Cultuur

Interview

Foto Peter de Krom

‘Ik hoef de markt helemaal niet over te nemen’

Pieter Omvlee Ondernemer

Sketch werd in zeven jaar een begrip onder ontwerpers. Bedenker Pieter Omvlee: „Ik wilde gewoon een simpel tekenprogramma maken.”

‘Nee, néé, niet doen!”, roept Pieter Omvlee (31) verschrikt, terwijl hij zijn nieuwe huisgenoot uit een kamerplant vist. Kitten Miki wordt elke dag ondeugender – alsof Omvlee het nog niet druk genoeg heeft. Hij is de man achter Sketch, een grafisch tekenprogramma voor het vormgeven van onder meer mobiele apps en websites.

In nog geen zeven jaar groeide Sketch uit tot een begrip onder ontwerpers. Het won in 2012 een Apple Design Award en wordt vaak in één adem genoemd met Photoshop. Gebruikersaantallen wil Omvlee niet noemen, maar designteams bij bedrijven zoals Apple, Google, Facebook en Amazon werken nu met zíjn tekenprogramma.

Als relatief nieuwe speler is Sketch inmiddels een serieuze concurrent voor onder meer softwaregigant Adobe, maker van bekende programma’s als Photoshop en Illustrator. Uit een peiling vorig jaar onder 1.185 ontwerpers uit bijna 80 landen bleek dat bijna 50 procent van hen Sketch gebruikt voor het ontwerpen van websites en apps. Minder dan een kwart gebruikt daar Photoshop voor.

Dat zag Omvlee nooit aankomen. „Ik wilde gewoon een simpel tekenprogramma voor de Mac maken. Windows-gebruikers hadden Paint, maar op de Mac had je niks vergelijkbaars.”

De meeste digitale ontwerpers die hij kende werkten daarom met Photoshop en Omvlee hoorde ze daar vaak over klagen. „Photoshop was – de naam zegt het al – vooral bedacht als fotobewerkingsprogramma, wat het gros van de functies overbodig maakt voor ontwerpers. Alsof je papier gaat knippen met een kettingzaag. Maar er was niet veel anders.”

Foto Peter de Krom
Foto Peter de Krom

Adobe verslaan

Voor die groep bedacht Omvlee Sketch. In de hoop dat „deze nichemarkt” groot genoeg zou zijn om van te leven. Zijn timing („het was geluk”) kon niet beter: mede dankzij de lancering van Apples iPhone en de bijbehorende App Store volgde een explosie aan apps en diensten. Het aantal digitale ontwerpers nam in die jaren rap toe en daarmee groeide ook de behoefte aan een grafisch tekenprogramma.

Wat belangrijk is, onderstreept Omvlee, is dat hij Sketch nooit is begonnen met het idee de markt over nemen. En die ambitie heeft hij nog steeds niet. Vaak krijgt hij het advies om Sketch ook op Windows te laten draaien, om Adobe te verslaan. „Maar dat hoef ik helemaal niet”, zegt Omvlee een tikje verontwaardigd. „Ja, het is een concurrent, maar dat betekent niet dat ik erop gebrand ben ze kapot te maken …”

Maar is dat omgekeerd ook zo? In februari kwam Adobe met het nieuwe ontwerpprogramma Adobe XD, dat gelijkenissen met Sketch vertoont. Aanvankelijk was Omvlee boos. Tegelijk realiseerde hij zich dat er niets aan te doen was. „Het hoort erbij dat softwareontwikkelaars ideeën van elkaar overnemen.”

Zijn kitten hangt inmiddels aan een spiegel, die daardoor bijna van de muur kukelt. Het gaat maar net goed. Omvlee haalt opgelucht adem. Was hij altijd al met programmeren bezig? „Pas op de middelbare school.” De studie geschiedenis waar hij aan begon, bleek niks voor hem. „Ik vond vooral bepaalde periodes interessant, wat lastig is als je een kwartaal lang de Middeleeuwen moet bestuderen.” Na een half jaar stapte hij over naar technische informatica in Enschede.

Houvast haalt hij al zijn hele leven uit zijn piano. Die is naast zijn vrouw het belangrijkste in huis, grapt hij. Sinds zijn zesde speelt hij iedere dag, het liefst Chopin. „Vooral als tiener gaf het mijn zelfvertrouwen een boost. Het idee ik iets kon wat je niet zomaar nadoet.”

Opvallend is dat Sketch nooit een kantoor heeft gehad, terwijl het team ondertussen 22 mensen telt in acht verschillende landen – een trend die ook wel ‘remote werken’ wordt genoemd. Gelukkig zitten de meesten in dezelfde tijdzone, vertelt Omvlee. „Aan het begin van de dag zegt iedereen goedemorgen via ons Slack-kanaal, een digitaal communicatieplatform. Elke twee weken wordt er kort afgestemd wie wat doet. Online vergaderingen worden tot het minimum beperkt.”

Ik durfde tijdens evenementen niet snel af te stappen op iemand die ik bewonderde. Dat is nu wel weg

De leden van zijn team vinden de vrijheid die ze krijgen heel fijn. „Ik geloof dat als je mensen vertrouwen geeft, ze moeite doen dat waar te maken. Als iemand op een kantoor achter de computer zit, weet je ook niet precies wat hij de hele dag doet.” Hoe hij zijn mensen gevonden heeft? „Op allerlei manieren: via advertenties, kennissen of mensen met wie ik eerder samenwerkte.”

De grootste uitdaging aan het werken op afstand is vooralsnog de onderlinge communicatie. „In het begin had ik via de chat weleens een miscommunicatie met een collega. Sommige nuances zijn moeilijk over te brengen. Als we elkaar dan weer in het echt spraken, bleken we eigenlijk hetzelfde te bedoelen.” Het team komt elk jaar wel een paar keer fysiek bij elkaar. De laatste keer was dat in Portugal; naast werkoverleg is er dan ook tijd voor teambuilding. „Je merkt dan toch dat mensen daarna digitaal warmer op elkaar reageren.”

Het valt op hoe bescheiden hij is, hoewel wereldwijd designblogs worden volgeschreven door toonaangevende ontwerpers die alleen nog maar met zijn programma willen werken. Wat haalt hij op persoonlijk vlak eigenlijk uit Sketch? „Ik ben veel minder verlegen geworden”, vertelt Omvlee. „Ik durfde tijdens evenementen bijvoorbeeld niet snel af te stappen op iemand die ik bewonderde. Waarom zou die persoon met me willen praten, dacht ik dan. Dat is nu wel weg.”

Op sociale media circuleerde een paar weken geleden het gerucht dat Adobe Sketch zou hebben overgenomen. „Ha, ja, de paniek in onze achterban was voelbaar. Die dachten dat ik uiteindelijk toch mijn ziel aan de duivel had verkocht.”

Heeft Adobe hem dan nooit een voorstel gedaan? Omvlee grinnikt. Hij is ooit één keer gebeld door iemand van Photoshop. „Ze bewonderden wat ik met Sketch deed en vroegen welke nieuwe functies ik nog aan het programma wilde toevoegen.” Zijn reactie? „Of zij dan eerst wilden vertellen wat zij van plan waren met Photoshop de komende jaren.” Daarna was het gesprek snel afgelopen.