige verantwoordelijkheid voor hun eigen veiligheid, maar daar hebben ze onze hulp nog langer bij nodig”, zei Hennis toen. Deze week toonde Hennis zich tevreden dat Trump „heel duidelijk inzet op het voortzetten van de Amerikaanse aanwezigheid”.

4 Wanneer valt een besluit over verlenging van de Nederlandse missie?

Hoewel het formeel niet hoeft, wil het kabinet de Tweede Kamer waarschijnlijk vragen om instemming. Naar verwachting gebeurt dat begin september, kort na de start van het parlementaire jaar. Verlenging van de huidige missie is politiek onomstreden. Een ruime Kamermeerderheid steunt de Nederlandse inzet, waaronder de vier beoogde coalitiepartners VVD, CDA, D66 en ChristenUnie.

Mogelijk vraagt de NAVO Nederland om méér militairen te sturen dan de honderd mensen nu. In juni vertelde Hennis de Tweede Kamer dat een verlengde missie wat haar betreft niet „groots zal worden gewijzigd of uitgebreid”. Demissionair minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) zei dinsdag daarentegen niet uit te sluiten dat de huidige Nederlandse missie wordt uitgebreid. Over een gevechtsmissie voor Nederlandse militairen was Koenders duidelijker: „Dat lijkt me niet aan de orde.”

Een woordvoerder van het ministerie van Defensie benadrukt dat men nu eerst afwacht wat de Amerikanen precies van plan zijn. Ook moet nog bekeken worden op welke manier de Duitsers de missie willen voortzetten en wat zij van Nederland verwachten.

Trump en Pakistan pagina 13