Interview

‘Kom nu naar Barcelona. Dat helpt ons’

Alfred Bosch i Pascual Raadslid

De aanslagen zijn geen Spaanse, maar een Catalaanse tragedie, zegt een raadslid van Barcelona. „We zijn een aparte staat.”

De Rambla in Barcelona afgelopen zaterdag, twee dagen na de aanslag in de Catalaanse hoofdstad. Foto Robin Utrecht/ANP

‘Het klinkt misschien vreemd en zelfs een beetje cru, maar ik denk dat de terreurdaad op de Rambla ook een positief effect kan hebben”, stelt stadsbestuurder Alfred Bosch i Pascual op zijn kamer in het gemeentehuis van Barcelona. „Het is net als met de ETA-aanslag van 1987. Dertig jaar geleden zagen we in één klap in dat geweld geen oplossing bood op weg naar onafhankelijkheid. Nu hebben we als een volwassen, zelfstandig land laten zien dat wij ons niet door angst laten leiden. Dat vervult me best met trots. Al is het een dubbel gevoel.”

Bosch is historicus, schrijver, politiek dier, maar bovenal een Catalaan. Een linkse separatist die rotsvast gelooft in een Catalaanse republiek. De monsterrit van de witte bestelwagen over de volle Rambla voelde voor Bosch als een aanval op de stad die diep in zijn hart zit. „Ik woon twee straten van de Rambla vandaan. Hier wandelde ik als kind met mijn ouders, hier kuste ik mijn eerste vriendinnetje en ik werd er voor het eerst beroofd. Dat er juist hier zo’n slachtpartij is aangericht raakt me hard. Met mijn zonen van achttien en vijftien jaar ben ik er een dag later heengegaan. Met zijn drieën brandden we kaarsen en hebben we staan huilen.”

De dag na de aanslag in Spanje hield de aanvankelijke eensgezindheid tussen ‘Madrid’ en Catalonië al geen stand meer.

Bent u bevreesd dat de sfeer in de stad nu zal veranderen?

„Juist dat mag niet gebeuren. Terreurdaden mogen ons leven niet veranderen. Want daar zijn de daders op uit. Ze willen onze samenleving op de kop zetten. Daarom vond ik het zo mooi dat iedereen na de minuut stilte op Plaça de Catalunya ‘No tinc por’ [Ik ben niet bang, red.] begon te roepen. Een spontane Catalaanse kreet die daar ontstond en die ik nog niet eerder had gehoord. Ik roep ook iedereen op juist nu naar Barcelona te komen. Daar help je ons het meest mee. Kom genieten van deze prachtige stad. Breng een hommage aan de doden op de Rambla.”

Zijn de terreurdaden in uw ogen een nationale Spaanse tragedie of treft terreur nu vooral Catalonië?

„Ik zie dit als een tragedie voor Catalonië. Alles heeft zich binnen onze grenzen afgespeeld. Behalve de stad Barcelona zijn Catalaanse dorpen als Ripoll, Cambrils, Alcanar en Subirats op verschillende manieren betrokken geraakt. De daders zie ik ook als Catalanen. Op de imam na dan. Die kwam van buiten. Misschien dat een aantal van deze jongeren ooit in Marokko heeft gewoond, maar daar weten ze niets meer van. Ze spraken Catalaans, maakten volwaardig deel uit van de gemeenschap in Ripoll en deden dingen die we allemaal doen. Het is daarom onbegrijpelijk hoe iemand tot dit soort daden komt. Met deze terreurdaden wordt de Catalaanse samenleving op keiharde wijze op de proef gesteld. Net zoals in 1987 bij de ETA-aanslag op een supermarkt in Barcelona waarbij 21 doden vielen.”

Lees ook het interview met regiopresident van Catalonië Carles Puigdemont: ‘Ik ben niet anti-Spaans, maar ik voel me Catalaan’

Is die aanslag van grote invloed geweest op het leven in Catalonië?

„Ja, dat denk ik zeker. Destijds was er in Catalonië redelijk wat sympathie voor de Baskische zaak. Sommigen vonden dat zij wél een vuist maakten tegen Madrid. Er was binnen Catalonië zelfs een kleine groepering die ook geweld wilde gebruiken. Maar na de aanslag in Barcelona was dat voorbij. Geweld was geen optie meer. Voor niemand. In Catalonië is bewust gekozen voor de pacifistische weg naar onafhankelijkheid. Alle manifestaties verlopen vreedzaam. We zijn een vredelievend volk. Daarom doet het zo veel pijn dat juist wij hier met zoveel geweld zijn getroffen.”

Zullen deze terreurdaden van invloed zijn op het voorgenomen referendum van 1 oktober over afscheiding van Catalonië?

„Dat zou niet zo mogen zijn. Dat mag op geen enkele wijze met elkaar worden verbonden. Het zou namelijk betekenen dat dit soort terreurdaden ons echt beïnvloeden. Het gaat hier echter om iets veel groters dan politiek of religie. Een keuze tussen leven en dood. Wij kiezen voor het leven. Op zaterdag zullen we dat in een grote manifestatie laten zien. Daarbij is iedereen welkom.”

Spanje gold als waarschijnlijk doelwit voor terreur. Dat er in dertien jaar geen aanslag plaatsvond, is te danken aan goed getrainde antiterreurdiensten.

U heeft het steeds over Catalonië alsof het al een zelfstandig land is. Verwacht u dat dit over vijf weken ook echt het geval is?

„Ik zie Catalonië inderdaad nu al als een aparte staat. Dat de Catalaanse minister van Binnenlandse Zaken onderscheid maakte tussen Spaanse en Catalaanse slachtoffers, vond ik niet vreemd. Zo voel ik dat ook. Ik zie niet in waarom anderen dat als een belediging zien. Catalonië is een land We zouden ons nog veel beter kunnen ontwikkelen als we al onze beslissingen zelf mogen nemen. Ik ga ervan uit dat het referendum op 1 oktober doorgaat. Een Nederland aan de Middellandse Zee, dat is voor velen een beetje het ideaal. Catalonië als een democratische republiek met 7,5 miljoen inwoners. Een open samenleving, waarin met respect wordt samengeleefd. Waar leiders op hun fiets naar het werk gaan. Zonder angst. Een groepje terroristen mag die droom niet in de weg staan.”

Correctie (24 augustus): in een eerder versie van dit artikel werd Alfred Bosch i Pascual wethouder van Barcelona genoemd in plaats van raadslid. Ook ontbrak de l in zijn achternaam.